Angela Kosta përkthen në dygjuhësh vargjet e poetit kongolez Charles Lipanda Matenga


Sot sjellim për lexuesit në Gazeta Destinacioni poetin kongolez Charles Lipanda Matenga.

Charles Lipanda Matenga është poet, shkrimtar, autor i “Zëri ynë është katalizatori ynë” në antologjinë me Salvador CapBic, autor i “Slam Poetry from Our Talents”, “Our advocacy Festival”, “Tumaini Festival” e “Zomba City Festival”. Ai është poeti i parë që interpreton përkujtimin e Ditës së Kombeve të Bashkuara më 31 tetor 2023 në National Youth Policy Launch 2023 – 2028 në Malawi. Matenga lindi më 2 korrik 2005 në Republikën Demokratike të Kongos. Fatkeqësisht, ai kurrë nuk e njohu babanë e tij, dhe si rezultat u rrit nga nëna e pamartuar, (Sada Magdaleine), e cila vdiq kur Charles ishte vetëm pesë vjeç. Autori ka jetuar një jetë shumë të dhimbshme. Këtë ai e shkroi edhe në poemën e tij: “Engjëlli i Bukës, “sepse vdekja është depoja e vetme e luftës”. Madje më vonë ai zgjodhi të vetëvritej për shkak të urisë që e kapërtheu, në kampin e refugjatëve në Dzaleka, në Malavi, ku është ende edhe sot refugjat. Pavarësisht kësaj, poeti kongolez Matenga është gjithashtu optimist. Kjo është veçanërisht e dukshme në poezitë e tij ku ai shkruan për shpresën, ëndrrat dhe të ardhmen. Matenga është një nga themeluesit dhe President i Poezisë Artistike Rinore Afrikane – AYAP ku fëmijët dhe të rinjtë trajnohen në poezi; ai është gjithashtu një nga organizatorët e Talenteve në Festivalin e avokimit që zhvillohet në Dzaleka në kampin e refugjatëve UBUNTU, Dowa, Malawi. Charles është me të vërtetë një poet me vlera për t’u admiruar, pavarësisht nga rrethanat e jetës së tij. Vargjet janë shpëtimi i tij sikurse GËZIMI për të vazhduar rrugëtimin e vështirë të jetës! Leximi i historisë së jetës së tij, të prek me të vërtetë shpirtërisht. Ai e di shumë mirë se “poezia” është një psikoterapi për shpirtin, ndaj nuk ndalet së shkruari. Aktualisht Charles ndodhet në kampin e refugjatëve, me bashkëautoren e tij Ruth Takodva, ku po punon për krijimin e një antologjie me poezitë e tij, të titulluar: “Të jesh refugjat nuk është zgjedhje”.
Në fakt, autori është shumë i shoqërueshëm dhe i hapur me të gjithë, duke shpresuar në mundësinë që ndoshta një ditë mund t’i paraqitet fati të realizojë ëndrrën e tij për të ndihmuar poetët e rinj si dhe fëmijët e tjerë me talent.

TYMI NË EKRAN

Fjalët të shërojnë
Fjalët të vrasin
Duke folur, duke thënë, ose duke treguar
Akoma të ngrish të bëjnë
Në pikën e tyre të ftohtë.

Fytyrat flasin shumë
Sa gjuha mund të ecë
Në këmbë larg
Duke pritur dikë
Që kurrë më parë nuk e ke takuar.
Era e nxehtë dhe e akullt trupin tënd rreh
Ajri i vdekur që vërtitet në liqenin e gjallë.

Njerëzit fajtor mund të të thërrasin
Sepse më i pasigurt se të uriturit je
Mos i tremb ngjyra e lëkurës tënde?
Ose thjesht prania jote gjallëruese
Në kështjellën e tyre të artë?

Sytë e tyre poshtë rrotullohen
Si një tsunami që ujërat trazon
Deri në çarjen e arterieve të tmerron
Në tru
Si të devijosh dhe të krijosh pyetje
në mendjen tënde, duke të bërë të çmendesh.

Tym në ekran është jeta
E turbullt teksa sheh se çfarë ka brenda
Duke vazhduar të ndërmarrë rreziqe
Derisa këmbët e tua të fryhen
Dhe duke pikuar, rrëshqasin
Teksa shpojnë kutinë e përkulur
Sepse e mbyllur është lulja
Veç pret që të lulëzojë.

Një grimcë pluhuri në pasqyrë është jeta
E hijezuar nga tërheqja
E shumëzimit në mutacion.

Imazhi i turbullt shfaqet
Vetëm në qoftë se luftohen mundjet në beteja.
Mos i thuaj planet e tua para rezultateve
Përndryshe bisha do të shkatërrojë
Në mënyrë efektive trajektoren tënde.

Kurrë mos u dorëzo!
Edhe nëse i irrituar je
Zëri kudo mund të gjindet
Me mendime rrëqethëse
Që mendjen ta pushtojnë
Për të të shpënë në një jetë më të mirë.

Shtrënguar mbaji ëndrrat e tua
Hape zemrën dhe shpirtin tënd
Jetën sepse nuk e di nëse nesër do të jesh
Duke vdekur nga tmerri deri në palcë
E tronditur pa pushim.

Merr frymë pa u ndalur
Do të ndihesh sikur jashtë kontrollit je
Fjalë në formë C -je
Që në një të qeshur shtrembërohen.

Mos iu gjunjëzo syve gënjeshtarë
Gjak dhe zorrë që
Mbivendosen duke mbijetuar
Histori fantazmash që përhapen
Me shpejtësi si rrezet e diellit.

Mbylli sytë
Çfarë sheh?
Dëgjoje zemrën tënde
Çfarë të thotë?
Preke shpirtin tënd
Si ndjehet?

Gjak dhe stuhi
që mposhten dhe tejzgjaten
Duke ndërprerë rrëzimin e malit Babiloni
Sepse qielli afër është
Por tymi në ekran
Pa mëkat shfaqet.

Oggi portiamo ai lettori di Gazeta Destinacioni il poeta congolese Charles Lipanda Matenga.

Charles Lipanda Matenga è poeta, scrittore, autore di “Our Voice is Our Catalyst” nell’antologia con Salvador CapBic, autore di “Slam Poetry from Our Talents”, “Our advocacy Festival”, “Tumaini Festival” e “Zomba City Festival” ed è il primo poeta a eseguire la commemorazione della Giornata delle Nazioni Unite il 31 ottobre 2023 al lancio nazionale della politica giovanile 2023 – 2028 in Malawi.
Matenga è nato il 2 luglio 2005 nella Repubblica Democratica del Congo. Sfortunatamente, non ha mai visto suo padre, di conseguenza
è stato cresciuto da una madre single, (Sada Magdaleine), che in seguito è morta
quando Charles aveva compiuto appena cinque anni. L’autore ha vissuto una vita molto sofferente. Ciò lo scrisse nella sua poesia: “Angel Of Bread, “perché la morte è l’unico deposito di lotta”, in seguito ha scelto persino di suicidarsi a causa della fame che lo ha sopraffatto nel campo profughi di Dzaleka, in Malawi, dove è tutt’ora rifugiato. Nonostante ciò il poeta congolese è anche ottimista. Questo lo dimostra soprattutto nelle sue poesie dove scrive di speranza, dei sogni e del futuro. Matenga è uno dei fondatori e Presidente dell’African Youth Artistic Poesia – AYAP dove i bambini e i giovani vengono addestrati alla poesia ed inoltre è uno dei organizzatori di Our Talents, il festival di advocacy che si svolge a Dzaleka nel Campo profughi di UBUNTU, Dowa, Malawi. Charles è veramente un grande poeta da ammirare nonostante le sue circostanze. I versi sono il suo salvo, la sua GIOA di continuare a vivere! Leggendo la storia della sua vita ti fa stringere veramente il cuore. Lui sa bene che la “poesia” è una psicoterapia per l’anima perciò non si ferma a scrivere. Attualmente Charles è nella sua casa per rifugiati, con la sua co – autrice, Ruth Takodwa, ove sta lavorando a un’antologia con le sue poesie, intitolata “Essere un rifugiato non è stata una scelta”.
In realtà, l’autore è molto socievole e aperto con tutti, sperando nell’opportunità che forse un giorno gli si presenterà il modo che possa realizzare il suo sogno ad aiutare i giovani poeti così come altri bambini con talento.

FUMO SULLO SCHERMO

Le parole guariscono
Le parole uccidono
Parlando, dicendo o raccontando
Ancora gelare ti fanno
Nel loro punto freddo.

I volti troppo parlano
di quanto la lingua possa camminare
In piedi lontano
Aspettando qualcuno
che mai ha visto prima
Vento caldo, gelido il tuo corpo preme
Aria morta che turbina nel lago vivo.

Le persone colpevole  possono chiamarti
Per essere più insicuro degli affamati
Il colore della tua pelle li spaventa?
O solo la tua vivace presenza
nel loro castello dorato?

I loro occhi verso il basso roteano
Come tsunami che le acque agita
Ti terrorizza fino alla rottura delle arterie
nel cervello
Come andare alla deriva e incrinarsi di domande nella tua mente, impazzire facendoti.

La vita è un fumo sugli schermi
Sfocato nel vedere cosa c’è dentro
Continuando a correre rischi
Finché le tue gambe non si gonfiano
e trasudano scivolano
perforando nello scrigno piegato
Perché il fiore è chiuso
In attesa che germogliasse.

La vita è una particella di polvere sullo specchio
Ombreggiato dall’attrazione
della moltiplicazione nella mutazione.

L’immagine sfocata avviene
solo se si combattono i placcaggi nelle lotte.
Non dire i tuoi piani prima dei risultati
Altrimenti la bestia rovinerà
effettivamente la tua traiettoria.

Mai trattenersi
Perfino se sei irritato
La voce ovunque può essere
Con pensieri sconvolgenti
che ti inondano la testa
Per condurti verso una vita migliore.

Tieni stretto i tuoi sogni
Apri il tuo cuore e la tua anima
La vita perché non si sa se sarà un domani
Morendo dall’orrore al midollo
scioccato senza tregua.

Respiri senza fermarsi
Ti sentirai come se fosti fuori controllo
Parole a forma di C
che in una risata si contorcono

Inginocchiati agli occhi bugiardi
Sangue e viscere che
si sovrappongono sopravvivendo
Storie di fantasmi che si diffondono
veloci come i raggi del sole.

Chiudi gli occhi
Che cosa vedi?
Ascolta il tuo cuore
Che cosa ti racconta?
Tocca la tua anima
Come si sente?

Sangue e temporali
che si abbattono e si dilagano
Cessando l’abbattimento del Monte Babilonia
Perché il cielo è vicino
Ma i fumi sullo schermo
senza peccato appaiono.

Përgatiti dhe përktheu Angela Kosta Akademike, shkrimtare, poete, eseiste, kritike letrare, redaktore, promovuese, gazetare

Preparato e tradotto in italiano da Angela Kosta scrittrice, poetessa, saggista, critica letteraria, redattrice, traduttrice, giornalista