Dr.  sc. Marija Buzov thotë edhe marrësja e librit në Republikën e Kroacisë:”Interesi social për publikimin e veprës “Perëndesha dardane Dea”


Shkruan Nazif Laçi

Interesimi social për publikimin e kësaj pjese ishte tejet interesant për komunitetin shkencor në Republikën e Kroacisë duke marrë parasysh temën e përpunuar. Kjo është monografia e parë rreth perëndeshës dardane e përkthyer në kroatisht.

Edhe pse ka vepra të botuara në Kosovë në gjuhën shqipe për historinë, fenë, artin dhe kulturën, ato nuk janë përkthyer në kroatisht dhe janë botuar në Kroaci. Me përjashtim të punimeve në tema të ndryshme të botuara në dy monografi të Naser Ferrit të botuara në Kroaci dhe punimeve të Exlala Dobrun Salih të botuara në revistën Histria Antika, nuk kemi monografi të tillë që shtohen sistematikisht s tema specifike dhe problemet që lidhen me të.

Në prezantimin e autorit të monografisë Dardanicae Edi Shukriu shpjegon temën e librit. Bëhet fjalë për perëndeshën dardane (Dea Dardanica), një nga hyjnitë më të qershuara të pantheonit dardan. Sipas hulumtimit, flet për praninë e perëndeshës në hapësirën më të gjerë. Fillimi i studimit të perëndeshës dardane ishte 1972. vjet pas botimit të dy monumenteve të saj në Rumani. Që atëherë, autorja Eddie Shukriu është duke kërkuar për Krishtlindje dhe në territorin dardan. Studimi i plotë fillon në vitin 1988. pas publikimit të monumentit në Smira në Vitija (Kosovë). Njoftimin për gjetjen e disa monumenteve epigrafike në Smira e ka dhënë një student i mjekësisë, i cili vizitoi ekspozitën e fotografive të Fakultetit Filozofik (Universiteti i Prishtinës, 1988.). Ekspozita tërhoqi vëmendjen andaj mundësoi edhe informacione të reja rreth gjetjeve arkeologjike.

Teritori dardan

Kapitulli i Territorit Dardan thekson nevojën për një shfaqje të shkurtër të hapësirës në të cilën lindi besimi në këtë perëndeshë dhe zgjerimi i territorit dardan në periudha të ndryshme. Autori Edi Shukriu flet për territorin dardan në bazë të nxehtësisë historike.

Pas përcaktimit të hapësirës, autori flet për shtetin dardan dhe pajisjen dhe veprimin e tij. Ky kapitull është i rëndësishëm për kuptimin e gjithë territorit të shtetit dardan dhe pajisjes së tij, por edhe popullatës indigjene, mërgimtarëve dhe zhvillimit të artit dhe fesë.

Dardanët dhe origjina

Në kapitullin Dardanët dhe Origjina, autori sjell një pasqyrë të shkurtër të historisë së Dardanëve dhe origjinës së tyre. Ky kapitull flet për një çështje të rëndësishme, dhe ka të bëjë me Dardanët dhe origjinën e tyre. Për ta janë kryer studime të ndryshme, sidomos lidhja me dardanët në Azinë e Vogël. Këto lidhje janë dëshmuar edhe më parë, por ende diskutohet drejtimi dhe koha e lëvizjes së tyre dhe ato mbështeten kryesisht në burime të vjetra.

Veçanërisht do të theksoja se autori thekson ekzistencën dhe opinionet e tjera për lëvizjet e Dardanëve që nuk janë temë e kësaj monografie, por thekson me të drejtë se konfuzionet rreth lëvizjes, lindje-perëndim apo perëndim-lindje, ku mund të shpjegohet se të dyja teoritë janë zhvilluar për periudha të ndryshme.”

Në bibliotekën e qytetit të Zagrebit “Bogdan Ogrizović” u prezantua libri i autores Edi Shukriu “Hyjnesha dardane DEA DARDANICAE” në gjuhën kroate, “ DARDANSKA BOŽICA, DEA DARDANICAE”

Pregaditjen e librit, botuesi, Shoqata e artistëve Shqiptar në Kroaci DEA,

për botuesin: Ljiljana Koci

Përkëthyese nga gjuha Shqipe në atë kroate: Gentiana Lleshdedaj

Këshilltare: dr. sc. Marija Buzov

Ky është libri i dyte i autores Edi Shukriu në gjuhën kroate.

Prezantimin e moderoi: Valentina Mrijaj

Të pranishëm dhe me fjalë uruese u drejtuan: Sh. E.T. Milaim Ferai, ambasador i Republikës së Maqedonis së Veriut në Kroaci dhe Znj. Ermina Lekaj Prljaska, deputete në parlamentin kroat.

About Post Author