Nga kujtimet e Skoresë


Petro Mjedi

Nga kujtimet e Skoresë : ( fragmente nga kapitulli ” Portreti i babait “.) –Histori gazmore të babait tim nga eskursionet e tij në Tiranë .– ( Një hyrje , një intermexo dhe një triptik ). Pjesët: 1– Ardhja e beftë në Tiranë , babai në rolin e xha Sulos ( Kapedani ) duke pyetur për adresën, derdhja e thesit me arra nëpër shkallët e hotelit “,Arbëria” .2– Unë , babai , Pando Telua dhe polici i trafikut në sheshin” Skëndërbej “–3– Babai , shitësja e qebaptores tek Sahati , fjala ” karvella ” dhe zëmërimi i të treve : i shitëses , i babait dhe i imi.– Hyrje ( nga kapitulli ) Babai im ka qënë një njeri i thjeshtë , shumë punëtor , një njeri që bënte shaka , por dhe pranonte nga të tjerët .Ishte analfabet , mësoi që të shkruajë emrin e vet në shqip , sa për të firmosur në bordero ose procesverbalet me mall të kooperativës ngarkuar mbi mushka .Bile dhe atë në vënd që ta shkruante me R e shkruante me D .Dhe ata e ngacmonin se e kishte shkruar Dako .( dako – dako , në fshat ndjellin dashin ) Ishte shumë artdashës, nuk linte film pa parë , i donte shqiptarë , ose të huaj , por me luftë , pasi i kuptonte dhe pa lexuar titrat .U qepej në vatrën e kulturës , ose nëpër shtëpitë ku shikonte televizor , të rinjve që t’i përkthenin titrat , por kur disa prej tyre ia shdrronin përmbajtjen në një film erotik , ai ngrihej dhe ndrronte vënd , kërkonte më të mëdhenj në moshë .Ky pasion , për artin, Muzikën sipas kërkesave , Teatri në mikrofon,Heroizmi i popullit tonë në shekuj , e tj , bëri që ne të kishim radio që me ardhjen e dritave nga hidrocentrali i fshatit .Një nga ngacmimet që i bënte rinia e fshatit ishte koha pas daljes në pension .E kishin shkruar 10 vjet më të madh , ishte i 1925 dhe figuronte i 1915 .Që të mos shkonte ushtar .Ashtu si hynë ata në Shqipëri nga Greqia, dhe jeta nomade. , askush nuk do ta kuptonte këtë pasaktësi .– Ç’ pension , i thoshin ata , ti je djalë i ri?!Kështu ti dëmton kooperativën dhe shtetin .–Po pse ti më linde mua ,më mirë se nëna ime dhe shteti e di ti se kur linda unë !?Por askush nuk e ngacmoi atë punë . Intermexo Hyrje për historitë e Tiranës Ai e pa shumë vonë Tiranën, gati 55 vjeç.U bë sebep që unë unë zbrisja në Tiranë tek njerëzit e gruas dhe lindja e Anakreontit, djalit , që ai të udhëtonte për herë të parë për në Tiranë .Njihte Sarandën , Përmetin dhe Ersekën,ndoshta dhe Korçën, qytete të cilat ishin të lidhura me jetën e tyre nomade, sipas stinëve .Kishte lindur në dimër, ndaj dhe ai në pashaportë kishte si vendlindje Sarandën.1– Ardhja e beftë në Tiranë, kërkimi i adresës si xha Sulua i filmit ” Kapedani “dhe derdhja e thesit me arra në shkallët e hotelit ” Arbëria ” .Më kishte thënë në telefon ditën kur do të nisej nga fshati për në Tiranë .Dhe llogarita që të nesërmen e nisjes nga Skorea , të dilja tek Stacioni i Trenit .Ishim në shtëpinë e vjerit , po bisedonim dhe nga zhurma nuk e dëgjuam menjëherë zilen e shtëpisë .Ne dëgjuam tingëllimin e fundit , një zile e fortë , e zgjatur që të shponte timbanin e veshit .Dukej që ishte një zile që shprehte zëmërim dhe alarm.Na shkoi mëndja për keq .Vrapova i pari drejt derës së jashtme .Kur e hapa shtanga .Pas derës ishte baba Rakoja .Fërkova sytë , ishte ai .Paska fluturuar , mendova aty për aty .Por stepja nga zilja , nuk ishte koha për mendime gazmore .–Unë kam që mbëmë që të kërkoj nëpër Tiranë , po më thoshte plaku me një zë qortues , dhe ti rri këtu brënda.–Që mbrëmë , i thashë i habitur ?!.Nga që vonova që të kthehem në guzhinë , të tjerët dolën dhe ata në atë koridor të vogël midis derës së hyrjes dhe shkallëve që të çonin në vëndstehim .Të gjithë , gati të gjithë shprehën. habinë se si mundi të vinte brënda ditës nga Skorea në Tiranë.–Ka ardhur me helikopter, bëra shaka unë .Hymë në guzhinë dhe pasi u bënë adetet për mikun e ardhur , baba Rakoja , nisi të rrëfejë në shqip , por midis i shpëtonin dhe fjalë në greqisht, odisenë e udhëtimit nga Skorea në Tiranë dhe nga kryeqyteti deri në Institut.Kishte arritur shpejt në Gjirokastër .Një i njohur dinte për një skodë që nisej për Tiranë .Arriti në të errur.Nën shkëlqimin e neonëve nuk mundëte dhe të orientohej .Nuk guxonte të pyeste dokëdo.Ndaloi një polic , nuk guxonte të pyeste civilë , nuk u kishte besim. Dhe kështu përfundoi tek Hotel “Arbëria”.Nuk mendoi për çmimin , kur pa që hoteli ishte luksoz .Duke u ngjitur për në dhomën e katit të dytë , nuk donte që të hynte në ashensor, me gjithë nxitjen që i bëri sportelisti , kur po ndrronte thesin si hejbe nga njeri sup tek tjetri , ai rrëshqet , hapet dhe arrat e thata dhe lëvozhgëforta të Skoresë , u derdhën nëpër shkallë .Njerëzit ngjiteshin me ashensor , kështu që shkallëve nuk kishte njerëz.Iu afrua vetëm sportelisti , i cili, herë e ndihmonte për të mbledhur arrat dhe herë shkrihej së qeshuri .Natyrisht, sportelisti për ndihmën e dhënë mori pjesën e tij të arrave .Të paktën nuk mbeta jashtë , qetësoi plaku veten .Por aventura me Tiranën nuk kishte mbaruar e gjitha .U ngrit herët dhe duke pyetur si xha Sulua , arriti tek Skëndërbeu.Kishte haruar dhe fjalën “Insitut ” ( Bujqësor ) dhe u thoste Statut .Dikush e kuptoi dhe e çoi tek stacioni i urbanëve të Kamzës .Duke pritur autobuzin i tërhoqi vëmëndjen një burri të imtë .Ai e kuptoi nga e folura se ai burrë do të ishte nga ana e tij .Dhe u njohën.Ai ishte infermieri i lagjes dhe e njihte familjen e krushkut .Plaku u gëzua si fëmijë ,kur mësoi se infermieri ishte nga fisi Konomi i Poliçanit .Kështu xha Sulua , baba Rakoja, e gjeti shtëpinë e krushkut. Poliçanioti e solli deri tek dera e apartamentit. Bile ai i kishte rrënë dhe ziles. 2-Unë , plaku , Pando Telua dhe polici i trafikut në sheshin ” Skëndërbej “.Kishim dalë të dy mëngjes mëngjes .Ndoshta për të prerë biletën e kthimit , Ballsh – Gjirokastër .Në sheshin”Skëndërbej” takuam Pando Telon , bashkëfshatarin tonë. Kishte ardhur tek nipërit e tij .E ftova që të pinim një kafe tek lokali i Pallatit të Madh të Kulturës.Që andej sheshi dukej si në pëllëmbë të dorës. Aty këmbeheshin e kryqëzoheshin , njerëzit , makinat , autobuzat, mendimet, dëshirat, takimet e të rinjve dhe të dashuruarve .Plaku i ndiqte me aq vëmëndje dhe kureshtje sa haronte dhe kafen .E ndiqte me ankth atë mori njerëzish dhe makinash dhe i dukej se nga çasti në çast dikush do të gjendej nën rrotat e ndonjë makine. E dhe mua më pëlqente ajo pamje .Ajo të bënte që ta doje më shumë Tiranën, të ishe xheloz për ata që ishin tiranas dhe të mërziteshe me fatin tënd, se nuk do të bëheshe kurrë qytetar i kryeqytetit .As që guxoje ta mendoje .Pasi pimë kafetë zbritëm të tre duke biseduar .Tani polici i trafikut dallohej më mirë .Kishim zbritur shkallët e para dhe sa kishim hedhur hapin për të zbritur në shkallët e dyta , pas të cilave do të gjendeshim tek sheshi , më afër trafikut dhe policit, kur ai i ra birbilit .Ishte aq i fortë , aq çjerrës dhe aq urdhërues , sa që tërhoqi vëmëndjen e kalimtarëve .Edhe neve .Ne që nuk ishim të mësuar me bilbilin e policit,gati u trëmbëm , dhe vështruam andej erdhi piskama e tij .Plaku u shtang dhe ai .–Jati shurikse eci aftos ?!Pse fishkëlleu kështu ai!? Dhe hodhi vështrimin pyetës nga ne të dy .Sa të bëhesha gati për t’ i thënë diçka , xha Pandoja, me ton shumë serioz i thotë : –Ja sena pu ehis ta heria sti xhepes .Për ty që ke duart në xhepa .Automatikisht plaku , pa u menduar aspak , me pak vrull , hoqi dorën nga xhepi i madh i përparm i xhaketës së re prej doku.Ishte një veprim që të bënte për të qeshur , a thua se vërtet polici i fryu birbilit për atë që i tha xha Pandoja , që njihej për seriozitet në fshat .Unë dhe xha Pandoja , që nuk e prisnim këtë reagim të rrufeshëm të plakut ,ia dhamë të qeshurit.Ai e kuptoi shpotinë dhe tha vetëm : — Ajde more! Qeshi dhe vetë , një e qeshur e lehtë , ndoshta qeshi për t’ i thënë xha Pandos se nuk u zëmërua me të .Dhe e vuri njërën dorë përsëri në xhepin e xhaketës .Ndoshta ky është një zakon e fshatarëve , sidomos i atyre të vëndeve të ftohta.Ia kemi përmëndur këtë histori atje në ballkonin e klubit të Skoresë të dy me xha Pandon .Ai e tregonte ngjarjen unë e përforcoja .Plaku kundërshtonte , por dhe qeshte .Ata të dy nuk janë më .Unë e sjell ndërmënd këtë histori dhe qesh lehtas , një qeshje që më shumë është brënda meje dhe më merr malli për të dy .Xha Pandoja ishte babai i shokut tim më të ngushtë në fshat .3– Babai , shitësja tek qebaptorja pranë Sahatit dhe fjala “karvella ” Ishte mëngjes .Që larg na shpoi hundët aroma e salçiçeve të pjekura , era e rigonit na kujtoi fshatin .Babai akoma ishte nën peshën e përshtypjeve që i bëri shtatorja e Skendërbeut dhe rrugët plot njerëz , të cilët nxitonin në punët e tyre .Atë pjesë rruge nga Skëndërbeu deri sa kapërcen në trotuarin para xhamisë e njohu , i kujtoi filmin ” Kapedani” dhe xha Sulon .Ato vite në shtëpi kishin televizor dhe ai e kishte parë sa herë filmin .E kuptova që aroma e salçiçes e bëri për vete dhe i hapi oreksin .U drejtuam për tek vëndi ku njerëzit në rradhë prisnin të merrnin diçka për mëngjesin e tyre .Nuk arrita që t’ i them gruas që shërbente , plaku ma mori në kthesë.I vrullshëm prej natyre , plaka në fshat i kishte vënë epitetin ” shugrafos” ,,,”breshër ” .Nga të 5 djemtë në këtë veçori të karajterit të tij , unë i ngjaj më shumë.Pa e kuptuar se si , e dija se ishte pas meje , ai del para gruas .Ajo : –Ç’ do marrë xhaxhoja ? Babai: — Emo , pak Karvellë me sallam .Nuk pati guxim të përdorte fjalën salçiçe , ishte fjalë e re dhe e vështirë për të .( Ndoshta e stepi ajo historia e një bariu nga Poliçani .Po kthehej nga Ksamili, ishte në himadhjat( kullotat dimërore ) e kooperativës me dhëntë.Në autobuz dëgjonte njerëzit që thoshnin, se kur të zbresin në Gjirokastër , puna e parë që do të bënin ishte që të blinin një akullore .Bariu që të mos e haronte e përsëriste me vete fjalën.Kur u gjend përpara shitëses së akulloteve në vënd të fjalës ” akullore” tha fjalën ” kallafaçe ” që në gjuhën e meshkujve të atyre anëve ka kuptim pejorativ , të turpshëm , sidomos kur thuhet përpara grave .Kjo histori përmendet akoma në viset tona .)Gruaja papritur zëmërohet dhe i hedh babait një vështrim të ashpër .Mënjanova pak plakun dhe i them gruas që shiste :– Salçiçe me panine .Ajo , dukshëm e nervozuar përgatiti dy salçiçe me panine .Vëndin tim para asaj hapësire nga ku ajo u jepte klientëve atë ç’ porositnin , e zuri një burrë me kostum e gravatë .–Nuk ka turp , burrë plak më thotë mua atë fjalë ! Nuk ishim larguar as dy – tre metra , i dëgjova mirë fjalët që ajo i tha qytetarit tiranas , i cili , seç i thoshte për ta qetësuar .Nuk u përmbajta, me një kërcim u gjenda tek sporteli.–Shoqe , nuk ju falet që si tiranase , si punonjëse në ushqimin social, të mos dini që paninës i thonë dhe karvella ,e përdorin sidomos të vjetrit , ata që jetuan luftën dhe pushtimin italian .As mos u shkojë ndërmënd se plaku donte që t’ ju ofendonte .Gruaja më pa me habi , dhe që të mos hapej ndonjë dialog midis nesh ,gjë që do ta ndjente veten të ofenduar nga ata që do ta dëgjonin, se sa nga fjala e pafajshme e plakut , nuk e zgjati .Në ato momente ndrrova pozicionet midis plakut dhe tiranases .Babai ishte qytetari dhe gruaja e shëndoshë , me faqet buçko nga salçiçet që hante , më ngjau me një fshatare të padalë .Plakut i kushtoi ky keqkuptim dhe nuk e afroi karvellën me salçiçe menjëherë në gojë .Si pa mua , filloi dhe ai që të hajë.Ndoshta këtë fjalë e kishte dëgjuar nga i jati , gjysh Janaqi , i cili bënte udhëtime për në Itali me një sipërmarrës Italian.

About Post Author