Aleko Likaj
Sheja e Peqinit
fragment romani……
Kur Sheja e Peqinit doli jashtë e zbathur në oborr, hëna lart ende nuk kishte dalë përmbi mal. Bulkthet e natës zukasnin në kor, sikur të ishin në garë që të gjithë në atë spektakël nate. Nga brenda sarajeve u dëgjua një zhurmë e më pas një tingull ene bakri ,që po zbriste nga shkallët duke u rrokullisur. U duk që ndaloi pas derës së brendshme. Pastaj një gulçimë e një zë që nuk dilte dot nga kraharori, sikur kërkonte të thoshte për të tjerët diçka. Si në një jehonë e largët një zë tjetër femre nga brenda pyeste: “Gati, bej”?
Çengia e bukur u lëshua me vërtik në fushë. Dihaste dhe e trembur kthente kokën herë pas here nga prapa e nuk ngopej me frymë. Këmisha e natës prej mëndafshi gufonte nga një fllad i lehtë, që vinte poshtë nga buza e liqenit dhe hapej nga pas si një bisht i gjatë me ngjyrë alle. Një pishtar drite doli në çardakun e sarajeve që kishin mbetur tashmë pas. Ibrahim beu thërriste në emër dy qehallarërët e tij që nuk ndodheshin aty.
– Iku, more, ikuuuu ! Kapeni shejtaneeen ! Na turpëroi dhe na mori erzin. Ç’prisni, moreeee ! Gjejeni dhe e silleni këtuu !
Sheja u gjet menjëherë buzë liqenit. Qëndroi një çast e hodhi vështrimin mbi valë që dukeshin se e përkëdhelnin me dashuri atë masiv të sheshtë e të ujtë. Tani përtej një fashë e argjendtë drite vinte dhe e ndante liqenin në dy pjesë. Ktheu përsëri kokën nga sarajet dhe këtë herë dalloi zërin e dy qehallarëve, që kishin zënë vrapin poshtë kodrës duke e lajmëruar beun se çenginë e bukur sapo e kishin parë buzë liqenit. Vajza kishte vënë dy duart grusht mbi gjoks, pa e ditur se si do t’ia bënte tani. Vështrimi i kapi varkën e vogël që dukej si e përgjumur aty në breg, me të cilën beu dilte nga një herë për peshk dhe shkoi drejt saj. E zgjidhi menjëherë te një trung që nuk ishte gjë tjetër, veçse zgjatim i një shelgu të moçëm aty ku uji lëpinte tokën dhe e shtyu drejt thellësisë dhe pastaj u hodh brenda me nxitim gjysmë e lagur. Këtë herë zërat i ndjeu më afër. Dalloi tre pishtarë drite që lëviznin pa kuptim nëpër erësirën e natës gojëprerë. Valltarja kërkoi lopatat, të shtrira poshtë këmbëve të saj e në një çast u ngatërrua duke u rrëzuar mbi to. Ndjeu një dhimbje në gjurin e majtë. E preku me dorë dhe kuptoi se ajo u lag aty. Ngriti pak kokën dhe hodhi vështrimin andej nga bregu me të cilin nuk e ndanin veçse dhjetë hapa. Beu dhe qehallarët ende nuk kishin mbërritur buzë liqenit, por dihatjen e disa fjalë të thëna nën dhëmbë si një fishkëllimë gjarpri, i erdhën në vesh si nga një botë e përtejme. Një zog u ngrit nga një pemë aty rrotull duke e çarë ajrin e natës me mundim. Mbase ishte trembur. Mjeti i drurit ishte po aty. Qëndronte i heshtur mbi valë, krejt indiferent, sikur të mos ekzistonte. Sheja mbështeti bërrylin në fillim, pastaj vendosi pëllëmbën dhe u mbajt, derisa i dha trupit forcë që të ngrihej mbi gju. Ndjeu përsëri dhimbje, por këtë herë nuk e kishte mendjen te plaga. U mbështet në të dy anët e barkës e u ngrit plotësisht në këmbë, por menjëherë u drodh. Mjeti i drunjtë mbi ujë u lëkund si një djep dhe çengia u mbajt përsëri. U përkul dhe mori njërën prej lopatave.
– Mos ik. Na moj, Shejeeee ! Unë veç ty të dua. Të kam dhënë dhe do të jap përsëri para. Tosulla maqedonesja, shoqja jote, erdhi vetë. Askush s’e thirri. Nuk mund ta nxirrja jashtë. Të betohem, që asgjë nuk ka midis nesh…
Tjetra në varkë në fillim nuk foli. U dëgjua zhurma e lopatës që ra në liqen. Valltarja, e cila e kuptoi se i kishte ikur nga dora, u përkul me ngut dhe mori nga poshtë barkës lopatën tjetër.
– Po e zhveshur, ç’donte në krevatin tënd ajo? Po na mashtron të dyjave. Këtë nuk ta fal dot. Ke para, por nuk ke zemër që të duash njerëzit, o bej. E ke hak atë shpullë …
Ibrahim beu atje në breg u drodh. Ngriti lart pishtarin e thirri:
– Eja, Shejee. Mos më turpëro. Se këtë nuk ma ka bërë asnjë njeri deri më sot. I gjithë qyteti më do dhe më respekton.
Çengia në varkë po bënte përpjekje që të nxirrrte lopatën e dytë, por ajo po i ngatërrohej nëpër këmbë. Beu uli zërin dhe foli me përgjërim:
– Kthehu, Sheje. Ku do të shkosh. Liqeni është i madh dhe të mbyt. Mos më bëj të vuaj. Eja, se t’i kam falur që të gjitha. Edhe shpullën që më dhe në saraje sonte. Ti e di që unë të kam xhan e shpirt. Ndaj e mbajta sonte grupin tënd të ahengut këtu, që ta festojmë gjithë këto ditë orën e ardhur nga Nemsja.
– Mos u tall me ne të varfërat, se të vret dhe të gjykon Allahu, – tha çengia pa e patur mendjen aty. Nxori dhe e ngriti lart lopatën, pa vendosur se si do të bënte tani me atë.
Kishte parë dy muaj më parë nga veranda e shtëpisë së kallajxhiut, kur martonte vëllanë e vetëm të gruas së tij, në agun e një dite të re, dy peshkatarë që vozisnin në liqen dhe që nxitonin të hidhnin rrjetat e gjuetisë. Lëvizja e lopatave i kishte mbetur në mendje, edhe pse ajo sapo kishte lënë një valle dyshe me Vajen e ishte ulur aty jashtë, që të merrte pak ajër dhe të fshinte djersët që i rridhnin çurk, me një shami të madhe të cilën e mbante për këtë punë.
Përtej në breg u duk se Sheja nuk kishte mundësi të kthehej. Mbase nuk mund ta bënte dot, ngaqë nuk kishte hipur asnjëherë në jetën e saj në varkë. Beu u lut sërish si një bari që e ndjell kecin e tij, që ta shpëtojë përpara greminës.
– Sheje, kthehu ! Mos ma prish zemrën.
Ndërkaq hodhi këmbët në ujë e filloi të lëvizte drejt saj.
– Mos u afro, – thirri e trembur vajza që andej nga varka dhe u kujtua se e kishte ende në dorë lopatën e vetme.
Beu e kuptoi se ajo tashmë e kishte marrë një vendim: të ikte e të largohej drejt qendrës së liqenit. Nxitoi dhe valëzat e ujit i lëpinë kofshët. Ndjeu se u ftoh poshtë. U kthye nga dy qehallarët që rrinin si gurë të vdekur në errësirën e natës aty në breg dhe dalloi veçse dritën e pishtarëve.
– Ç’më rrini si hunj. Futuniiiii ! Ta shpëtojmë dhe ta nxjerrim Shejen.
– Po ne, po ne… Po ne nuk dimë not, o bej, – thanë të dy gati me një gojë të heshturit.
– Në djall kjo punë, – tha beu e u shtri mbi sipërfaqen e ujit duke hapur me të dyja duart valëzat që i zunë gojën për të shkuar te çengia e tij, edhe pse nuk dinte mirë not.
– Mos u afro, të thashë, – klithi valltarja dhe zëri i saj u ngjit deri në kupën e qielltë.
Beu ia dalloi tani fytyrën , e cila i kishte marrë një ngjyrë të argjendtë nga hëna që ishte stolisur mbi mal dhe pastaj trupin që u lëkund, u mënjanua e u shemb mbi valët e liqenit. Ndjeu zhurmën e më pas një klithmë si të zogut. Dy duar lëvizën pa kuptim mbi sipërfaqen e qetë të liqenit dhe që humbën poshtë valëzave në çast. Disa rrathë uji u hapën përtej dhe erdhën e u përplasën në fytyrën e dashnorit të natës pesë hapa më tej.
– Kthehu, bej, – thirrën qehallarët. – Kthehu. Çenginë e mori liqeni. Mos e ço veten tënde dëm.
Këtë herë që të dy nxituan dhe u futën në ujë deri në brez. I zgjatën një shkop të gjatë…
Kur doli Ibrahim beu në breg, dridhej dhe qante si një fëmijë. Nuk dallohej nëse fshinte lotët për humbjen e Shejes së Peqinit, apo fshinte ujin që i rridhte ende nga fytyra çurk. Përtheu gjunjët dhe i vendosi mbi zallishte. Uli kokën dhe e vari mbi gjoksin që i hidhej si një kacek që shfryn. Pastaj vendosi dy duart mbi fytyrë dhe qau përsëri si fëmijë.
Qehallarët e ngritën dhe e mbajtën prej krahësh. Donin t’i thonin se nuk ishte faji i tij për mbytjen e Shejes, sepse ajo e kërkoi vetë vdekjen e saj. Beu u kthye dhe hodhi vështrimin nga liqeni. Një fasho drite hëne vinte dhe kalonte te vendi ku u mbyt ajo. Ngashëreu dhe pastaj me një zë si pëshpërimë vale tha:
– Të desha, Shejeee. Të desha shumë. Ma prishi mendjen ajo tjetra që më pret ende në shtrat, por zemra ime rreh veç për ty.- U kthye nga dy qehallarët dhe u tregoi me fytyrë vendin ku u mbyt ajo. – Kështu e ka ndërtuar Zoti këtë jetë duke dhënë dashuri ca për dylberë e ca për çengi. Shkoni në shtëpi e merrni njëzet thasë me sheqer, që të ëmbëlsohet uji që pi ajo.
