Stuhia ekstreme diellore goditi planetin tonë 9200 vjet më parë


Redaktori i rubrikës:’Mistere”

Gjatë stuhive diellore, Dielli dëbon sasi të mëdha grimcash energjike që mund të reagojnë me atmosferën e Tokës dhe të prodhojnë izotope kozmogjenë si karboni-14 ( 14 C), berilium-10 ( 10 Be) dhe klori-36 ( 36 Cl). Në kërkimin e ri, një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh mati sasinë e izotopeve 10Be dhe 36Cl në bërthamat e akullit nga Grenlanda dhe Antarktida. Të dhënat e tyre tregojnë vazhdimisht një nga majat më të mëdha të prodhimit 10 Be dhe 36 Cl të zbuluar deri më tani, ka shumë të ngjarë të prodhuar nga një stuhi diellore ekstreme që goditi Tokën rreth 7176 pes. Ajo që i shqetëson autorët është se stuhia ndodhi gjatë një prej fazave më të qeta të Diellit – gjatë së cilës përgjithësisht besohet se planeti ynë është më pak i ekspozuar ndaj ngjarjeve të tilla.

“Ngjarjet e grimcave energjike diellore (SEP)  ndodhin kur ngjarjet e papritura shpërthyese në sipërfaqen e Diellit, të tilla si nxjerrjet e masës koronale dhe ndezjet diellore, përshpejtojnë grimcat në mjedisin ndërplanetar,” tha  profesori i univresitetit Lund Raimund Muscheler dhe kolegët.

“Këto grimca – kryesisht protone – mund të arrijnë në Tokë të udhëhequr nga linjat e fushës magnetike heliosferike.”

“Në dekadat e fundit, një vëmendje e madhe i është kushtuar stuhive diellore për shkak të cenueshmërisë së lartë të shoqërisë sonë moderne ndaj ngjarjeve të tilla.”

“Ngjarjet e SEP, në fakt, mund të kenë pasoja serioze në sistemet e komunikimit dhe energjetikës, jetëgjatësinë satelitore dhe operacionet e avionëve. Për shembull, gjatë të ashtuquajturave ‘stuhitë e Halloëeen’ të vitit 2003, pjesë të Evropës mbetën pa energji elektrike për disa orë dhe transformatorët në Afrikën e Jugut u dëmtuan përgjithmonë, me kosto të mëdha për shoqërinë.

“Përveç kësaj, jeta e astronautëve në hapësirë ​​mund të rrezikohet për shkak të ekspozimit të lartë të rrezatimit të lidhur me SEPs.”

Në studim, shkencëtarët kërkuan bërthamat e stërvitjes nga Groenlanda dhe Antarktida për maja të radionuklideve 10 Be dhe 36 Cl.

Ata zbuluan gjurmët e një ngjarjeje masive SEP që goditi Tokën gjatë një prej fazave pasive të Diellit rreth 9200 vjet më parë.

“Kjo është punë analitike që kërkon kohë dhe e shtrenjtë. Prandaj, u befasuam këndshëm kur gjetëm një kulm të tillë, që tregon një stuhi gjigante diellore të panjohur deri më tani në lidhje me aktivitetin e ulët diellor, “tha profesor Muscheler.

“Nëse një stuhi e ngjashme diellore do të ndodhte sot, ajo mund të kishte pasoja shkatërruese.”

“Përveç ndërprerjeve të energjisë dhe dëmtimit të satelitëve nga rrezatimi, ai mund të përbëjë rrezik për trafikun ajror dhe astronautët, si dhe një kolaps të sistemeve të ndryshme të komunikimit.”

“Këto stuhi të mëdha aktualisht nuk janë përfshirë mjaftueshëm në vlerësimet e rrezikut,” tha ai.

“Është me rëndësi të madhe të analizohet se çfarë mund të nënkuptojnë këto ngjarje për teknologjinë e sotme dhe si mund të mbrohemi.”

Rezultatet shfaqen në revistën Nature Communications .

About Post Author