Nga oficeri i zbulimit te drejtuesi i industrisë së birrës – historia e një Skënderbegasi që ndryshoi profesionin, por ruajti vlerat e formimit
Nga Agim H. Lika Poet, studiues dhe historian
Ka njerëz që e ndërtojnë jetën në një rrugë të vetme profesionale. Ka edhe të tjerë që, në momente të caktuara, guxojnë të ndryshojnë drejtim, të përballen me një realitet të ri dhe të nisin nga e para. Artan Stroka i përket kësaj të dyte. Rrugëtimi i tij nis në bankat e Shkollës së Mesme Ushtarake «Skënderbej», vazhdon në Akademinë Ushtarake, kalon përmes shërbimit si oficer zbulimi dhe përvojës në RENEA, për të marrë më pas një tjetër drejtim: atë të sipërmarrjes private dhe të industrisë. Nga uniforma te biznesi. Nga misioni ushtarak te menaxhimi i një kompanie. Nga shërbimi në struktura të specializuara te sfida e tregut dhe e prodhimit. Një ndryshim i madh në dukje, por me një fill të përbashkët: puna, disiplina, përgjegjësia dhe këmbëngulja për të ecur përpara.
SHKOLLA “SKËNDERBEJ”– ATJE KU NISI RRUGA
Çdo rrugëtim i gjatë ka një pikënisje. Për Artan Strokën, ajo pikënisje lidhet me Shkollën e Mesme Ushtarake “Skënderbej” Pas përfundimit me rezultate të shkëlqyera të arsimit 8-vjeçar, ai u bë pjesë e këtij institucioni, që për shumë breza të rinjsh ishte njëkohësisht shkollë, konvikt, mjedis formimi dhe një përvojë e veçantë jetësore. Në Shkollën “Skënderbej” nuk mësohej vetëm nga librat. Jeta e organizuar, disiplinimi i kohës, stërvitja, përgjegjësia individuale dhe puna në grup krijonin një kulturë të veçantë formimi. Nxënësi mësohej të kishte një detyrë, një përgjegjësi dhe një objektiv. Ishte një shkollë që kërkonte jo vetëm dije, por edhe karakter. Për Artan Strokën, kjo periudhë do të bëhej baza e një rrugëtimi të gjatë profesional. Vitet do të ndryshonin. Profesionet do të ndryshonin. Por disa nga mësimet e asaj kohe do të mbeteshin pjesë e karakterit të tij.
AKADEMIA – ZGJEDHJA E DEGËS SË ZBULIMIT
Pas Shkollës “Skënderbej”, rruga e tij vazhdoi në Akademinë Ushtarake, në Fakultetin Gjitharmësh, në degën e zbulimit. Ishte një zgjedhje që kërkonte përgatitje dhe përgjegjësi të veçantë. Në vitin 1991 përfundoi studimet dhe u titullua oficer aktiv. Shqipëria e asaj kohe po hynte në një periudhë ndryshimesh të thella. Edhe Forcat e Armatosura po përballeshin me një realitet të ri, ndërsa një brez i ri oficerësh do ta fillonte karrierën në një kohë transformimesh të mëdha. Artan Stroka e nisi shërbimin në Batalionin e Zbulimit, në Marikaj, ku shërbeu rreth një vit e gjysmë. Më pas erdhi një tjetër etapë e rëndësishme: rreth katër vjet e gjysmë në repartin RENEA. Përvoja në këto struktura kërkonte disiplinë, përgatitje, përqendrim, bashkëpunim dhe përgjegjësi. Ishte një mjedis ku puna në ekip dhe përmbushja e detyrës ishin pjesë e përditshmërisë profesionale. Këtu u konsolidua një pjesë e rëndësishme e përvojës së tij. Por jeta do t’i rezervonte një kthesë tjetër.
KUR UNIFORMA U ZËVENDËSUA ME SIPËRMARRJEN
Fillimi i viteve ’90 solli një Shqipëri tjetër. Ekonomia e tregut po hapte një realitet të ri. Krahas vështirësive dhe pasigurive, po shfaqeshin edhe mundësi të reja. Në këtë klimë ndryshimesh, Artan Stroka mori vendimin për t’u larguar nga karriera ushtarake dhe për të hyrë në botën e sipërmarrjes. Nuk ishte një hap i vogël. Të kalosh nga një strukturë e organizuar ushtarake në një realitet ku gjithçka duhet të ndërtohet përmes iniciativës personale do të thoshte të përballeshe me një lloj tjetër përgjegjësie. Hapi i parë ishte një lokal bar-kafe në Tiranë. Mund të dukej një fillim modest, por ishte një fillim i rëndësishëm. Aty nisi njohja e drejtpërdrejtë me klientin, tregun, furnizimin, shpenzimet, administrimin dhe vendimmarrjen e përditshme. Sipërmarrja po bëhej një shkollë e re. Dhe si çdo shkollë, edhe kjo do të kërkonte kohë, punë dhe përvojë.
1996 – HAPI QË NDRYSHOI PËRMASAT E RRUGËTIMIT
Viti 1996 shënon një pikë të rëndësishme në historinë sipërmarrëse të Artan Strokës. Ai u bë bashkëpronar i fabrikës së birrës «Kaon». Nga një aktivitet i vogël, tashmë rruga të çonte drejt industrisë. Ishte një ndryshim i madh në përmasë dhe përgjegjësi. Një fabrikë nuk drejtohet vetëm me ide. Ajo kërkon organizim, investim, teknologji, menaxhim të njerëzve, kontroll të cilësisë dhe njohje të tregut. Në këtë fazë, Artan Stroka u angazhua si drejtor ekzekutiv i “T.E.A. Co”, duke marrë pjesë në drejtimin dhe zhvillimin e aktivitetit. Këtu përvoja e tij si organizator dhe drejtues do të përballej me një terren krejt tjetër: ekonominë, prodhimin dhe konkurrencën. Nëse në ushtri objektivi lidhet me përmbushjen e misionit, në biznes objektivi duhet të përkthehet në rezultate, qëndrueshmëri dhe zhvillim. Kjo kërkon një tjetër lloj vendimmarrjeje. Dhe pikërisht këtu fillon të duket qartë transformimi i oficerit në sipërmarrës.
NGA TREGU VENDAS TE HORIZONTI NDËRKOMBËTAR
Zhvillimi i aktivitetit dhe përfshirja e birrës «Gjirokastra» në portofolin e kompanisë shënuan një tjetër etapë. Sipërmarrja nisi të shikonte përtej kufijve të tregut vendas. Eksportet drejt Italisë dhe Irakut, si dhe përgatitjet për hyrjen në tregun grek, lidhen me këtë orientim. Të hysh në një treg të huaj do të thotë të përballesh me kërkesa të reja, me konkurrencë tjetër dhe me standarde që kërkojnë organizim e qëndrueshmëri. Për një sipërmarrje shqiptare të asaj periudhe, dalja në tregjet ndërkombëtare ishte një sfidë që kërkonte jo vetëm produkt, por edhe aftësi për të ndërtuar marrëdhënie tregtare. Kjo fazë e rrugëtimit të Strokës dëshmon për një përpjekje për ta çuar aktivitetin nga dimensioni vendas drejt një hapësire më të gjerë.
ÇFARË MBETI NGA OFICERI TE SIPËRMARRËSI?
Kjo është ndoshta pyetja më interesante e këtij rrëfimi. Çfarë mund të marrë një njeri nga ushtria dhe ta përdorë në biznes? Përgjigjja nuk është një profesion i përbashkët, sepse ushtria dhe sipërmarrja janë fusha krejt të ndryshme. Por janë disa vlera që mund të udhëtojnë nga njëra përvojë te tjetra. Disiplina. Organizimi. Përgjegjësia. Puna në grup. Planifikimi. Këmbëngulja. Në ushtri, një detyrë duhet të përgatitet dhe të përmbushet. Në biznes, një objektiv duhet të planifikohet, të menaxhohet dhe të përshtatet me kushtet e tregut. Natyrisht, sipërmarrja kërkon edhe njohuri të tjera, të cilat ndërtohen përmes përvojës ekonomike dhe menaxheriale. Por formimi i mëparshëm mund të shërbejë si një bazë mbi të cilën ndërtohet një profil i ri profesional. Në këtë kuptim, uniforma nuk ishte thjesht një veshje e së kaluarës. Ajo ishte pjesë e një shkolle jete.
NJË SKËNDERBEGAS NË RRUGËN E TIJ:
Historia e Artan Strokës është edhe një pjesë e mozaikut të madh të historive të ish-skënderbegasve. Një brez i tërë që nisi jetën profesionale me një formim të përbashkët, por më pas mori drejtime të ndryshme. Disa qëndruan në uniformë. Të tjerë u larguan nga karriera ushtarake dhe ndërtuan jetën në fusha të ndryshme. Kjo shumëllojshmëri është një nga vlerat e kujtesës së «Skënderbeut». Sepse historia e kësaj shkolle nuk është vetëm historia e një institucioni. Është edhe historia e njerëzve që dolën prej saj dhe e mënyrave të ndryshme se si ata ndërtuan jetën. Artan Stroka është një prej tyre. Një djalë i formuar në disiplinën e «Skënderbeut», një oficer që shërbeu në struktura të specializuara dhe më pas një sipërmarrës që u përfshi në industrinë e prodhimit. Një rrugë jo e zakonshme, por domethënëse.
NJË KARRIERË QË NUK MBETI NË NJË VEND
Ndoshta fjala që e përshkruan më mirë këtë histori është ndryshimi. Por jo ndryshimi si shkëputje. Ndryshimi si vazhdim. Nga shkolla te akademia. Nga akademia te shërbimi. Nga uniforma te sipërmarrja. Nga një aktivitet i vogël te industria. Nga tregu vendas drejt kërkimit të tregjeve të huaja. Çdo etapë i shtoi një përvojë tjetër. Dhe kjo është një nga mësimet që mund të nxirret nga historia e tij: karriera nuk është gjithmonë një vijë e drejtë. Ndonjëherë, një kthesë profesionale nuk është fundi i një rruge, por fillimi i një tjetre. Artan Stroka është një nga ata ish-skënderbegas që e kanë ndërtuar jetën përmes disa etapave profesionale. Ai nisi me uniformën, u formua si oficer, shërbeu në struktura të rëndësishme dhe më pas mori guximin të hyjë në një fushë tjetër: sipërmarrjen. Nga një lokal bar-kafe te fabrika e birrës «Kaon», nga drejtimi i «T.E.A. Co.» te përfshirja e birrës «Gjirokastra» dhe orientimi drejt tregjeve të huaja, rruga e tij tregon një proces gradual të rritjes së përgjegjësive. Por pas kompanive, fabrikave dhe produkteve qëndron një histori njerëzore. Historia e një njeriu që nuk u mjaftua me atë që kishte arritur, por zgjodhi të përballej me një sfidë të re. Uniforma ndryshoi, profesioni ndryshoi, por vlerat mbetën. Disiplina e marrë në «Skënderbej», përvoja e fituar në ushtri dhe vendosmëria për të ndërtuar një rrugë të re u bënë pjesë e një historie që vazhdoi përtej uniformës. Dhe ndoshta ky është kuptimi më i bukur i këtij rrugëtimi: Njeriu mund të ndryshojë profesion, mund të ndryshojë fushë dhe të nisë një kapitull të ri, por vlerat e vërteta të formimit nuk ndryshojnë. Ato udhëtojnë me të, nga një jetë në tjetrën, nga një profesion në tjetrin, duke u bërë pjesë e asaj që është dhe e asaj që ndërton. Nga oficeri i zbulimit te sipërmarrësi.Nga uniforma te industria. Nga disiplina te vizioni. Një rrugëtim i një Skënderbegasi që vazhdoi të ndërtonte.
