EDMOND NUSHI – NGA SHKOLLA “SKËNDERBEJ” TE SIGURIA DHE DIPLOMACIA E MBROJTJES
Nga Agim Lika Poet, studiues dhe historian
Ka njerëz, rrugëtimi profesional i të cilëve nuk mund të kuptohet pa u kthyer te themelet e formimit të tyre. Ka edhe të tjerë, tek të cilët shkolla, profesioni dhe përvoja ndërthuren në një vijë të vetme, duke krijuar një profil që zhvillohet hap pas hapi, por gjithmonë mbi të njëjtin themel: dijen, disiplinën, përgjegjësinë dhe shërbimin. Në këtë kategori përfshihet edhe Edmond Nushi, një emër i formuar në traditën e shkollës ushtarake “Skënderbej” dhe i zhvilluar më tej në fushat e drejtësisë, sigurisë dhe mbrojtjes. Fëmijëria dhe hapat e parë drejt dijes Edmond Nushi u lind në vitin 1968, në qytetin e Fierit. Fëmijëria dhe vitet e para të shkollimit do ta gjenin në një periudhë kur edukimi, disiplina dhe puna ishin pjesë e rëndësishme e formimit të të rinjve. Që në vitet e para të shkollës, ai do të dallohej për rezultatet e mira dhe përkushtimin ndaj mësimit. Këto cilësi do të bëheshin më pas pjesë e pandarë e rrugëtimit të tij arsimor dhe profesional.
Në vitin 1983, Edmond Nushi fitoi të drejtën e studimit në Shkollën e Mesme Ushtarake “Skënderbej”, një institucion që për breza të tërë shqiptarësh përfaqësoi jo vetëm një shkollë profesionale, por edhe një mjedis ku formoheshin karakteri, ndjenja e përgjegjësisë dhe kultura e shërbimit. Për një djalë të ri, hyrja në shkollën “Skënderbej” nënkuptonte fillimin e një etape të re. Aty dita kishte ritëm, rregull dhe kërkesa të qarta. Krahas mësimeve, ishin stërvitja, disiplina, përgjegjësia kolektive dhe respekti për detyrën. Në auditorët e shkollës dhe në fushat e stërvitjes, Edmond Nushi do të ndërtonte gradualisht profilin e tij, duke kuptuar se formimi i vërtetë nuk përfundon me marrjen e një diplome. Ai vazhdon përmes punës, përvojës dhe përballjes me përgjegjësitë. Studimet në shkollën “Skënderbej” i përfundoi me rezultate shumë të mira, duke hedhur kështu bazat e një rrugëtimi të mëtejshëm arsimor e profesional. Nga uniforma te drejtësia Pas përfundimit të shkollës së mesme ushtarake, rruga e Edmond Nushit do të merrte një dimension të ri. Ai vijoi studimet në Fakultetin e Drejtësisë të Universitetit të Tiranës, duke iu përkushtuar një fushe ku njohuritë profesionale ndërthuren me përgjegjësinë qytetare dhe institucionale. Nëse “Skënderbej” i kishte dhënë disiplinën dhe kulturën e shërbimit, studimet juridike do t’i jepnin një tjetër instrument të rëndësishëm profesional: njohjen e ligjit dhe të institucioneve.
Më tej, ai përfundoi edhe shkollën e avokatisë, duke u kualifikuar në fushën juridike. Ky hap e plotësoi formimin e tij me një dimension të ri, atë të profesionistit që e sheh shtetin dhe shoqërinë edhe përmes marrëdhënies së tyre me ligjin. Kështu, në profilin e Edmond Nushit nis të krijohet një ndërthurje interesante: formimi ushtarak, arsimi juridik dhe përvoja institucionale. Një horizont i ri: siguria dhe mbrojtja Etja për dije nuk do të ndalej me përfundimin e studimeve universitare. Në Romë, në një kolegj të studimeve të larta për mbrojtjen, Edmond Nushi do të thellonte njohuritë në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes. Studimet në një mjedis ndërkombëtar do t’i jepnin mundësinë të përballej me koncepte dhe qasje më të gjera mbi çështjet strategjike dhe të sigurisë. Por formimi i tij akademik do të merrte një tjetër dimension në Universitetin e Peruxhias, në Itali, ku përfundoi Masterin e Nivelit II në Sigurinë Ndërkombëtare. Ky formim e vendosi përvojën e tij profesionale në një kuadër më të gjerë. Nga disiplinat juridike te çështjet e mbrojtjes dhe sigurisë, rrugëtimi i tij akademik u shtri në disa fusha që, në praktikën institucionale, lidhen ngushtë me njëra-tjetrën. Siguria bashkëkohore nuk është vetëm çështje e strukturave të mbrojtjes. Ajo kërkon njohje të ligjit, të institucioneve, të marrëdhënieve ndërkombëtare dhe të mekanizmave të bashkëpunimit.
Pikërisht në këtë ndërthurje duhet parë edhe profili profesional i Edmond Nushit. Përvoja në administratën shtetërore Formimi akademik do të vihej në funksion të përvojës konkrete profesionale. Edmond Nushi ka mbajtur detyra me përgjegjësi në administratën shtetërore, ku njohuritë e fituara në fushën e mbrojtjes, sigurisë dhe drejtësisë do të gjenin zbatim në praktikë. Një prej këtyre detyrave ishte ajo e shefit të sektorit të mbrojtjes dhe rendit në Prefekturën e Fierit. Në këtë funksion, ai u përball me çështje që lidhen drejtpërdrejt me administrimin institucional, rendin publik dhe bashkëpunimin ndërmjet strukturave shtetërore. Puna në administratën publike kërkon jo vetëm njohuri profesionale, por edhe aftësi për të komunikuar, koordinuar dhe marrë përgjegjësi.
Përvoja e fituar në këtë detyrë do të përbënte një tjetër hallkë të rëndësishme në karrierën e tij. Më tej, Edmond Nushi do të ushtronte detyrën e shefit të sektorit të NATO-s në Ministrinë e Mbrojtjes, duke u angazhuar në një fushë ku dimensioni kombëtar i mbrojtjes ndërthuret me atë ndërkombëtar.
Kjo detyrë kërkonte njohje të strukturave dhe mekanizmave të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes, si dhe aftësi për të punuar në një mjedis institucional me dimension ndërkombëtar. Një profil i ndërtuar në disa dimensione Rrugëtimi i Edmond Nushit mund të lexohet si një vijë që nis në Fier, kalon përmes bankave të shkollës “Skënderbej”, vijon me studimet juridike në Universitetin e Tiranës dhe më pas zgjerohet në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes në Itali. Është një rrugëtim ku secila etapë i ka shtuar diçka profilit të tij. Shkolla “Skënderbej” i dha themelet e disiplinës dhe të përgjegjësisë. Drejtësia i dha njohjen e ligjit dhe institucioneve. Studimet në fushën e mbrojtjes i zgjeruan horizontin profesional. Siguria ndërkombëtare i dha një dimension më të gjerë të kuptimit të sfidave bashkëkohore. Ndërsa përvoja në administratën shtetërore dhe në Ministrinë e Mbrojtjes e vendosi këtë formim në realitetin konkret institucional. Në këtë kuptim, biografia e Edmond Nushit nuk është thjesht një listë shkollash dhe detyrash. Ajo është historia e një formimi gradual, ku dija është shoqëruar me përvojën dhe ku përvoja ka kërkuar vazhdimisht dije të reja.
Nga brezi i “Skënderbegasve” 1983-1987 te sfidat e kohës: Për shumë prej atyre që kaluan në bankat e “Skënderbeut”, ajo shkollë mbetet një pikë referimi në jetën e tyre. Ajo krijoi lidhje njerëzore, profesionale dhe brezore që shpesh i kanë rezistuar kohës. Edmond Nushi i përket një brezi që e nisi formimin në një sistem tjetër, por që më pas u përball me ndryshimet e mëdha të shoqërisë shqiptare dhe me nevojën për t’u përshtatur me realitete të reja profesionale e institucionale. Në rastin e tij, ky përshtatje u shoqërua me vazhdimësi të arsimimit dhe me zgjerim të profilit profesional. Nga uniforma e nxënësit të shkollës “Skënderbeeh”, te auditorët e Drejtësisë; nga studimet në fushën e mbrojtjes në Romë, te siguria ndërkombëtare në Peruxhia; nga administrata e Fierit, te përgjegjësitë në Ministrinë e Mbrojtjes – është një rrugë që dëshmon përpjekjen për ta shndërruar arsimin në përvojë dhe përvojën në përgjegjësi. Dija si vazhdimësi e shërbimit në një vështrim më të gjerë, profili i Edmond Nushit përfaqëson një ndërthurje mes tri fushave: ushtrisë, drejtësisë dhe sigurisë. Këto fusha kanë dallimet e tyre, por kanë edhe një pikë të përbashkët: kërkojnë përgjegjësi, përgatitje dhe respekt për institucionin.
Dhe ndoshta ky është edhe thelbi i rrugëtimit të tij profesional – vazhdimësia e formimit. Një karrierë nuk ndërtohet vetëm nga funksionet që mban një njeri, por edhe nga mënyra se si ai përgatitet për t’i përballuar ato. Në këtë aspekt, rruga e Edmond Nushit nis herët dhe vijon përmes një procesi të pandërprerë arsimimi, specializimi dhe përvoje.
Nga Fieri, qyteti ku lindi; te shkolla “Skënderbej”, ku mori themelet e disiplinës; te Drejtësia, ku njohu më thellë ligjin; e më pas te siguria dhe mbrojtja, ku profili i tij mori dimension ndërkombëtar. Një rrugëtim i tillë mbetet pjesë e historisë personale, por edhe një dëshmi e një brezi që u formua në rrethana të ndryshme dhe më pas iu desh të ndërtonte veten në një realitet të ri. Edmond Nushi – një ish-“Skënderbegas”, jurist dhe profesionist i fushës së sigurisë dhe mbrojtjes, që e ka ndërtuar rrugën e tij përmes dijes, disiplinës dhe përvojës institucionale.
