Çmimi Nobel në Letërsi për vitin 2026 i është dhënë poetes kanadeze Anne Carson.
- Laureat: Anne Carson (autore dhe poete kanadeze)
- Citim: “për veprën e saj të guximshme dhe shpikëse që, në dialog të gjallë me traditën klasike, ka krijuar forma të reja për letërsinë bashkëkohore”
- Data e njoftimit: 8 tetor 2026
- Shuma e çmimit: 12 milionë krona suedeze ,rreth 1.2 milionë dollar.
Vepra botimet e saj më të rëndësishme janë të njohura:
Romanet në vargje dhe poezia
- Autobiography of Red (Autobiografia e së Kuqes, 1998):
- Konsiderohet gjerësisht sivepra e saj kryesore dhe më e famshme.
- Ky është një roman në vargje që rimendon mitin antik grek të përbindëshit Geryon, duke e sjellë si histori e një djaloshi modern që përballet me dashurinë dhe kërkimin e identitetit.
- Red Doc (2013):
- Një lloj po aq eksperimental dhe poetik i Autobiography of.
- The Beauty of the Husband: A Fictional Essay in 29 Tangos (2001):
- Një libër i jashtëzakonshëm mbi dashurinë dhe martesën, i cili i dha asaj çmimin prestigjioz TS Eliot Prize, duke u bërë gruaja e parë që e fiton atë.
- Men in the Off Hours (2000):
- Koleksion poezish dhe esesh në prozë që i përshtatet çmimit kanadez Griffin Poetry Prize.
Eseistikë dhe Vepra Eksperimentale
- Nox (2010):Një libër tejet unik dhe personal, i krijuar në një kuti që hapet si fizarmonikë. Ai shërben si një epitaf për vdekjen e vëllait dhe të shënimeve, fotografitë e saj të poetit romak Katul.
- Wrong Norma (2024):Një nga botimet e saj më të fundit, një përmbledhje me poezinë prozë, dialogë platonikë dhe shënime ditari.
Përkthime të Klasikëve Grekë.Si studiuese e gjuhëve klasike, Carson ka sjellë përkthime që Akademia Suedeze i konsideron si “vepra letrare më vete”. Ndër to spikasin:
- If Not, Winter: Fragments of Sappho (2002): Përkthimi i fragmenteve të mbetura të poetes antike Sapfo.
- Antigonick (2012): Një rimendim dhe përshtatje moderne e tragjedisë së Sofokliut, Antigona.
- Përkthime të tragjedive të tjera si Elektra e Sofokliut dhe Bakantet e Euripidit.
The guardian
Çmimi Nobel në letërsi i është dhënë poetes dhe eseistes kanadeze Anne Carson , njoftoi Akademia Suedeze.
Akademia përmendi “veprën e guximshme dhe shpikëse të autorit që, në dialog të gjallë me traditën klasike, ka krijuar forma të reja për letërsinë bashkëkohore”.
E lindur në vitin 1950 në Toronto, Carson është e njohur për punën e saj që lëviz lirshëm midis poezisë, prozës dhe përkthimit , duke u mbështetur shumë në letërsinë dhe mitologjinë e botës së lashtë greke.
Libri i parë i Carson, Eros the Bittersweet, u botua në vitin 1986 dhe kombinoi kritikën letrare me një eksplorim të dëshirës dhe traditës së lashtë greke.
Vepra e saj më e njohur është Autobiografia e të Kuqes, një roman në vargje i vitit 1998 i frymëzuar nga fragmente të poetit të lashtë grek Stesihor. Ajo riimagjinon mitin e Gerionit, përbindëshit me krahë të kuq të vrarë nga Herakliu, si historinë e një djali adoleshent modern që përballet me pikëllimin dhe dëshirën.
Në vitin 2001, ajo u bë gruaja e parë që fitoi çmimin TS Eliot për përmbledhjen e saj “Bukuria e Burrit”. Ajo është vlerësuar gjithashtu me bursat Guggenheim dhe MacArthur.
Puna e saj ka tërhequr lëvdata nga shkrimtare të tjera, përfshirë Susan Sontag, e cila dikur tha: “Ajo është një nga të paktat shkrimtare që shkruajnë në anglisht për të cilën do të lexoja çdo gjë që ajo shkruante. Nëse ka një revistë që ka diçka të sajën në të, e blej automatikisht.”
Librat e Carson kanë pasur forma të ndryshme. “Men in the Off Hours” kombinoi ese në vargje, poema, epitafe dhe prozë rreth artistëve dhe figurave historike, dhe fitoi çmimin e parë të poezisë Griffin në vitin 2001.
“Decreation”, një tjetër vepër eklektike, bashkoi poezi, ese dhe një operë.
“Nox”, botuar në vitin 2010, është veçanërisht karakteristik për qasjen avangarde të Carson ndaj letërsisë – libri merr formën e një kutie të palosshme në formë fizarmonike që përmban një riprodhim të një fletoreje që Carson bëri pas vdekjes së vëllait të saj. Veprat e saj të mëvonshme përfshijnë “Red Doc” dhe “Float”.
Çmimi Nobel në letërsi është dhënë 118 herë që nga viti 1901.
Laureatët e fundit përfshijnë Annie Ernaux, Bob Dylan, Abdulrazak Gurnah, Louise Glück, Peter Handke dhe Olga Tokarczuk. Fituesi i vitit të kaluar ishte autori hungarez László Krasznahorkai, i njohur për shkrimet e tij distopike dhe avangardë.
Carson, 76 vjeç, do të marrë zyrtarisht medaljen dhe diplomën në një ceremoni në Stokholm në dhjetor.
