Nga Nexhbedin Basha
Gazetar
Me 22 janar, Kosova u ndal në heshtje për të nderuar Presidentin historik, Ibrahim Rugova. Nuk ishte një datë e rastësishme, por pse-ja e kujtesës. Historia ka ditë që nuk lejojnë të mbulohen nga pluhuri i harresës. Rugova nuk ishte vetëm një emër në arkiva, por një frymë që ende endet në udhëkryqet e Kosovës. Ai u nda nga jeta në janar, muaj i ftohtë, por la pas një pranverë që ende nuk ka mbaruar. Prandaj, në këtë ditë, fjala u kthye në lutje dhe kujtesa në betim.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, qëndroi aty jo vetëm si përfaqësuese e shtetit, por si trashëgimtare e një filozofie politike: paqes si mjet dhe si qëllim. U dëshmua se nuk ishte thjesht një ceremoni përkujtimore, por një rikthim te rrënjët; te fjala e urtë, te rezistenca pa armë, te dinjiteti që nuk u përkul kurrë.
Si intelektual me vizion, Ibrahim Rugova kërkoi “paqe e drejtësi”, duke e zhvendosur çështjen e Kosovës nga një konflikt etnik në sferën universale të të drejtave të njeriut dhe vetëvendosjes.
Themelimi dhe udhëheqja e Lidhjes Demokratike të Kosovës më 1989 institucionalizuan këtë filozofi dhe bashkuan shumicën e popullit rreth një programi paqësor e demokratik, në kohën më të errët të represionit serb.
Rezistenca paqësore, e ndërtuar mbi durim, besim dhe ndershmëri, ishte merita më origjinale politike e Rugovës. Duke shmangur dhunën, ai ruajti unitetin kombëtar dhe fitoi përkrahjen e botës perëndimore, duke e paraqitur Kosovën si viktimë të padrejtësisë të sistemi diktatorial serb dhe jo si faktor destabilizues në Ballkan.
Ndërkombëtarizimi i çështjes së Kosovës përmes diplomacisë paqësore ishte një nga gurët themeltarë të strategjisë së Ibrahim Rugovës. Takimet e tij me personalitete të larta botërore; presidentë e kryeministra, udhëheqës evropianë, përfaqësues të Vatikanit, Kombeve të Bashkuara, Bashkimit Evropian dhe kancelarive kryesore perëndimore e futën emrin “Kosovë” në tryezat ku merreshin vendime globale. Rugova e bëri të njohur kauzën e Kosovës shumë përpara shpalljes së Pavarësisë, duke ndërtuar një kapital moral dhe politik që do të jepte fryte historike. Mbështetja e vazhdueshme e Shteteve të Bashkuara të Amerikëd dhe e aleatëve perëndimorë për proceset e paqes dhe stabilitetit në Ballkan dëshmoi se Kosova ishte tashmë pjesë e agjendave ndërkombëtare të sigurisë dhe paqes, falë vizionit dhe diplomacisë së tij të qëndrueshme.
Ky proces i gjatë diplomatik u kurorëzua pas 17 shkurtit 2008, kur Kosova u shpall shtet i pavarur. Kosova është njohur si shtet i pavarur nga rreth 117–120 vende të botës, përfshirë shumicën e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe aleatët kryesorë perëndimorë, një arritje që nuk ishte rastësi, por rezultat i një strategjie paqësore dhe diplomatike të ndërtuar me durim që në vitet e para të rezistencës politike.
Krijimi i institucioneve paralele; arsimi, shëndetësia, zgjedhjet e vitit 1992 dhe funksionimi i Republikës së Kosovës; dëshmuan se vizioni i Rugovës nuk ishte abstrakt, por projekt i mirëfilltë shtetformues.
Edhe gjatë luftës, ai ruajti legjitimitetin ndërkombëtar të përfaqësimit politik të Kosovës.
Pas vitit 1999, orientimi i tij i qartë perëndimor tregoi se projekti i Rugovës ishte vizion shteti dhe jo thjesht taktikë rezistence. Kjo rrugë u plotësua nga sakrifica e UÇK-së, ndërhyrja vendimtare e NATO-s dhe roli historik i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, nën udhëheqjen e Presidentit Bill Clinton, të cilat i dhanë fund spastrimit etnik dhe hapën rrugën e lirisë. Edhe pse Ibrahim Rugova u nda nga jeta në vitin 2006, Pavarësia e Kosovës më 2008 mbetet kulmi i procesit që ai e nisi dhe e mbajti gjallë përmes vizionit paqësor dhe orientimit perëndimor. Rugova vdiq, por emri i tij jeton si busull morale, si filozofi politike dhe sithemel i identitetit shtetëror të Kosovës.
Nexhbedin Basha
gazetar
