PËRPARIM KABO – TEMPULL I HESHTJES SË URTË, KJO MËNDJE E ILUMINUAR E ARTIT DHE E SHPIRTIT NJERËZOR…
Ai nuk është thjesht një profesor, por një rrjedhë mendimi që përshkon kohën dhe hapësirën. Është një interpret i heshtur i kulturës, një pelegrin i përjetshëm i tempullit të dijes.
Përparim Kabo është institucion i heshtjes së urtë, një rrjedhë drite që përshkon kohën dhe hapësirën. Ai, thjesht nuk na mëson gjithçka di, por përmes diskursit komunikativ dhe eurudicionit të pashembullt që posedon ndez tek çdokush zjarrin e brendshëm të dijes, duke bërë që çdo lexues të ndjejë pulsin e artit dhe të shpirtit.
Çdo libër i tij është një udhëtim. Çdo fjali, një dritare për të parë më thellë. Çdo ide, një urë që lidh të kaluarën me të ardhmen. Në botën e tij, arti nuk është vetëm pamje ose teknikë. Ai është frymëmarrje e shoqërisë dhe reflektim i shpirtit njerëzor. Që në fillimet e tij, Kabo ka shfaqur një ndjeshmëri të rrallë ndaj bukurisë dhe thellësisë së mendimit. I lindur në Tiranë, ai u rrit në një ambient ku librat dhe historia shqiptare përbënin një dritare drejt botës.
Qëllimi i tij nuk ishte të grumbullonte tituj apo gradë, por të kuptonte. Në Universitetin e Tiranës, ai hapi horizontin e filozofisë dhe antropologjisë. Mësimi u shndërrua në një ritual meditativ – jo për memorje të thjeshtë, por për të ndërtuar një mënyrë të re të të menduarit dhe të ndierit.
Libri i tij dyvëllimësh, “Antropologjia e Artit”, është më shumë se një studim; është një tempull i madh ku çdo artist është templar dhe çdo lexues një pelegrin. Ai ka kaluar mbi një dekadë duke dokumentuar rreth 200 profile artistike, duke ndërtuar një mozaik të artit shqiptar dhe botëror. Ky punim nuk është vetëm për studiuesit. Ai është një udhëtim emocional për çdo lexues që dëshiron të kuptojë se arti nuk është luks, por një rrjedhë që lidh brezat dhe qytetërimet.
Në faqet e këtij libri, skulpturat flasin, pikturat këndojnë, poezitë dridhen si zëra të harruar. Lexuesi ndihet pjesë e një ceremonie të heshtur, ku bukuria dhe dhimbja bashkëjetojnë. Kabo e shikon artin si gjuhë universale. Ai është një reflektim i shpirtit njerëzor që i ngjan ujit që rrjedh: i butë, i fuqishëm, gjithnjë duke ecur drejt detit të përvojës njerëzore.
Si pedagog, ai ndez brenda studentëve zjarrin e kuriozitetit. Jo vetëm me fjalë, por me shembull. Ai nuk mjafton të japë njohuri; ai u mëson studentëve të ndiejnë artin, të prekin me dorë emocionet, të vlerësojnë çdo rrugë që çon drejt së bukurës. Çdo ligjëratë e tij është si një pikturë e gjallë. Ngjyrat janë metaforat, dhe secila ide është një vijë që lidh njohuritë me jetën. Ai u kujton të rinjve se kultura nuk është thjesht një teori në librari. Ajo është gjak që rrjedh në shoqëri, frymë që ndërton identitetin, dritë që shndrit përtej heshtjes së harresës.
Por Kabo nuk ndalon vetëm tek arti. Ai e lidh artin me jetën reale, duke bërë analiza të thella për shoqërinë, politikën dhe kulturën shqiptare. Ai e sheh njeriun jo vetëm si individ, por si pjesë të një rrjeti më të madh ku historia, identiteti dhe estetika bashkohen. Në diskursin e tij publik, ai shpesh përdor gjuhë metaforike dhe emocionale. Ai na tregon se edhe politika dhe dhuna janë pjesë e reflektimit antropologjik. Shoqëria është pasqyrë e shpirtit të vet, dhe vetëm duke e kuptuar atë mund të ndërtojmë një të ardhme më të ndritur.
Por vizioni i Kabos nuk ndalet tek arti. Ai e lidh artin me jetën, me shoqërinë dhe historinë, duke bërë që çdo analizë të tingëllojë si poezia e një qyteti, si refren i të tashmes dhe të shkuarës. Politika, dhuna, padrejtësitë – gjithçka është pjesë e reflektimit antropologjik: shoqëria është pasqyrë e shpirtit të vet, dhe vetëm duke e kuptuar mund të ndërtojmë një të ardhme më të ndritur. Në këtë kohë kur kombi ka nevojë për drejtim të mençur, kur integriteti moral dhe vizioni publik janë rralluar, Shqipërisë i duhet një udhëheqës si Përparim Kabo. Ai është njeriu që mund të bashkojë kulturën, dijen dhe drejtësinë në një rrjedhë të pandërprerë.
Personalisht, mendoj se ka ardhë koha që shqiptarët duhet të zgjedhin si Kreun e Shtetit vetëm ata që përfaqësojnë integritet të lartë, vizion të qartë dhe respekt të pamatshëm për vlerat njerëzore – dhe Kabo është shembulli i gjallë dhe më domethënës i këtij lloj udhëheqësi. Më shumë se dijetar, profesor Kabo është një poet i heshtur i jetës. Ai e sheh Shqipërinë si një mozaik ku çdo qytet, artist dhe traditë është një copë e rrëfenjës së madhe njerëzore. Ai kujton të harruarit, i jep zë të pavlerësuarve, dhe na fton të ndiejmë se arti nuk është luks, por ushqim i shpirtit. Në botën e tij, çdo bibliotekë bëhet tempull, çdo librari vend shenjtërie, dhe çdo lexues pelegrin që mëson të shikojë me sy të rinj. Ai nuk ka frikë të thotë të vërtetën, të revoltohet ndaj padrejtësive, të prekë dhimbjen e artit të humbur.
Ai e bën këtë me një gjuhë të pasur figurative, me metafora që lëvizin mes ndjenjave dhe mendimit. Kjo i jep lexuesit mundësinë të ndjejë thellë atë që zakonisht shihet vetëm sipërfaqësisht. Figura e Përparim Kabos është një kujtesë e gjallë se arti dhe dijetari nuk duhet të jenë të izoluar. Ai na mëson se çdo vepër artistike është një trashëgimi që përjetëson emocionet, historinë dhe identitetin tonë. Ai tregon se dijetari mund të ndërtojë ura midis të shkuarës dhe të ardhmes, mes kulturës lokale dhe universale, mes mendjes dhe shpirtit.
Për të rinjtë, ai është frymëzim. Për shoqërinë, një dritë që tregon se bukuria dhe mendimi kritik mund të bashkëjetojnë. Për arsimin, një shembull se pasioni dhe përkushtimi janë po aq të rëndësishme sa njohuritë. Ai është një rrjedhë dritash që ndriçon mendjen dhe shpirtin. Një testament i fuqisë së artit dhe dijes për të ndryshuar jetë. Përparim Kabo nuk është thjesht një emër. Ai është një vizion, një tempull, një rrjedhë mendimesh dhe emocionesh që ngrihen mbi heshtjen e kohës.
Ai na mëson se arti nuk harrohet, kultura nuk shuhet, dhe shpirtin njerëzor mund ta ushqejmë vetëm me bukurinë dhe mençurinë që lëmë pas. Ai është një pelegrin i përjetshëm i dijes dhe i artit, dhe ne, lexuesit e tij, jemi më të pasur sepse kemi kaluar pranë këtij tempulli të gjallë. Tiranë, e premte- 31 tetor, 2025
