Shoqatat e Ushtarakëve Shqiptarë – Nga Fragmentarizimi drejt një organizimi të bashkuar në shërbim të ushtarakëve dhe interesit kombëtar MATERIAL ORIENTUES DHE FTESË PËR DEBAT
Nga Agim H. Lika Nënkolonel (R), poet, historian dhe studiues
Ky material paraqitet si bazë orientuese për një debat të hapur, konstruktiv dhe gjithëpërfshirës, me synimin për të arritur një rezultat unifikues ndërmjet të gjitha shoqatave të ushtarakëve. Kjo nismë nuk vjen rastësisht. Ajo është rezultat i një nevoje të kahershme të shprehur nga shumë ushtarakë në lirim, rezervë dhe pension, të cilët dëshirojnë një përfaqësim më të bashkuar dhe më të fuqishëm. Për këtë arsye, gjatë përgatitjes së këtij materiali janë zhvilluar konsultime me shumë personalitete të njohura të komunitetit ushtarak, ish-drejtues të Forcave të Armatosura, profesorë, akademikë dhe intelektualë, mendimet dhe sugjerimet e të cilëve kanë shërbyer si mbështetje për këtë iniciativë.
Qëllimi i kësaj nisme nuk është krijimi i një organizate mbi organizatat ekzistuese, por ndërtimi i një mekanizmi bashkëpunimi që respekton identitetin dhe pavarësinë e secilës shoqatë, duke krijuar një zë të përbashkët për çështjet që prekin komunitetin e ushtarakëve. Shoqatat e ushtarakëve në lirim, rezervë dhe pension janë ruajtëse të kujtesës historike, traditave dhe vlerave të Forcave të Armatosura. Në Shqipëri veprojnë organizata të ndryshme, si ato të Skënderbegasve, oficerëve në rezervë, armëve e shërbimeve dhe shoqata të tjera brenda e jashtë vendit. Ky pluralizëm është një pasuri, pasi dëshmon vitalitetin dhe përkushtimin e komunitetit ushtarak. Fragmentarizimi – një sfidë Megjithatë, mungesa e një koordinimi të qëndrueshëm ka bërë që këto organizata të veprojnë shpesh të ndara, duke dobësuar përfaqësimin e përbashkët.
Ndërkohë, sfidat që përballojnë ushtarakët – mbrojtja e të drejtave, trajtimi social, ruajtja e dinjitetit, kujdesi për veteranët dhe trashëgimia historike – janë të njëjta për të gjithë. Bashkimi për interesin e përbashkët Bashkëpunimi nuk nënkupton humbjen e identitetit të shoqatave, por krijimin e një forumi ose federate kombëtare që të bashkërendojë qëndrimet për çështjet madhore. Një organizim i tillë do të forconte dialogun me institucionet shtetërore dhe partnerët strategjikë, duke i dhënë komunitetit ushtarak një zë më të fortë, më të besueshëm dhe më me ndikim. Në fund, forca e shoqatave nuk matet me numrin e tyre, por me aftësinë për të vepruar së bashku në shërbim të ushtarakëve dhe të sigurisë kombëtare. Misioni i vërtetë i shoqatave ushtarake: Të jetë një pjesë aktive e jetës publike dhe institucionale, duke dhënë kontributin e saj në forma të ndryshme për çështjet e sigurisë kombëtare, mbrojtjes së vendit, menaxhimit të emergjencave civile, zhvillimit dhe modernizimit të Forcave të Armatosura, si dhe në forcimin e kulturës së sigurisë dhe të ndërgjegjësimit qytetar. Përmes përvojës dhe ekspertizës së anëtarëve të saj, të ofrojë mendim profesional, konsultim dhe mbështetje në interes të shtetit dhe të shoqërisë. Vlera e tyre nuk matet me emrin, historinë apo numrin e anëtarëve, por me ndikimin real që kanë në jetën e komunitetit ushtarak. Misioni i tyre është të mbrojnë të drejtat ligjore, ekonomike e sociale të ushtarakëve, të ruajnë kujtesën historike të Forcave të Armatosura dhe të promovojnë kontributin që ushtarakët vazhdojnë të japin edhe pas përfundimit të karrierës aktive. Po aq e rëndësishme është që ato të jenë qendra të mendimit profesional, duke organizuar studime, konferenca dhe debate mbi mbrojtjen, sigurinë kombëtare dhe historinë ushtarake.
Për të fituar besimin e anëtarësisë, drejtimi i shoqatave duhet të mbështetet mbi meritokracinë, transparencën dhe përfaqësimin e barabartë. Nepotizmi, favorizimet dhe përjashtimi cenojnë frymën demokratike dhe bien ndesh me etikën ushtarake. Sfida kryesore sot nuk është krijimi i shoqatave të reja, por bashkëpunimi ndërmjet atyre që ekzistojnë. Një forum ose federatë kombëtare do të mundësonte një përfaqësim më të fortë dhe më autoritar të komunitetit ushtarak, pa cenuar identitetin e secilës organizatë. Shoqatat kanë nevojë për drejtues me integritet, autoritet profesional dhe vizion bashkues. Drejtimi duhet të jetë shërbim dhe përgjegjësi, jo privilegj. Në fund, e ardhmja e organizimit të ushtarakëve shqiptarë qëndron te bashkëpunimi, meritokracia dhe shërbimi konkret. Organizatat do të vlerësohen jo nga ceremonitë apo çetifikat e mirënjohjes që shpërndajnë por nga aftësia për të mbrojtur të drejtat e ushtarakëve, për të ruajtur dinjitetin e tyre dhe për të kontribuar në forcimin e Forcave të Armatosura dhe të sigurisë kombëtare. Përfundimi i debatit dhe hapat e mëtejshëm Debati mbi këtë material orientues synon të mos mbetet vetëm në shkëmbim mendimesh, por të përmbyllet me hartimin dhe miratimin e një Platforme të Përbashkët, e cila do të shërbejë si dokumenti themelor për krijimin e organizimit të përbashkët kombëtar të shoqatave të ushtarakëve shqiptarë.
Një nga parimet bazë që propozohet për diskutim është që anëtarët e Këshillit Koordinues të jenë figura me integritet të lartë moral e profesional dhe të deklarohen pa përkatësi partiake, në mënyrë që ky organizëm të përfaqësojë ekskluzivisht interesat e komunitetit të ushtarakëve dhe të ruajë pavarësinë, besueshmërinë dhe karakterin e tij gjithëpërfshirës. Ky propozim nuk buron nga një qëndrim politik, por nga nevoja për të krijuar një organizatë që bashkon, jo që ndan; që përfaqëson çdo ushtarak, pavarësisht bindjeve apo preferencave të tij politike. Pikërisht mbi këtë frymë është ndërtuar edhe ky material orientues. Ai është paraprirë nga konsultime dhe biseda me shumë personalitete të njohura të komunitetit ushtarak, profesorë, studiues, akademikë dhe drejtues shoqatash, të cilët kanë ndarë mendimet dhe sugjerimet e tyre për ndërtimin e një organizimi modern, të pavarur, demokratik dhe me vizion kombëtar. Ftohen të gjitha shoqatat e ushtarakëve, drejtuesit dhe anëtarët e tyre, si edhe çdo ushtarak në lirim, rezervë apo pension, të kontribuojnë me mendime, propozime dhe alternativa konkrete. Vetëm përmes dialogut të hapur, respektit të ndërsjellë dhe vullnetit të përbashkët mund të ndërtojmë një organizatë që i shërben denjësisht komunitetit tonë dhe interesit kombëtar. Për Bashkimin e Shoqatave të Ushtarakëve në një Platformë të Përbashkët Bashkimi nuk është qëllim në vetvete; ai është mjeti për të ndërtuar një përfaqësim më të fortë, më dinjitoz dhe më të besueshëm për çdo ushtarak shqiptar. Debati propozohet të zhvillohet mbi këto parime themelore: • respekti reciprok; • barazia ndërmjet të gjitha shoqatave pjesëmarrëse; • transparenca në vendimmarrje; • konsensusi për çështjet strategjike; • pavarësia nga ndikimet politike.
Propozime për diskutim Në funksion të arritjes së një marrëveshjeje të përbashkët, propozohen për debat këto ide: • krijimi i një Forumi ose Federate Kombëtare të Shoqatave të Ushtarakëve; • hartimi dhe miratimi nga ky forum i Platformës së Përbashkët Organizative; • anëtarësimi i të gjithë ushtarakëve në lirim, rezervë dhe pension mbi baza vullnetare; • përfshirja në këtë ombrellë e të gjitha organizatave ushtarake që veprojnë në territorin e Republikës së Shqipërisë, duke respektuar identitetin dhe autonominë e secilës; • drejtuesit dhe anëtarët e Këshillit Koordinues apo të strukturave drejtuese të deklarojnë se nuk kanë përkatësi partiake, si garanci për paanshmëri dhe përfaqësim të barabartë; • krijimi i një organi informues ose reviste periodike të Federatës, si zëri zyrtar i komunitetit të ushtarakëve; • ndërtimi i një bashkëpunimi të qëndrueshëm institucional me Ministrinë e Mbrojtjes dhe institucionet e tjera shtetërore për trajtimin dhe zgjidhjen e problemeve të ushtarakëve. Në përfundim të diskutimeve mbi këtë material orientues, synohet të hartohet dhe të miratohet Platforma e Përbashkët e Bashkëpunimit, e cila do të pasqyrojë propozimet, vërejtjet dhe dakordësitë e arritura nga të gjitha shoqatat pjesëmarrëse. Një kusht themelor për funksionimin e këtij procesi do të jetë që anëtarët e Këshillit Koordinues të deklarojnë publikisht mungesën e përkatësisë partiake dhe angazhimin e tyre për të vepruar vetëm në interes të komunitetit të ushtarakëve. Ky material nuk është dokument përfundimtar. Ai është një ftesë për dialog, mirëkuptim dhe bashkëpunim, me bindjen se vetëm përmes unitetit mund të ndërtohet një organizim përfaqësues, dinjitoz dhe i besueshëm për të gjithë ushtarakët shqiptarë. Kjo vjen si nevoje, dhe per kete arsye ti vete je konsultuar me shume persona te mirenjohur ndermjet ushtarakeve, profesore, akademiste etj .
Material orientues / Ftesë për debat dhe diskutim Për bashkimin e shoqatave të ushtarakëve shqiptarë në një organizim të përbashkët kombëtar Shoqatat – një pasuri e komunitetit ushtarak Në çdo shoqëri demokratike, organizatat e ushtarakëve në lirim, rezervë dhe pension përbëjnë një urë lidhëse ndërmjet së kaluarës dhe së ardhmes së institucionit ushtarak. Ato janë bartëse të kujtesës historike, të traditave profesionale dhe të vlerave morale që ndërtohen gjatë një jete të tërë në shërbim të Atdheut. Në Shqipëri, gjatë viteve të fundit janë krijuar një numër i konsiderueshëm shoqatash që përfaqësojnë kategori të ndryshme të komunitetit ushtarak. Shoqatat e Skënderbegasve, organizatat e oficerëve në lirim e rezervë, shoqatat sipas armëve e shërbimeve, si dhe organizatat e ushtarakëve shqiptarë brenda dhe jashtë vendit, përbëjnë një kapital të rëndësishëm njerëzor dhe profesional. Secila prej tyre mbart historinë, përvojën dhe identitetin e vet, duke ruajtur kujtesën e brezave që kanë shërbyer në Forcat e Armatosura. Ky pluralizëm organizativ është një vlerë. Ai dëshmon gjallërinë e komunitetit ushtarak dhe dëshirën për të mos humbur lidhjet e krijuara gjatë viteve të shërbimit. Megjithatë, kjo pasuri organizative nuk ka arritur gjithmonë të shndërrohet në një forcë të bashkuar përfaqësimi. shpesh fragmentarizimin e zërit të ushtarakëve në rezervë dhe pension. Çdo shoqatë ka zhvilluar Fragmentarizimi – një dobësi që duhet kapërcyer Përvoja e deritanishme ka treguar se funksionimi paralel i shumë organizatave, pa një mekanizëm të qëndrueshëm koordinimi, ka sjellë aktivitetet e saj, ka ndjekur objektivat e veta dhe ka mbrojtur interesat e anëtarësisë që përfaqëson, por rrallëherë është ndërtuar një platformë e përbashkët për çështjet që prekin gjithë komunitetin. Si pasojë, institucionet shtetërore përballen me shumë zëra të veçuar, ndërsa mungon një përfaqësim unik dhe autoritar që të artikulojë interesat e përgjithshme të ushtarakëve shqiptarë. Në realitet, sfidat që përballojnë ushtarakët në rezervë dhe pension janë pothuajse të njëjta për të gjithë: mbrojtja e të drejtave ligjore, trajtimi social, ruajtja e dinjitetit të figurës së ushtarakut, kujdesi për veteranët, ruajtja e trashëgimisë historike dhe përcjellja e përvojës te brezat e rinj. Pikërisht për këtë arsye, bashkëpunimi nuk është zgjedhje, por domosdoshmëri.
Bashkimi nuk nënkupton humbjen e identitetit Ideja e bashkërendimit të shoqatave nuk duhet të keqkuptohet si përpjekje për të shuar identitetin e secilës organizatë. Përkundrazi, çdo shoqatë duhet të vazhdojë të ruajë historinë, traditat dhe veçantitë e saj. Por, për çështjet madhore që prekin të gjithë komunitetin ushtarak, është e domosdoshme ndërtimi i një strukture koordinuese: një forum kombëtar, një këshill bashkëpunimi ose një federatë të shoqatave të ushtarakëve shqiptarë. Një organizim i tillë do të krijonte mundësinë për të harmonizuar qëndrimet, për të përfaqësuar me dinjitet komunitetin përballë institucioneve shtetërore dhe për të ndërtuar partneritete të qëndrueshme me Ministrinë e Mbrojtjes, Shtabin e Përgjithshëm, pushtetin vendor, institucionet akademike dhe organizatat homologe në vendet aleate. Një zë i bashkuar është gjithmonë më i dëgjuar, më i respektuar dhe më ndikues sesa shumë zëra që flasin veçmas. Misioni i vërtetë i shoqatave të ushtarakëve: Çdo organizatë ushtarake duhet të ekzistojë për një qëllim të qartë: t’i shërbejë komunitetit që përfaqëson. Ky është kriteri themelor mbi të cilin
