Nga Agim H. Lika Poet, historian dhe studiues
Figura e Besim Hamit Demës përfaqëson modelin e intelektualit shqiptar, i cili, përmes arsimit, angazhimit shoqëror dhe krijimtarisë letrare, ka ndërtuar një jetë të tërë në shërbim të komunitetit dhe të vlerave kombëtare. I lindur më 15 nëntor 1948, në Mazhe të Vogël të Krujës, në një familje me tradita të spikatura atdhetare, ai u edukua me frymën e punës, sakrificës dhe përgjegjësisë qytetare. Kontributi i familjes së tij në Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare, si edhe shërbimi i të atit si oficer pas Çlirimit, përbëjnë themelet mbi të cilat u formësua karakteri dhe personaliteti i tij.
Rrugëtimi arsimor i Besim Demës u shqua që në moshë të re për rezultate të larta. Pas përfundimit të Shkollës Pedagogjike “Shejnaze Juka” në Shkodër dhe studimeve në Fakultetin e Histori-Gjeografisë, ai iu përkushtua me pasion profesionit të mësuesit dhe drejtuesit arsimor. Për më shumë se katër dekada drejtoi institucione të rëndësishme arsimore në zonën e Krujës dhe Fushë-Krujës, duke u dalluar për profesionalizëm, kulturë organizative, disiplinë dhe vizion pedagogjik. Nën drejtimin e tij, shkollat u shndërruan në institucione me standarde të larta edukimi, formimi qytetar dhe cilësie arsimore. Veprimtaria e tij nuk u kufizua vetëm në fushën e arsimit. Krahas misionit fisnik të mësuesit, ai dha një kontribut të çmuar në jetën shoqërore dhe institucionale, duke mbajtur funksione drejtuese në organizata qytetare dhe në jetën publike. Angazhimi shumëvjeçar në Organizatën e Veteranëve dhe Dëshmorëve, si dhe në struktura të tjera shoqërore, dëshmon përkushtimin e tij ndaj ruajtjes së kujtesës historike, edukimit patriotik dhe forcimit të ndërgjegjes qytetare.
Një dimension tjetër i rëndësishëm i personalitetit të Besim Demës është krijimtaria e tij letrare dhe publicistike. Ai është sekretar dhe anëtar i kryesisë së Shtëpisë së Shkrimtarëve dhe Artistëve Durrës, ku luan një rol të rëndësishëm në organizimin dhe mbarëvajtjen e veprimtarive kulturore e artistike. Si autor i dhjetë librave dhe bashkëpunëtor i rregullt i shtypit, ai ka dhënë një kontribut të vyer në pasurimin e publicistikës dhe letërsisë dokumentare shqiptare. Në veprat e tij trajton me seriozitet studimor tema historike, arsimore, kulturore dhe shoqërore, duke synuar ruajtjen e kujtesës kolektive, promovimin e vlerave kombëtare dhe përcjelljen e përvojës së një jete të përkushtuar ndaj dijes dhe shërbimit publik. Kontributi i tij është vlerësuar me dekorata dhe tituj të shumtë, ndër të cilët spikasin Medalja “Naim Frashëri”, titulli “Qytetar Nderi i Krujës”, “Nderi i Organizatës së Veteranëve dhe Dëshmorëve” dhe titulli “Ambasador për Paqen”. Këto vlerësime nuk janë vetëm shprehje e mirënjohjes institucionale, por edhe dëshmi e respektit, besimit dhe vlerësimit që ai gëzon në komunitet si edukator, drejtues, krijues dhe veprimtar i palodhur. Në një vështrim të përgjithshëm, Besim Hamit Dema përfaqëson figurën e intelektualit që ka ditur të ndërthurë në mënyrë harmonike misionin e mësuesit, përgjegjësinë qytetare, angazhimin shoqëror dhe krijimtarinë kulturore. Jeta dhe vepra e tij dëshmojnë se ndikimi i një personaliteti nuk matet vetëm me detyrat që ka ushtruar apo me titujt që ka marrë, por, mbi të gjitha, me gjurmën që lë në formimin e brezave, në zhvillimin e arsimit dhe në ruajtjen e identitetit kulturor e historik të kombit shqiptar.
Për këtë arsye, Besim Hamit Dema mbetet një personalitet i respektuar i arsimit, kulturës dhe letërsisë shqiptare; një mësues i përkushtuar, një prind shembullor, një studiues serioz, një intelektual me vizion, si edhe një qytetar e veprimtar me kulturë të gjerë, integritet moral dhe kohezion të lartë shoqëror. Vepra dhe kontributi i tij përbëjnë një pasuri të qëndrueshme për arsimin, kulturën, letërsinë dhe kujtesën historike të Shqipërisë. Mbi të gjitha, Besim Hamit Dema është një njeri me virtyte të larta njerëzore, me urtësi, fisnikëri dhe mirëkuptim, i respektuar gjerësisht në qarqet shoqërore, nga kolegët, fqinjët dhe bashkëqytetarët. Sjellja e tij e matur, ndershmëria, përkushtimi ndaj familjes dhe komunitetit, si edhe gatishmëria për të ndihmuar të tjerët, e kanë bërë atë një model të qytetarisë aktive dhe të kulturës civile.
Ai përfaqëson shembullin e qytetarit të denjë, të cilit vlerat njerëzore i ecin krah për krah me arritjet profesionale, duke mbetur një figurë frymëzuese për brezat e sotëm dhe ata që do të vijnë. Në vlerësimin e figurave që kanë lënë gjurmë në jetën arsimore, kulturore dhe shoqërore të vendit, emri i Besim Hamit Demës zë një vend të merituar. Ai i përket atij brezi intelektualësh që e kanë konceptuar arsimin jo thjesht si profesion, por si mision kombëtar, ndërsa krijimtarinë dhe angazhimin qytetar si forma konkrete të shërbimit ndaj shoqërisë. Përkushtimi i tij ndaj edukimit të brezave, ruajtjes së kujtesës historike dhe promovimit të vlerave kombëtare e ka bërë një figurë të respektuar në komunitet dhe në jetën kulturore shqiptare. Prandaj, jeta dhe vepra e Besim Hamit Demës nuk përfaqësojnë vetëm historinë e një njeriu të suksesshëm, por edhe dëshminë se dijetari, mësuesi dhe krijuesi mund të lënë një trashëgimi që i reziston kohës, duke u shndërruar në burim frymëzimi për brezat e sotëm dhe të ardhshëm.
