Nga Agim Lika
Në historinë e Forcave të Armatosura të Republikës së Shqipërisë ka personalitete, karriera e të cilëve është ndërtuar mbi profesionalizmin, integritetin dhe përkushtimin ndaj detyrës. Njëri prej tyre është Kolonel Hajrush Hysni Koni, një oficer që për më shumë se tri dekada i shërbeu me dinjitet ushtrisë shqiptare, ndërsa për dymbëdhjetë vjet përfaqësoi denjësisht vendin në misione diplomatike dhe organizata ndërkombëtare.
I lindur më 30 qershor 1960 në Maminas të Durrësit, Hajrush Koni zgjodhi që herët rrugën e karrierës ushtarake. Pas diplomimit në Shkollën e Bashkuar të Oficerëve në vitin 1983, ai vijoi formimin akademik në Akademinë e Shtabit të Përgjithshëm, duke e plotësuar më pas me Kursin e Lartë për Studimet e Sigurisë dhe Mbrojtjes. Ky formim i qëndrueshëm u bë themeli i një karriere të suksesshme në nivelet më të larta të drejtimit ushtarak.
Gjatë 33 viteve të shërbimit ai mbajti detyra të rëndësishme në batalione, brigada, divizione, akademi ushtarake, në Komandën e Forcës së Bashkuar, në Shtabin e Përgjithshëm dhe në Ministrinë e Mbrojtjes. Në çdo funksion u dallua për korrektësi profesionale, aftësi drejtuese dhe vizion strategjik.
Një nga periudhat më domethënëse të karrierës së tij lidhet me procesin e integrimit euroatlantik të Shqipërisë. Si drejtues i Sektorit të Bashkëpunimit Ushtarak Dypalësh me vendet anëtare të NATO-s, ai dha kontribut në forcimin e marrëdhënieve ushtarake ndërkombëtare në një kohë vendimtare, kur Shqipëria u bë anëtare e Aleancës së Atlantikut të Veriut.
Po aq e rëndësishme ishte edhe veprimtaria e tij në diplomacinë ushtarake. Si Atashe Ushtarak në Ambasadën e Republikës së Shqipërisë në Vjenë, me akreditim edhe në Slloveni, Kroaci dhe Sllovaki, ai përfaqësoi me dinjitet interesat e vendit. Më pas, si Këshilltar Ushtarak pranë Misionit të Shqipërisë në OSBE, kontribuoi në trajtimin e çështjeve të sigurisë evropiane dhe kontrollit të armëve, fusha që kërkojnë kompetencë të lartë profesionale dhe besueshmëri ndërkombëtare.
Përvoja e tij u pasurua më tej në misionet ndërkombëtare të paqes, fillimisht si Vëzhgues Ushtarak i Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Gjeorgji dhe më pas për shtatë vjet rresht si Oficer Monitorimi i OSBE-së në Ukrainë. Këto misione përbëjnë një dëshmi të qartë të besimit që organizatat më të rëndësishme ndërkombëtare kanë treguar ndaj aftësive të tij profesionale.
Përgatitja e tij është plotësuar me specializime në disa vende të NATO-s dhe partnere, ndër të cilat Turqia, Kanadaja, Italia, Gjermania, Spanja, Greqia dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Veçanërisht spikat Kursi Ndërkombëtar për Menaxhimin e Mbrojtjes në Monterey të Kalifornisë, një nga programet më prestigjioze në këtë fushë.
Puna dhe kontributi i Kolonel Hajrush Konit janë vlerësuar me tetë medalje e dekorata, të akorduara nga institucionet shqiptare dhe nga Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës së Kombeve të Bashkuara. Ai zotëron shumë mirë gjuhën angleze dhe ka njohuri të mira të gjuhëve gjermane dhe ruse, aftësi që i kanë shërbyer në përmbushjen me sukses të detyrave ndërkombëtare.
Përveç karrierës ushtarake, Kolonel Koni ka dhënë kontribut edhe në fushën studimore. Ai është bashkëautor i Manualit për Vlerësimin e Aftësive Operacionale të Togës dhe Kompanisë së Këmbësorisë, autor i monografisë “Fisi Koni 1780–2025”, si dhe bashkëautor i studimit “Ishmi në Regjistrimin Austro-Hungarez 1918”, duke dëshmuar interesin e tij për historinë, trashëgiminë dhe dokumentimin shkencor.
Dalja në pension në vitin 2025 shënoi fundin e shërbimit aktiv, por jo të angazhimit intelektual e qytetar. Sot, duke jetuar me familjen në Vjenë, ai mbetet një zë i respektuar dhe një shembull i oficerit profesionist që i ka shërbyer Shqipërisë me përkushtim, ndershmëri dhe vizion.
Figura e Kolonel Hajrush Hysni Konit dëshmon se karriera ushtarake nuk matet vetëm me gradat apo detyrat e mbajtura, por mbi të gjitha me gjurmën që lë në institucionet që i shërben dhe me respektin që fiton në vend dhe në arenën ndërkombëtare.
