𝐀𝐠𝐢𝐦 𝐋𝐢𝐤𝐚 𝐚𝐠𝐢𝐦 𝐩𝐞̈𝐫 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐧 𝐝𝐫𝐢𝐭𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈𝐧-Nga Bujar Qesja

– Nga uniforma e shërbimit tek drita e librit, një bir i Ishmit që e ktheu vendlindjen në memorie të shkruar

𝐍𝐠𝐚 𝐁𝐔𝐉𝐀𝐑 𝐐𝐄𝐒𝐉𝐀

Mjeshtër i Madh

Agim Lika nuk është vetëm poet që shkruan, as vetëm studiues që mbledh dokumente, as vetëm ish ushtarak, që ka kaluar karrierë të gjatë. Tek ai këto botë janë shkrirë me njëra tjetrën. Uniforma i ka dhënë disiplinën, arsimi i ka dhënë formimin, Ishmi i ka dhënë rrënjët, ndërsa libri i ka dhënë mundësinë, që ato rrënjë t’i kthejë në kujtesë të shkruar.

𝐍𝐣𝐞𝐫𝐢𝐮 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐦𝐛𝐚𝐫𝐭 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞𝐧 𝐦𝐞 𝐯𝐞𝐭𝐞

𝐀𝐠𝐢𝐦 𝐋𝐢𝐤𝐚 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐧𝐠𝐚 𝐚𝐭𝐨 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳, 𝐪𝐞̈ 𝐧𝐮𝐤 𝐥𝐚𝐫𝐠𝐨𝐡𝐞𝐭 𝐧𝐠𝐚 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐚. 𝐌𝐮𝐧𝐝 𝐭𝐞̈ 𝐧𝐝𝐫𝐲𝐬𝐡𝐨𝐣𝐞̈ 𝐪𝐲𝐭𝐞𝐭𝐢𝐧, 𝐩𝐫𝐨𝐟𝐞𝐬𝐢𝐨𝐧𝐢𝐧, 𝐫𝐫𝐨𝐛𝐚𝐭, 𝐳𝐲𝐫𝐚𝐭, 𝐝𝐞𝐭𝐲𝐫𝐚𝐭, 𝐩𝐞̈𝐫𝐠𝐣𝐞𝐠𝐣𝐞̈𝐬𝐢𝐭𝐞̈ 𝐝𝐡𝐞 𝐦𝐞̈𝐧𝐲𝐫𝐞̈𝐧 𝐬𝐞 𝐬𝐢 𝐞 𝐤𝐚𝐥𝐨𝐧 𝐝𝐢𝐭𝐞̈𝐧. 𝐏𝐨𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐜𝐞𝐩 𝐭𝐞̈ 𝐧𝐝𝐞̈𝐫𝐠𝐣𝐞𝐠𝐣𝐞𝐬, 𝐦𝐛𝐞𝐭𝐞𝐭 𝐠𝐣𝐢𝐭𝐡𝐦𝐨𝐧𝐞̈ 𝐚𝐣𝐨 𝐭𝐨𝐤𝐞̈ 𝐞 𝐩𝐚𝐫𝐞̈, 𝐤𝐮 𝐤𝐚 𝐡𝐞𝐝𝐡𝐮𝐫 𝐡𝐚𝐩𝐚𝐭, 𝐚𝐣𝐨 𝐬𝐡𝐭𝐞̈𝐩𝐢 𝐞 𝐩𝐚𝐫𝐞̈, 𝐚𝐣𝐨 𝐬𝐡𝐤𝐨𝐥𝐥𝐞̈ 𝐤𝐮 𝐤𝐚 𝐦𝐞̈𝐬𝐮𝐚𝐫 𝐠𝐞𝐫𝐦𝐚𝐭. 𝐌𝐛𝐞𝐭𝐞𝐭 𝐚𝐢 𝐡𝐨𝐫𝐢𝐳𝐨𝐧𝐭, 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐤𝐚 𝐦𝐞̈𝐬𝐮𝐚𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐝𝐚𝐥𝐥𝐨𝐣𝐞̈ 𝐥𝐚𝐫𝐠𝐞̈𝐬𝐢𝐧𝐞̈ 𝐝𝐡𝐞 𝐚𝐢 𝐤𝐨𝐦𝐮𝐧𝐢𝐭𝐞𝐭 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐨𝐫, 𝐪𝐞̈ 𝐢 𝐤𝐚 𝐝𝐡𝐞̈𝐧𝐞̈ 𝐤𝐮𝐩𝐭𝐢𝐦𝐢𝐧 𝐞 𝐩𝐚𝐫𝐞̈ 𝐟𝐣𝐚𝐥𝐞̈𝐯𝐞 𝐟𝐚𝐦𝐢𝐥𝐣𝐞, 𝐬𝐡𝐨𝐪𝐞̈𝐫𝐢, 𝐧𝐝𝐞𝐫, 𝐩𝐮𝐧𝐞̈ 𝐝𝐡𝐞 𝐀𝐭𝐝𝐡𝐞.

Është lindur në vitin 1968, në Shetaj të Ishmit. Trevë kodrinore, që shtrihet në një hapësirë ku peizazhi, historia dhe karakteri njerëzor, duket sikur janë marrë vesh me njëra tjetrën, për të krijuar identitet të veçantë. Ishmi është nga ato vende, ku natyra nuk të paraqitet vetëm si pamje, por si mënyrë jetese. Kodrat, rrugët që lidhin fshatrat, tokat e punuara, kujtesa e familjeve, shkolla, këngët, zakonet dhe rrëfimet e brezave, krijojnë një mozaik, që nuk mund të kuptohet vetëm duke parë hartën. Duhet ta kesh jetuar, ose së paku ta kesh dëgjuar me vëmendje, zërin e njerëzve të saj. Dhe kjo ndodh me Agim Likën.

Emri i tij Agim, sikur e kishte parathënë një pjesë të rrugëtimit. Agimi është çelja e dritës, çasti kur nata tërhiqet dhe horizonti nis të marrë ngjyrë. Nuk është ende mesditë, nuk është drita e plotë, por është premtimi i saj.

𝐍𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐤𝐮𝐩𝐭𝐢𝐦 𝐟𝐢𝐠𝐮𝐫𝐚𝐭𝐢𝐯 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐣𝐞𝐭𝐚 𝐤𝐫𝐢𝐣𝐮𝐞𝐬𝐞 𝐞 𝐀𝐠𝐢𝐦 𝐋𝐢𝐤𝐞̈𝐬, 𝐤𝐚 𝐤𝐚𝐥𝐮𝐚𝐫 𝐧𝐞̈𝐩𝐞̈𝐫 𝐝𝐢𝐬𝐚 𝐚𝐠𝐢𝐦𝐞. 𝐉𝐚𝐧𝐞̈ 𝐚𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐢 𝐟𝐞̈𝐦𝐢𝐣𝐞̈𝐫𝐢𝐬𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐒𝐡𝐞𝐭𝐚𝐣, 𝐚𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐢 𝐟𝐨𝐫𝐦𝐢𝐦𝐢𝐭 𝐮𝐬𝐡𝐭𝐚𝐫𝐚𝐤, 𝐚𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐢 𝐩𝐞𝐝𝐚𝐠𝐨𝐠𝐮𝐭, 𝐚𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐢 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐮𝐞𝐬𝐢𝐭, 𝐚𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐢 𝐩𝐨𝐞𝐭𝐢𝐭. 𝐏𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐚𝐫𝐫𝐢𝐭𝐮𝐫 𝐦𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐟𝐮𝐧𝐝, 𝐧𝐞̈ 𝐚𝐭𝐞̈ 𝐝𝐫𝐢𝐭𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐩𝐣𝐞𝐤𝐮𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐫𝐢𝐭, 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐤𝐮𝐩𝐭𝐨𝐧 𝐬𝐞 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐢, 𝐧𝐮𝐤 𝐣𝐞𝐭𝐨𝐧 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐩𝐞̈𝐫 𝐚𝐭𝐞̈ 𝐪𝐞̈ 𝐤𝐚 𝐛𝐞̈𝐫𝐞̈ 𝐯𝐞𝐭𝐞̈, 𝐩𝐨𝐫 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐩𝐞̈𝐫 𝐚𝐭𝐞̈, 𝐪𝐞̈ 𝐚𝐫𝐫𝐢𝐧 𝐭’𝐮 𝐥𝐞̈𝐫𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐭𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐯𝐞.

Kjo është arsyeja, që kur vendosim përballë nesh gjithë veprimtarinë, nuk kemi të bëjmë vetëm me një autor me disa libra. Kemi përpara, njeri të formuar në disa drejtime. Ka kaluar afro tri dekada në shërbimin ushtarak. Ka qenë pedagog dhe komandues. Ka mbajtur përgjegjësi në struktura të rëndësishme të Forcave të Armatosura. Ka punuar me dokumentin dhe planifikimin dhe paralelisht, ka ndërtuar një botë të vetën me historinë, arsimin, folklorin, publiçistikën dhe poezinë.

Kjo botë, nuk është e ndarë në copa. Ajo ka një bosht. Dhe boshti është kujtesa. Kujtesa e vendlindjes. Kujtesa e arsimit. Kujtesa e njerëzve. Kujtesa e familjeve. Kujtesa e një brezi ushtarak. Kujtesa e vlerave. Prandaj Agim Lika, meriton të lexohet si një tërësi.

𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢, 𝐭𝐨𝐤𝐚 𝐤𝐮 𝐡𝐨𝐫𝐢𝐳𝐨𝐧𝐭𝐢 𝐤𝐚 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢

Për të kuptuar Agimin, duhet të ndalemi pak në Ishëm. Nuk mund të flasësh për një bir të kësaj treve, pa folur për vetë trevën. Njeriu nuk lind në boshllëk. Formohet nga familja, shkolla, shoqëria, natyra, historia dhe atmosfera shpirtërore e vendit ku rritet. Edhe kur më vonë shkon larg, një pjesë e tij mbetet aty.

𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐩𝐣𝐞𝐬𝐞̈ 𝐞 𝐪𝐚𝐫𝐤𝐮𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐃𝐮𝐫𝐫𝐞̈𝐬𝐢𝐭, 𝐩𝐨𝐫 𝐩𝐨𝐳𝐢𝐜𝐢𝐨𝐧𝐢 𝐧𝐞̈ 𝐡𝐚𝐩𝐞̈𝐬𝐢𝐫𝐞̈𝐧 𝐤𝐨𝐝𝐫𝐢𝐧𝐨𝐫𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐥𝐢𝐝𝐡𝐣𝐚 𝐦𝐞 𝐭𝐫𝐞𝐯𝐚𝐭 𝐩𝐫𝐚𝐧𝐞̈ 𝐊𝐫𝐮𝐣𝐞̈𝐬, 𝐢 𝐣𝐚𝐩𝐢𝐧 𝐤𝐚𝐫𝐚𝐤𝐭𝐞𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐜̧𝐚𝐧𝐭𝐞̈. 𝐄̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐳𝐨𝐧𝐞̈, 𝐤𝐮 𝐝𝐞𝐭𝐢 𝐧𝐮𝐤 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐥𝐚𝐫𝐠 𝐧𝐞̈ 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈𝐧 𝐞 𝐡𝐨𝐫𝐢𝐳𝐨𝐧𝐭𝐢𝐭, 𝐧𝐝𝐞̈𝐫𝐬𝐚 𝐤𝐨𝐝𝐫𝐚 𝐝𝐡𝐞 𝐭𝐨𝐤𝐚 𝐞 𝐛𝐫𝐞𝐧𝐝𝐬𝐡𝐦𝐞, 𝐤𝐫𝐢𝐣𝐨𝐣𝐧𝐞̈ 𝐭𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐫 𝐫𝐢𝐭𝐞̈𝐦 𝐭𝐞̈ 𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐬. 𝐊𝐞̈𝐭𝐮 𝐧𝐚𝐭𝐲𝐫𝐚 𝐧𝐮𝐤 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐛𝐮𝐤𝐮𝐫𝐢, 𝐩𝐨𝐫 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐩𝐮𝐧𝐞̈, 𝐝𝐮𝐫𝐢𝐦 𝐝𝐡𝐞 𝐪𝐞̈𝐧𝐝𝐫𝐮𝐞𝐬𝐡𝐦𝐞̈𝐫𝐢.

Fshatrat e kësaj krahine, kanë ruajtur për breza traditë të fortë familjare e shoqërore. Njerëzit kanë jetuar, me atë ndjenjën e njohjes së njëri tjetrit, të lidhjes me vendin dhe të respektit për të parët. Në vende të tilla, historia nuk qëndron vetëm në libra. Jeton në mbiemra, në emra familjesh, në varre, në shtëpi, në rrëfime, në zakone dhe në kujtimet që përcillen nga një brez tek tjetri.

Kjo është arsyeja, pse një autor si Agim Lika, e ndjen si detyrë dokumentimin e krahinës së tij. Nuk shkruan vetëm, për të mbushur raftet me libra. Shkruan sepse e di se kujtesa, nëse nuk shkruhet, mund të humbasë. Dhe një vend që humbet kujtesën, humbet pjesë të identitetit.

𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢 𝐤𝐚 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐞𝐦𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐚𝐝𝐡, 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐥𝐢𝐝𝐡 𝐦𝐞 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐧𝐞̈ 𝐞 𝐚𝐫𝐭𝐢𝐭 𝐬𝐡𝐪𝐢𝐩𝐭𝐚𝐫. 𝐊𝐞̈𝐭𝐮, 𝐦𝐞̈ 𝟐𝟐 𝐩𝐫𝐢𝐥𝐥 𝟏𝟗𝟏𝟖, 𝐥𝐢𝐧𝐝𝐢 𝐈𝐛𝐫𝐚𝐡𝐢𝐦 𝐊𝐨𝐝𝐫𝐚, 𝐩𝐫𝐞𝐣 𝐟𝐢𝐠𝐮𝐫𝐚𝐯𝐞 𝐦𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐧𝐣𝐨𝐡𝐮𝐫𝐚 𝐭𝐞̈ 𝐩𝐢𝐤𝐭𝐮𝐫𝐞̈𝐬 𝐬𝐡𝐪𝐢𝐩𝐭𝐚𝐫𝐞. 𝐄̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐟𝐚𝐤𝐭, 𝐪𝐞̈ 𝐢 𝐣𝐞𝐩 𝐤𝐞̈𝐬𝐚𝐣 𝐭𝐫𝐞𝐯𝐞 𝐭𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐫 𝐝𝐢𝐦𝐞𝐧𝐬𝐢𝐨𝐧 𝐤𝐮𝐥𝐭𝐮𝐫𝐨𝐫. 𝐍𝐠𝐚 𝐞 𝐧𝐣𝐞̈𝐣𝐭𝐚 𝐡𝐚𝐩𝐞̈𝐬𝐢𝐫𝐞̈ 𝐦𝐮𝐧𝐝 𝐭𝐞̈ 𝐝𝐚𝐥𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐩𝐢𝐤𝐭𝐨𝐫, 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐜̧𝐨𝐧 𝐞𝐦𝐫𝐢𝐧 𝐬𝐡𝐪𝐢𝐩𝐭𝐚𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐛𝐨𝐭𝐞̈𝐧 𝐞 𝐚𝐫𝐭𝐢𝐭 𝐝𝐡𝐞 𝐝𝐞𝐤𝐚𝐝𝐚 𝐦𝐞̈ 𝐯𝐨𝐧𝐞̈, 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐮𝐞𝐬 𝐞 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫, 𝐪𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫𝐩𝐢𝐪𝐞𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐫𝐮𝐚𝐣𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐥𝐢𝐛𝐫𝐚 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐧𝐞̈, 𝐚𝐫𝐬𝐢𝐦𝐢𝐧, 𝐟𝐨𝐥𝐤𝐥𝐨𝐫𝐢𝐧 𝐝𝐡𝐞 𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐧 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐨𝐫𝐞 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞𝐬.

Shkolla e fëmijërisë është vendi, ku njeriu nis të kuptojë, se bota është më e madhe se shtëpia e vet. Më pas erdhi Shkolla e Mesme Ushtarake “Skënderbej”. Djali që vinte nga Shetaji i Ishmit, hyri në një sistem formimi ku kërkohej disiplinë, përkushtim, rregull dhe përgjegjësi. Ishte botë tjetër, nga ajo e fëmijërisë, por që vazhdonte të ndërtonte atë që kishte nisur në vendlindje. Nga viti 1983 deri në vitin 1991, vijuan studimet në formimin ushtarak, deri në përfundimin e Akademisë Ushtarake.

Ka një çast në jetën e shumë njerëzve, kur profesioni kryesor nuk është më i mundur ose nuk është më në qendër të ditës. Disa ndalojnë. Disa të tjerë gjejnë rrugë të re. Agimi zgjodhi të shkruajë. Veprimtaria publiçistike dhe studimore është zhvilluar edhe më herët. Por lirimi nga shërbimi aktiv, i dha hapësirë tjetër kësaj prirjeje.

𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐪𝐞̈ 𝐧𝐮𝐤 𝐩𝐞𝐫𝐞̈𝐧𝐝𝐨𝐧

Në fund të shkrimit për një njeri të tillë, do të ishte e lehtë të mbyllnim gjithçka me listë titujsh, gradash, medaljesh, çmimesh dhe librash. Por kjo do të ishte shumë pak. Agim Lika, nuk mund të përmblidhet me një sivi. Sivija tregon, se ku ka punuar. Libri tregon, se çfarë ka menduar. Poezia tregon, se çfarë ka ndierë. Studimi tregon, se çfarë ka kërkuar. Publiçistika tregon, se çfarë ka dashur t’i thotë shoqërisë. Ndërsa vendlindja tregon, se nga ka ardhur.

𝐃𝐡𝐞 𝐤𝐮𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐢𝐭𝐡𝐚 𝐤𝐞̈𝐭𝐨 𝐛𝐚𝐬𝐡𝐤𝐨𝐡𝐞𝐧, 𝐝𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐟𝐢𝐠𝐮𝐫𝐞̈ 𝐦𝐞̈ 𝐞 𝐩𝐥𝐨𝐭𝐞̈. 𝐃𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐛𝐢𝐫 𝐢 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐭, 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐤𝐚 𝐦𝐛𝐚𝐣𝐭𝐮𝐫 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞𝐧 𝐬𝐢 𝐝𝐫𝐢𝐭𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐛𝐫𝐞𝐧𝐝𝐬𝐡𝐦𝐞. 𝐃𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐮𝐬𝐡𝐭𝐚𝐫𝐚𝐤, 𝐪𝐞̈ 𝐧𝐮𝐤 𝐞 𝐦𝐛𝐲𝐥𝐥𝐢 𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐧 𝐞 𝐯𝐞𝐭 𝐭𝐞𝐤 𝐮𝐧𝐢𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚. 𝐃𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐩𝐞𝐝𝐚𝐠𝐨𝐠, 𝐪𝐞̈ 𝐯𝐚𝐳𝐡𝐝𝐨𝐢 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐞̈𝐬𝐨𝐧𝐭𝐞 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐩𝐚𝐬𝐢 𝐧𝐮𝐤 𝐢𝐬𝐡𝐭𝐞 𝐦𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐚𝐮𝐝𝐢𝐭𝐨𝐫. 𝐃𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐮𝐞𝐬, 𝐪𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐫𝐤𝐨𝐧 𝐠𝐣𝐮𝐫𝐦𝐞̈𝐭 𝐞 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐯𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐢𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐜𝐢𝐨𝐧𝐞𝐯𝐞. 𝐃𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐚𝐧, 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐤𝐮𝐩𝐭𝐨𝐧 𝐬𝐞 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐚 𝐞 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐢, 𝐟𝐢𝐥𝐥𝐨𝐧 𝐧𝐠𝐚 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐚 𝐞 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐯𝐞 𝐭𝐞̈ 𝐭𝐢𝐣. 𝐃𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐩𝐮𝐛𝐥𝐢𝐜̧𝐢𝐬𝐭, 𝐪𝐞̈ 𝐧𝐮𝐤 𝐞 𝐥𝐞̈ 𝐝𝐢𝐣𝐞𝐧 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐛𝐲𝐥𝐥𝐞𝐭 𝐧𝐞̈ 𝐫𝐚𝐟𝐭. 𝐃𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐩𝐨𝐞𝐭, 𝐪𝐞̈ 𝐢 𝐤𝐭𝐡𝐞𝐡𝐞𝐭 𝐟𝐚𝐦𝐢𝐥𝐣𝐞𝐬, 𝐚𝐭𝐝𝐡𝐞𝐮𝐭, 𝐨𝐫𝐢𝐠𝐣𝐢𝐧𝐞̈𝐬, 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞𝐬 𝐝𝐡𝐞 𝐯𝐥𝐞𝐫𝐚𝐯𝐞 𝐬𝐡𝐩𝐢𝐫𝐭𝐞̈𝐫𝐨𝐫𝐞. 𝐃𝐞𝐥 𝐦𝐛𝐢 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐢𝐭𝐡𝐚 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐢, 𝐪𝐞̈ 𝐤𝐚 𝐳𝐠𝐣𝐞𝐝𝐡𝐮𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐨𝐬 𝐞 𝐥𝐞̈𝐫𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐢𝐧 𝐞 𝐯𝐞𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐡𝐚𝐫𝐫𝐨𝐡𝐞𝐭.

Këtu qëndron edhe kuptimi më i bukur i emrit të tij, Agim. Agimi nuk vjen me zhurmë. Çel ngadalë. Fillon si vijë e hollë drite në horizont, pastaj hapet, zgjerohet dhe e bën botën të dukshme. Në fillim ndriçon vetëm një copë qielli, pastaj kodrat, rrugët, pemët, shtëpitë dhe fytyrat.

𝐄𝐝𝐡𝐞 𝐩𝐮𝐧𝐚 𝐞 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢𝐭, 𝐤𝐚 𝐤𝐞̈𝐭𝐞̈ 𝐤𝐚𝐫𝐚𝐤𝐭𝐞𝐫. 𝐊𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐜𝐨𝐩𝐞̈𝐳 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐞 𝐤𝐚 𝐧𝐱𝐣𝐞𝐫𝐫𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐝𝐫𝐢𝐭𝐞̈. 𝐊𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐟𝐚𝐦𝐢𝐥𝐣𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐞 𝐤𝐚 𝐝𝐨𝐤𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮𝐚𝐫. 𝐊𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐨𝐥𝐥𝐞̈𝐧 𝐝𝐡𝐞 𝐞 𝐤𝐚 𝐤𝐭𝐡𝐲𝐞𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐦. 𝐊𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐟𝐨𝐥𝐤𝐥𝐨𝐫𝐢𝐧 𝐝𝐡𝐞 𝐞 𝐤𝐚 𝐫𝐮𝐚𝐣𝐭𝐮𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐥𝐢𝐛𝐞̈𝐫. 𝐊𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐢𝐦𝐢𝐧 𝐞 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐛𝐫𝐞𝐳𝐢 𝐝𝐡𝐞 𝐞 𝐤𝐚 𝐤𝐭𝐡𝐲𝐞𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐝𝐞̈𝐬𝐡𝐦𝐢. 𝐊𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐧𝐝𝐣𝐞𝐧𝐣𝐞̈𝐧 𝐩𝐞̈𝐫 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞𝐧 𝐝𝐡𝐞 𝐞 𝐤𝐚 𝐤𝐭𝐡𝐲𝐞𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐩𝐨𝐞𝐳𝐢. 𝐊𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫𝐯𝐨𝐣𝐞̈𝐧 𝐮𝐬𝐡𝐭𝐚𝐫𝐚𝐤𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐞 𝐤𝐚 𝐤𝐭𝐡𝐲𝐞𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈. 𝐊𝐣𝐨 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐝𝐫𝐢𝐭𝐚 𝐞 𝐭𝐢𝐣.

Dhe për këtë arsye, titulli “Vendlindja e harruar”, sado që mbart dhimbjen e harresës, në rastin e Agim Likës merr kuptim të kundërt. Ka bërë shumë, për ta mbajtur atë vendlindje larg harresës. Ishmi nuk është më vetëm vendi, ku ka lindur Agimi. Është nga vendet, ku ka zgjedhur të kthehet vazhdimisht. Me kujtesë. Me poezi. Me studim. Me dashuri. Me përgjegjësi.

𝐊𝐮𝐫 𝐞 𝐤𝐪𝐲𝐫𝐢𝐦 𝐤𝐞̈𝐭𝐞̈ 𝐛𝐮𝐫𝐫𝐞̈ 𝟓𝟖-𝐭𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐣𝐞𝐜̧𝐚𝐫, 𝐦𝐞 𝐤𝐚𝐫𝐫𝐢𝐞𝐫𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐚𝐭𝐞̈ 𝐩𝐚𝐬 𝐯𝐞𝐭𝐞𝐬 𝐝𝐡𝐞 𝐦𝐞 𝐭𝐚𝐯𝐨𝐥𝐢𝐧𝐞̈ 𝐩𝐮𝐧𝐞 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐛𝐮𝐬𝐡𝐮𝐫 𝐦𝐞 𝐥𝐢𝐛𝐫𝐚, 𝐝𝐨𝐫𝐞̈𝐬𝐡𝐤𝐫𝐢𝐦𝐞, 𝐝𝐨𝐤𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐢𝐦𝐞, 𝐧𝐮𝐤 𝐝𝐮𝐡𝐞𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐬𝐡𝐢𝐤𝐨𝐣𝐦𝐞̈ 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐢𝐬𝐡 𝐮𝐬𝐡𝐭𝐚𝐫𝐚𝐤 𝐪𝐞̈ 𝐮 𝐛𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫. 𝐃𝐮𝐡𝐞𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐬𝐡𝐢𝐤𝐨𝐣𝐦𝐞̈, 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐢 𝐪𝐞̈ 𝐤𝐚 𝐧𝐝𝐫𝐲𝐬𝐡𝐮𝐚𝐫 𝐦𝐞̈𝐧𝐲𝐫𝐞̈𝐧 𝐞 𝐬𝐡𝐞̈𝐫𝐛𝐢𝐦𝐢𝐭. 𝐃𝐢𝐤𝐮𝐫 𝐬𝐡𝐞̈𝐫𝐛𝐞𝐧𝐭𝐞 𝐦𝐞 𝐮𝐧𝐢𝐟𝐨𝐫𝐦𝐞̈. 𝐓𝐚𝐧𝐢 𝐬𝐡𝐞̈𝐫𝐛𝐞𝐧 𝐦𝐞 𝐟𝐣𝐚𝐥𝐞̈. 𝐃𝐢𝐤𝐮𝐫 𝐤𝐢𝐬𝐡𝐭𝐞 𝐩𝐞̈𝐫𝐩𝐚𝐫𝐚 𝐡𝐚𝐫𝐭𝐞̈𝐧 𝐞 𝐝𝐞𝐭𝐲𝐫𝐞̈𝐬. 𝐓𝐚𝐧𝐢 𝐤𝐚 𝐩𝐞̈𝐫𝐩𝐚𝐫𝐚 𝐡𝐚𝐫𝐭𝐞̈𝐧 𝐞 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈𝐬.

Nëse uniforma ka një ditë të fundit, fjala e shkruar, kur është e ndershme dhe e dobishme, nuk ka pse të ketë një të tillë. Ajo vazhdon. Nga libri tek lexuesi. Nga brezi tek brezi. Nga Shetaj tek Ishmi. Nga Ishmi tek Durrësi. Nga Durrësi tek Shqipëria. Dhe kështu Agimi vazhdon të çelë. Jo vetëm në horizontin e mëngjesit, por në faqet ku një vendlindje, një brez dhe një histori refuzojnë të harrohen.

𝐊𝐫𝐢𝐣𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫𝐢 𝐦𝐞 𝐬𝐡𝐮𝐦𝐞̈ 𝐩𝐨𝐫𝐭𝐚, 𝐩𝐨𝐫 𝐦𝐞 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐭𝐦𝐞 𝐡𝐲𝐫𝐣𝐞 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐧

Nëse karriera ushtarake e Agim Likës, tregon burrin e disiplinës, përgjegjësisë dhe detyrës, krijimtaria e tij na zbulon tjetër anë. Tregon njeriun, i cili ka ndjerë nevojën për të mos lejuar, që vendi i lindjes të mbetet vetëm kujtim i largët. Në këtë logjikë krijimtaria e Agimit, nuk është shtojcë e jetës profesionale, as arratisje nga uniforma dhe detyrat e saj. Ajo është vazhdimi i tyre me mjete të tjera.

𝐀𝐠𝐢𝐦 𝐋𝐢𝐤𝐚 𝐧𝐮𝐤 𝐞 𝐤𝐚 𝐩𝐚𝐫𝐞̈ 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐧, 𝐬𝐢 𝐞𝐦𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐨𝐬𝐮𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐭𝐚𝐛𝐞𝐥𝐞̈𝐧 𝐞 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐛𝐚𝐧𝐢𝐦𝐢. 𝐏𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢, 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐭𝐞𝐤𝐬𝐭 𝐢 𝐦𝐚𝐝𝐡 𝐢 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐫 𝐧𝐠𝐚 𝐯𝐞𝐭𝐞̈ 𝐤𝐨𝐡𝐚, 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐝𝐨𝐫𝐞̈𝐬𝐡𝐤𝐫𝐢𝐦 𝐢 𝐡𝐚𝐩𝐮𝐫 𝐦𝐛𝐢 𝐤𝐨𝐝𝐫𝐚, 𝐟𝐮𝐬𝐡𝐚, 𝐬𝐡𝐭𝐞̈𝐩𝐢, 𝐬𝐡𝐤𝐨𝐥𝐥𝐚, 𝐟𝐚𝐦𝐢𝐥𝐣𝐞, 𝐯𝐚𝐫𝐫𝐞, 𝐤𝐞̈𝐧𝐠𝐞̈, 𝐳𝐚𝐤𝐨𝐧𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐨𝐫𝐞. 𝐊𝐚 𝐡𝐲𝐫𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐭𝐞̈ 𝐭𝐞𝐤𝐬𝐭 𝐣𝐨 𝐬𝐢 𝐭𝐮𝐫𝐢𝐬𝐭, 𝐪𝐞̈ 𝐧𝐝𝐚𝐥𝐞𝐭 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐩𝐚𝐫𝐞̈ 𝐩𝐞𝐢𝐳𝐚𝐳𝐡𝐢𝐧. 𝐊𝐚 𝐡𝐲𝐫𝐞̈ 𝐬𝐢 𝐛𝐢𝐫𝐢 𝐢 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐢𝐭, 𝐢 𝐜𝐢𝐥𝐢 𝐤𝐞̈𝐫𝐤𝐨𝐧 𝐭𝐞̈ 𝐥𝐞𝐱𝐨𝐣𝐞̈ 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐚𝐭𝐞̈ 𝐪𝐞̈ 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐫 𝐦𝐞 𝐛𝐨𝐣𝐞̈ 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐚𝐭𝐞̈ 𝐪𝐞̈ 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐫 𝐦𝐞 𝐡𝐞𝐬𝐡𝐭𝐣𝐞.

Prandaj krijimtaria e tij, duhet lexuar si një hartë e shpirtit të Ishmit. Një hartë ku historia nuk qëndron e ftohtë në arkiv, por ecën mes njerëzve. Ku arsimi nuk është vetëm statistikë shkollash e mësuesish, por nga shtyllat mbi të cilat është ngritur vetëdija e krahinës. Ku folklori nuk është zbukurim i së kaluarës, por zëri i një populli që ka ditur të ruajë veten përmes këngës, fjalës dhe zakoneve.

Është e vështirë ta vendosësh krijimtarinë e Agim Likës, në një zhanër të vetëm. Është poet, studiues, historian, publiçist, autor monografish, vështrues i letërsisë, hulumtues i arsimit dhe folklorit. Por kjo shumësi nuk e copëton figurën e tij. Përkundrazi, e pasuron. Në poezinë e tij gjejmë mallin dhe dashurinë. Në studime gjejmë dokumentin dhe faktin. Në histori gjejmë gjurmën. Në publiçistikë gjejmë shqetësimin. Në monografi gjejmë njeriun.

𝐍𝐞̈ 𝐟𝐨𝐥𝐤𝐥𝐨𝐫 𝐠𝐣𝐞𝐣𝐦𝐞̈ 𝐳𝐞̈𝐫𝐢𝐧 𝐞 𝐩𝐨𝐩𝐮𝐥𝐥𝐢𝐭. 𝐃𝐡𝐞 𝐧𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐢𝐭𝐡𝐚 𝐛𝐚𝐬𝐡𝐤𝐞̈ 𝐠𝐣𝐞𝐣𝐦𝐞̈ 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐧. 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐤𝐚 𝐧𝐠𝐫𝐢𝐭𝐮𝐫 𝐦𝐛𝐢 𝐭𝐫𝐲𝐞𝐳𝐞̈𝐧 𝐞 𝐩𝐮𝐧𝐞̈𝐬, 𝐚𝐫𝐤𝐢𝐯 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐚𝐥𝐥𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐭. 𝐃𝐡𝐞 𝐤𝐲 𝐚𝐫𝐤𝐢𝐯 𝐧𝐮𝐤 𝐤𝐚 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐝𝐨𝐤𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐞. 𝐊𝐚 𝐳𝐞̈𝐫𝐚. 𝐊𝐚 𝐟𝐲𝐭𝐲𝐫𝐚. 𝐊𝐚 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐢𝐦𝐞. 𝐊𝐚 𝐝𝐡𝐢𝐦𝐛𝐣𝐞. 𝐊𝐚 𝐤𝐫𝐞𝐧𝐚𝐫𝐢. 𝐊𝐚 𝐤𝐞̈𝐧𝐠𝐞̈. 𝐊𝐚 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢. 𝐊𝐚 𝐩𝐨𝐞𝐳𝐢. 𝐒𝐚 𝐦𝐞̈ 𝐬𝐡𝐮𝐦𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐧 𝐩𝐞̈𝐫 𝐯𝐞𝐭𝐞𝐧, 𝐚𝐪 𝐦𝐞̈ 𝐬𝐡𝐮𝐦𝐞̈ 𝐝𝐮𝐤𝐞𝐭 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐢 𝐧𝐠𝐚 𝐢 𝐜𝐢𝐥𝐢 𝐤𝐚 𝐚𝐫𝐝𝐡𝐮𝐫. 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢 𝐝𝐞𝐥 𝐧𝐠𝐚 𝐟𝐚𝐪𝐞𝐭 𝐞 𝐭𝐢𝐣, 𝐬𝐢 𝐩𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧𝐚𝐳𝐡 𝐢 𝐠𝐣𝐚𝐥𝐥𝐞̈. 𝐄 𝐬𝐡𝐨𝐡𝐢𝐦 𝐧𝐞̈ 𝐟𝐞̈𝐦𝐢𝐣𝐞̈𝐫𝐢𝐧𝐞̈ 𝐞 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐫𝐢𝐭, 𝐧𝐞̈ 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐧𝐞̈ 𝐞 𝐟𝐚𝐦𝐢𝐥𝐣𝐞𝐯𝐞, 𝐧𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐨𝐥𝐥𝐚𝐭, 𝐧𝐞̈ 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈𝐧 𝐞 𝐦𝐞̈𝐬𝐮𝐞𝐬𝐯𝐞, 𝐧𝐞̈ 𝐟𝐨𝐥𝐤𝐥𝐨𝐫𝐢𝐧, 𝐧𝐞̈ 𝐩𝐨𝐞𝐳𝐢𝐭𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞𝐧 𝐝𝐡𝐞 𝐧𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐫𝐤𝐢𝐦𝐞𝐭 𝐝𝐨𝐤𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐫𝐞.

Agim Lika ka kuptuar një të vërtetë, që shpesh harrohet. Një vend nuk bëhet i madh vetëm nga madhësia e territorit, por nga thellësia e kujtesës. Dhe Ishmi është trevë, që ka çfarë të kujtojë. Është hapësirë kodrinore, pranë trevave të Krujës, ku historia e vendit dhe historia e njerëzve, janë ndërthurur brez pas brezi. Këtu natyra ka vendosur kodrat e veta, por njerëzit kanë ngritur mbi to tjetër peizazh, atë të punës, të arsimit, të familjes, të traditës dhe të kujtesës.

Në këtë peizazh është rritur Agimi. Dhe më vonë, me lapsin e studiuesit dhe penën e shkrimtarit, është kthyer për ta përshkruar. Kështu krijohet marrëdhënie e bukur mes njeriut dhe tokës. Ishmi e ka formuar Agimin, ndërsa Agimi po përpiqet ta formësojë Ishmin në kujtesën e shkruar.

𝐍𝐠𝐚 “𝐕𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐚 𝐞 𝐡𝐚𝐫𝐫𝐮𝐚𝐫” 𝐭𝐞𝐤 “𝐊𝐫𝐞𝐧𝐚𝐫 𝐩𝐞̈𝐫 𝐨𝐫𝐢𝐠𝐣𝐢𝐧𝐞̈𝐧 𝐭𝐢𝐦𝐞”

Titujt e librave poetikë të Agimit, mund të lexohen edhe si dialog i gjatë me vendlindjen. “Vendlindja e harruar” është titull që mbart brenda vetes mall, shqetësim dhe një lloj dhimbjeje të qetë. Është sikur autori të ketë parë largimin e njerëzve, ndryshimin e kohëve dhe zbehjen e disa kujtimeve dhe të ketë ngritur pyetjen, çfarë ndodh me një vend, kur bijtë e tij harrojnë ta kujtojnë?

𝐏𝐨𝐫 𝐩𝐞̈𝐫𝐠𝐣𝐢𝐠𝐣𝐚 𝐞 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢𝐭, 𝐧𝐮𝐤 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐧𝐞̈ 𝐩𝐲𝐞𝐭𝐣𝐞. 𝐄̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐯𝐞𝐩𝐫𝐞̈𝐧 𝐞 𝐭𝐢𝐣. 𝐒𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐧, 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐨𝐬 𝐥𝐞𝐣𝐮𝐚𝐫 𝐪𝐞̈ “𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐚 𝐞 𝐡𝐚𝐫𝐫𝐮𝐚𝐫” 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐛𝐞𝐭𝐞𝐭 𝐞 𝐭𝐢𝐥𝐥𝐞̈. 𝐏𝐚𝐬𝐭𝐚𝐣 𝐯𝐣𝐞𝐧 “𝐒𝐢 𝐇𝐞̈𝐧𝐞̈ 𝐞 𝐤𝐫𝐢𝐬𝐭𝐚𝐥𝐭𝐞̈”, 𝐤𝐮 𝐟𝐣𝐚𝐥𝐚 𝐦𝐞𝐫𝐫 𝐭𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐫 𝐝𝐫𝐢𝐭𝐞̈, 𝐦𝐞̈ 𝐩𝐨𝐞𝐭𝐢𝐤𝐞, 𝐦𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐧𝐝𝐣𝐞𝐬𝐡𝐦𝐞, 𝐦𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐛𝐫𝐞𝐧𝐝𝐬𝐡𝐦𝐞. 𝐊𝐞̈𝐭𝐮 𝐧𝐮𝐤 𝐤𝐞𝐦𝐢 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐮𝐞𝐬𝐢𝐧 𝐪𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐫𝐤𝐨𝐧 𝐝𝐨𝐤𝐮𝐦𝐞𝐧𝐭𝐢𝐧, 𝐩𝐨𝐫 𝐩𝐨𝐞𝐭𝐢𝐧 𝐪𝐞̈ 𝐳𝐠𝐣𝐞𝐝𝐡 𝐦𝐞𝐭𝐚𝐟𝐨𝐫𝐞̈𝐧, 𝐟𝐢𝐠𝐮𝐫𝐞̈𝐧, 𝐭𝐢𝐧𝐠𝐮𝐥𝐥𝐢𝐧 𝐝𝐡𝐞 𝐞𝐦𝐨𝐜𝐢𝐨𝐧𝐢𝐧. 𝐌𝐞̈ 𝐩𝐚𝐬 “𝐊𝐫𝐞𝐧𝐚𝐫 𝐩𝐞̈𝐫 𝐨𝐫𝐢𝐠𝐣𝐢𝐧𝐞̈𝐧 𝐭𝐢𝐦𝐞” 𝐞 𝐛𝐞̈𝐧 𝐝𝐞𝐤𝐥𝐚𝐫𝐢𝐦𝐢𝐧 𝐦𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐝𝐫𝐞𝐣𝐭𝐩𝐞̈𝐫𝐝𝐫𝐞𝐣𝐭𝐞̈.

Origjina nuk është për të, pikë në çertifikatën e lindjes. Është identitet. Është kujtesë. Është rrënjë. Është ajo pjesë e njeriut, që mund të udhëtojë nëpër qytete, shtete e kontinente, por nuk mund të shkulet nga vendi ku ka nisur. Dhe kur vjen “Ritmi i jetës”, poeti duket sikur e zgjeron rrethin. Nga vendlindja kalon tek vetë jeta, nga një hapësirë konkrete, tek përvoja njerëzore.

𝐊𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐮 𝐩𝐨𝐞𝐳𝐢𝐚 𝐞 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢𝐭, 𝐧𝐮𝐤 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐢𝐬𝐡𝐮𝐥𝐥 𝐢 𝐬𝐡𝐤𝐞̈𝐩𝐮𝐭𝐮𝐫 𝐧𝐠𝐚 𝐩𝐣𝐞𝐬𝐚 𝐭𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐫 𝐞 𝐤𝐫𝐢𝐣𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫𝐢𝐬𝐞̈. 𝐀𝐣𝐨 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐳𝐞𝐦𝐫𝐚 𝐞𝐦𝐨𝐜𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥𝐞 𝐞 𝐯𝐞𝐩𝐫𝐞̈𝐬 𝐬𝐞̈ 𝐭𝐢𝐣. 𝐏𝐨𝐫 𝐧𝐞̈𝐬𝐞 𝐩𝐨𝐞𝐳𝐢𝐚 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐳𝐞𝐦𝐫𝐚, 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐦𝐢 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐬𝐤𝐞𝐥𝐞𝐭𝐢, 𝐪𝐞̈ 𝐦𝐛𝐚𝐧 𝐧𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐦𝐛𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐭𝐞̈ 𝐧𝐝𝐞̈𝐫𝐭𝐞𝐬𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐤𝐫𝐢𝐣𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫𝐢𝐬𝐞̈. 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐤𝐚 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐫 𝐩𝐞̈𝐫 𝐚𝐫𝐬𝐢𝐦𝐢𝐧 𝐞 𝐤𝐫𝐚𝐡𝐢𝐧𝐞̈𝐬 𝐬𝐞̈ 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐭, 𝐧𝐞̈ 𝐝𝐲 𝐩𝐞𝐫𝐢𝐮𝐝𝐡𝐚 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐞𝐫𝐚, 𝟏𝟗𝟏𝟐–𝟏𝟗𝟒𝟒 𝐝𝐡𝐞 𝟏𝟗𝟒𝟒–𝟐𝟎𝟐𝟓. 𝐊𝐣𝐨 𝐧𝐮𝐤 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐧𝐝𝐚𝐫𝐣𝐞 𝐤𝐫𝐨𝐧𝐨𝐥𝐨𝐠𝐣𝐢𝐤𝐞. 𝐄̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫𝐩𝐣𝐞𝐤𝐣𝐞, 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐧𝐝𝐞̈𝐫𝐭𝐮𝐚𝐫 𝐩𝐚𝐧𝐨𝐫𝐚𝐦𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐚𝐭𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐳𝐡𝐯𝐢𝐥𝐥𝐢𝐦𝐢𝐭 𝐚𝐫𝐬𝐢𝐦𝐨𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐭𝐫𝐞𝐯𝐞̈𝐬.

Duke shkruar historinë e arsimit të Ishmit, Agimi në të vërtetë po shkruan historinë e një pjese të shoqërisë. Po kërkon gjurmët e dijes. Po ndjek rrugën e mësuesit. Po rindërton kujtesën e nxënësit. Po evidenton një institucion, që në pamje të parë, mund të duket i vogël, por që në jetën e një krahine ka qenë i madh.

Kjo është krijimtari, që nuk kërkon vetëm frymëzim. Kërkon durim, këmbëngulje hulumtim dhe përgjegjësi historiani. Kjo përbën një nga vlerat më të dukshme të profilit të Likës. Nëse historia ruan dokumentin dhe poezia ruan ndjenjën, folklori ruan zërin.

𝐏𝐫𝐚𝐧𝐝𝐚𝐣 𝐥𝐢𝐛𝐫𝐢 “𝐅𝐨𝐥𝐤𝐥𝐨𝐫𝐢 𝐢 𝐤𝐫𝐚𝐡𝐢𝐧𝐞̈𝐬 𝐬𝐞̈ 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐭” 𝐳𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐜̧𝐚𝐧𝐭𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐭𝐞̈ 𝐩𝐚𝐧𝐨𝐫𝐚𝐦𝐞̈. 𝐅𝐨𝐥𝐤𝐥𝐨𝐫𝐢 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐚, 𝐪𝐞̈ 𝐧𝐮𝐤 𝐤𝐚 𝐩𝐚𝐬𝐮𝐫 𝐠𝐣𝐢𝐭𝐡𝐦𝐨𝐧𝐞̈ 𝐧𝐞𝐯𝐨𝐣𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫 𝐚𝐫𝐤𝐢𝐯. 𝐊𝐚 𝐮𝐝𝐡𝐞̈𝐭𝐮𝐚𝐫 𝐧𝐠𝐚 𝐠𝐨𝐣𝐚 𝐧𝐞̈ 𝐠𝐨𝐣𝐞̈, 𝐧𝐠𝐚 𝐨𝐝𝐚 𝐧𝐞̈ 𝐨𝐝𝐞̈, 𝐧𝐠𝐚 𝐝𝐚𝐬𝐦𝐚 𝐧𝐞̈ 𝐝𝐚𝐬𝐦𝐞̈, 𝐧𝐠𝐚 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐛𝐫𝐞𝐳 𝐭𝐞𝐤 𝐭𝐣𝐞𝐭𝐫𝐢. 𝐊𝐚 𝐫𝐮𝐚𝐣𝐭𝐮𝐫 𝐦𝐞̈𝐧𝐲𝐫𝐞̈𝐧 𝐬𝐞 𝐬𝐢 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐢𝐭 𝐤𝐚𝐧𝐞̈ 𝐝𝐚𝐬𝐡𝐮𝐫, 𝐤𝐚𝐧𝐞̈ 𝐪𝐚𝐫𝐞̈, 𝐤𝐚𝐧𝐞̈ 𝐟𝐞𝐬𝐭𝐮𝐚𝐫, 𝐤𝐚𝐧𝐞̈ 𝐩𝐮𝐧𝐮𝐚𝐫 𝐝𝐡𝐞 𝐤𝐚𝐧𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫𝐟𝐲𝐭𝐲𝐫𝐮𝐚𝐫 𝐛𝐨𝐭𝐞̈𝐧.

Tjetër dëshmi e lidhjes me vendlindjen, është monografia “Malikët e Shetajt dhe pasardhësit e tyre”. Këtu historia zbret edhe më afër njeriut. Historia e madhe, nuk mund të kuptohet pa historitë e familjeve. Një familje është një trung, ku brezat janë degë. Disa degë thahen, të tjera largohen, të tjera vazhdojnë të japin fruta, por rrënja mbetet aty.

𝐍𝐞̈ 𝐥𝐢𝐛𝐫𝐢𝐧 “𝐕𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐚, 𝐛𝐮𝐫𝐢𝐦 𝐟𝐫𝐲𝐦𝐞̈𝐳𝐢𝐦𝐢 𝐩𝐞̈𝐫 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐫𝐞̈𝐭”, 𝐦𝐞 𝐯𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐫𝐢𝐦𝐞 𝐤𝐫𝐢𝐭𝐢𝐤𝐨 𝐥𝐞𝐭𝐫𝐚𝐫𝐞 𝐩𝐞̈𝐫 𝐝𝐲𝐦𝐛𝐞̈𝐝𝐡𝐣𝐞𝐭𝐞̈ 𝐥𝐢𝐛𝐫𝐚, 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐛𝐞̈𝐧 𝐡𝐚𝐩 𝐭𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐫. 𝐍𝐣𝐞̈ 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐫 𝐢 𝐯𝐞̈𝐫𝐭𝐞𝐭𝐞̈, 𝐧𝐮𝐤 𝐣𝐞𝐭𝐨𝐧 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐦𝐞 𝐚𝐭𝐞̈ 𝐪𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐧 𝐯𝐞𝐭𝐞̈. 𝐃𝐮𝐡𝐞𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐥𝐞𝐱𝐨𝐣𝐞̈, 𝐭𝐞̈ 𝐤𝐫𝐚𝐡𝐚𝐬𝐨𝐣𝐞̈, 𝐭𝐞̈ 𝐚𝐧𝐚𝐥𝐢𝐳𝐨𝐣𝐞̈ 𝐝𝐡𝐞 𝐭𝐞̈ 𝐤𝐮𝐩𝐭𝐨𝐣𝐞̈ 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐚𝐭𝐞̈ 𝐪𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐣𝐧𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐭𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐭. 𝐊𝐞̈𝐭𝐮 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐝𝐞𝐥 𝐧𝐠𝐚 𝐫𝐨𝐥𝐢 𝐢 𝐩𝐨𝐞𝐭𝐢𝐭 𝐝𝐡𝐞 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐮𝐞𝐬𝐢𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐞𝐬. 𝐅𝐮𝐭𝐞𝐭 𝐧𝐞̈ 𝐡𝐚𝐩𝐞̈𝐬𝐢𝐫𝐞̈𝐧 𝐞 𝐤𝐫𝐢𝐭𝐢𝐤𝐞̈𝐬 𝐝𝐡𝐞 𝐯𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐫𝐢𝐦𝐢𝐭 𝐥𝐞𝐭𝐫𝐚𝐫.

Horizonti i tij nuk mbyllet tek Ishmi. Ishmi është pikënisja. Jo kufiri.

Krijimtaria e Agimit bëhet edhe më interesante, kur kthehet tek përvoja ushtarake. “Skënderbegas, pasaportë e vlerave atdhetare”, me kujtime nga brezi 1983–1987, është urë midis dy botëve. Këtu ushtaraku dhe shkrimtari takohen. Brezi i “Skënderbegasve” nuk është vetëm grup njerëzish, që kanë ndjekur një shkollë. Për autorin është përvojë formuese, kapitull i rinisë, i miqësive, i disiplinës dhe i edukimit.

Lika kthehet tek ajo periudhë, jo vetëm për ta kujtuar. Kthehet për të dëshmuar. Kështu uniforma, e cila dikur ishte veshja e profesionit, tani bëhet objekt i kujtesës. Ky është një nga shembujt spikatës, se si jeta profesionale mund të shndërrohet në lëndë letrare e dokumentare.

𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐬𝐢 “𝐚𝐫𝐤𝐢𝐯 𝐦𝐞 𝐳𝐞𝐦𝐞̈𝐫”

Nëse do të kërkoja një përcaktim figurativ për krijimtarinë, do ta quaja Agimin “arkiv me zemër”. Arkiv, sepse mbledh dokumente, data, histori, emra, familje, shkolla, tradita dhe dëshmi. Me zemër, sepse pas gjithë këtij dokumentimi qëndron ndjenjë e fortë. Dashuria për vendin. Një studiues i ftohtë mund të mbledhë dokumente. Një poet i ndjeshëm mund të shkruajë mallin. Agimi përpiqet t’i bëjë të dyja. Arsye kjo, pse krijimtaria e tij ka karakter të dyfishtë. Është njëkohësisht dokument dhe emocion.

Këtë dua ta shikoj tek Agim Lika. Nuk ka nevojë, ta madhështojë Ishmin me fjalë të mëdha. Mjafton ta dokumentojë. Dokumenti i saktë, është formë e fuqishme e respektit. Nuk ka nevojë të shpikë histori. Mjafton të kërkojë, ato që kanë ndodhur. Nuk ka nevojë të ndërtojë me fantazi, njerëz që nuk kanë ekzistuar. Mjafton të nxjerrë nga harresa, ata që kanë ekzistuar dhe kanë lënë gjurmë.

𝐊𝐚 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐮𝐝𝐡𝐞̈𝐭𝐢𝐦 𝐭𝐞̈ 𝐛𝐮𝐤𝐮𝐫 𝐧𝐞̈ 𝐣𝐞𝐭𝐞̈𝐧 𝐞 𝐤𝐞̈𝐭𝐢𝐣 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐫𝐢. 𝐍𝐢𝐬𝐢 𝐧𝐞̈ 𝐒𝐡𝐞𝐭𝐚𝐣. 𝐊𝐚𝐥𝐨𝐢 𝐧𝐞̈ 𝐃𝐫𝐚𝐜̧. 𝐕𝐚𝐳𝐡𝐝𝐨𝐢 𝐧𝐞̈ “𝐒𝐤𝐞̈𝐧𝐝𝐞𝐫𝐛𝐞𝐣”. 𝐌𝐨𝐫𝐢 𝐟𝐨𝐫𝐦𝐞̈ 𝐧𝐞̈ 𝐀𝐤𝐚𝐝𝐞𝐦𝐢𝐧𝐞̈ 𝐔𝐬𝐡𝐭𝐚𝐫𝐚𝐤𝐞. 𝐔 𝐬𝐡𝐭𝐫𝐢 𝐧𝐞̈ 𝐢𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐜𝐢𝐨𝐧𝐞𝐭 𝐚𝐫𝐬𝐢𝐦𝐨𝐫𝐞 𝐭𝐞̈ 𝐅𝐨𝐫𝐜𝐚𝐯𝐞 𝐭𝐞̈ 𝐀𝐫𝐦𝐚𝐭𝐨𝐬𝐮𝐫𝐚. 𝐊𝐚𝐥𝐨𝐢 𝐧𝐞̈ 𝐝𝐞𝐭𝐲𝐫𝐚𝐭 𝐞 𝐤𝐨𝐦𝐚𝐧𝐝𝐢𝐦𝐢𝐭 𝐝𝐡𝐞 𝐬𝐡𝐭𝐚𝐛𝐢𝐭. 𝐃𝐡𝐞 𝐦𝐞̈ 𝐩𝐚𝐬, 𝐨𝐬𝐞 𝐦𝐞̈ 𝐬𝐚𝐤𝐭𝐞̈ 𝐩𝐚𝐫𝐚𝐥𝐞𝐥𝐢𝐬𝐡𝐭 𝐦𝐞 𝐭𝐨, 𝐮 𝐤𝐭𝐡𝐲𝐞 𝐩𝐞̈𝐫𝐬𝐞̈𝐫𝐢 𝐭𝐞𝐤 𝐒𝐡𝐞𝐭𝐚𝐣. 𝐏𝐨𝐫 𝐤𝐞̈𝐭𝐞̈ 𝐡𝐞𝐫𝐞̈ 𝐣𝐨 𝐬𝐢 𝐝𝐣𝐚𝐥𝐞̈. 𝐒𝐢 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫. 𝐉𝐨 𝐦𝐞 𝐜̧𝐚𝐧𝐭𝐞̈𝐧 𝐞 𝐧𝐱𝐞̈𝐧𝐞̈𝐬𝐢𝐭. 𝐌𝐞 𝐚𝐫𝐤𝐢𝐯𝐢𝐧. 𝐉𝐨 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐚𝐫𝐫𝐞̈ 𝐝𝐢𝐜̧𝐤𝐚. 𝐏𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐥𝐞̈𝐧𝐞̈ 𝐝𝐢𝐜̧𝐤𝐚. 𝐊𝐣𝐨 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐫𝐫𝐮𝐠𝐚, 𝐪𝐞̈ 𝐞 𝐛𝐞̈𝐧 𝐢𝐧𝐭𝐞𝐫𝐞𝐬𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐤𝐫𝐢𝐣𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫𝐢𝐧𝐞̈ 𝐞 𝐭𝐢𝐣.

U largua nga vendlindja, për t’u formuar dhe u kthye tek vendlindja për ta dokumentuar. Në këtë fjali, mendoj se gjendet pjesë e madhe e portretit të Agimit. Jeta e parë, është ajo që njerëzit kanë jetuar. Jeta e dytë, është ajo që librat ruajnë. Dhe libri, është më i durueshëm se kujtesa individuale. Njeriu plaket. Kujtesa dobësohet. Dëshmitari largohet. Shtëpia ndryshon. Fshati transformohet. Por një faqe e shkruar mirë mund të mbetet. Këtë po bën Agimi.

Po i jep Ishmit mundësi, për të jetuar edhe përtej kohës së vet. Po i jep historisë një zë. Po i jep arsimit një kujtesë. Po i jep folklorit një strehë. Po i jep familjeve një gjurmë. Po i jep brezit “Skënderbej” një dëshmi. Po i jep poezisë mallin. Dhe po i jep vetes, mision që është më i madh se vetja.

𝐏𝐫𝐚𝐧𝐝𝐚𝐣 𝐧𝐮𝐤 𝐝𝐨 𝐭𝐚 𝐪𝐮𝐚𝐣𝐚 𝐭𝐡𝐣𝐞𝐬𝐡𝐭𝐞̈ “𝐤𝐫𝐢𝐣𝐢𝐦𝐭𝐚𝐫𝐢 𝐭𝐞̈ 𝐀𝐠𝐢𝐦 𝐋𝐢𝐤𝐞̈𝐬”. 𝐃𝐨 𝐭𝐚 𝐪𝐮𝐚𝐣𝐚 “𝐯𝐞𝐩𝐫𝐚 𝐞 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈𝐬 𝐬𝐞̈ 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐛𝐢𝐫𝐢 𝐭𝐞̈ 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐭”. 𝐒𝐞𝐩𝐬𝐞 𝐤𝐞̈𝐭𝐮 𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞̈ 𝐧𝐝𝐫𝐲𝐬𝐡𝐢𝐦𝐢. 𝐀𝐢 𝐧𝐮𝐤 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐧 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐛𝐨𝐭𝐮𝐚𝐫. 𝐒𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐧 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐫𝐮𝐚𝐣𝐭𝐮𝐫. 𝐍𝐮𝐤 𝐬𝐭𝐮𝐝𝐢𝐨𝐧 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐝𝐢𝐭𝐮𝐫. 𝐒𝐭𝐮𝐝𝐢𝐨𝐧 𝐪𝐞̈ 𝐭𝐞̈ 𝐦𝐨𝐬 𝐡𝐚𝐫𝐫𝐨𝐡𝐞𝐭. 𝐍𝐮𝐤 𝐤𝐭𝐡𝐞𝐡𝐞𝐭 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐭𝐞𝐤 𝐯𝐞𝐧𝐝𝐥𝐢𝐧𝐝𝐣𝐚 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐚 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐮𝐚𝐫. 𝐊𝐭𝐡𝐞𝐡𝐞𝐭 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭’𝐢 𝐝𝐡𝐞̈𝐧𝐞̈ 𝐚𝐬𝐚𝐣 𝐳𝐞̈.

Dhe ky zë, nëse dëgjohet me vëmendje, nuk është vetëm zëri i një poeti, studiuesi apo publiçisti. Është zëri i një treve. Zëri i Shetajt. Zëri i Ishmit. Zëri i shkollave të tij. Zëri i familjeve të tij. Zëri i kujtimeve të tij. Një zë që vjen nga kodrat e Durrësit, prek historinë dhe mbërrin tek libri. Një zë, që nuk kërkon të bëjë zhurmë. Kërkon të mbetet.

Pikërisht këtu emri Agim Lika, merr kuptimin më të bukur. Çdo faqe që ka shkruar për Ishmin, është përpjekje për të çelur dritë mbi diçka, që koha rrezikon ta mbulojë me hije. Agimi i tij, nuk është vetëm një orë e ditës. Është një mënyrë për të parë. Dhe Ishmi përmes Agim Likës, po mëson të shihet edhe një herë.

𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐪𝐞̈ 𝐜̧𝐞𝐥 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐩𝐞̈𝐫 𝐭𝐞̈ 𝐭𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐭

Ka një gjë që më pëlqen, veçanërisht në figurën e këtij autori. Nuk e ka lënë krijimtarinë, të bëhet vetëm çështje personale. Organizon promovime. Moderon veprimtari. Shkruan parathënie. Merr pjesë në antologji. Shkruan për autorë të tjerë. Merret me historinë e komunitetit. Dhe në këtë mënyrë krijon rreth komunikimi.

𝐍𝐣𝐞̈ 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐫 𝐛𝐞̈𝐡𝐞𝐭 𝐢 𝐫𝐞̈𝐧𝐝𝐞̈𝐬𝐢𝐬𝐡𝐞̈𝐦, 𝐣𝐨 𝐯𝐞𝐭𝐞̈𝐦 𝐧𝐠𝐚 𝐧𝐮𝐦𝐫𝐢 𝐢 𝐥𝐢𝐛𝐫𝐚𝐯𝐞 𝐪𝐞̈ 𝐬𝐡𝐤𝐫𝐮𝐚𝐧, 𝐩𝐨𝐫 𝐞𝐝𝐡𝐞 𝐧𝐠𝐚 𝐚𝐣𝐨 𝐪𝐞̈ 𝐛𝐞̈𝐧 𝐪𝐞̈ 𝐥𝐢𝐛𝐫𝐚𝐭 𝐝𝐡𝐞 𝐧𝐣𝐞𝐫𝐞̈𝐳𝐢𝐭 𝐭𝐞̈ 𝐭𝐚𝐤𝐨𝐡𝐞𝐧. 𝐍𝐞̈ 𝐤𝐞̈𝐭𝐞̈ 𝐤𝐮𝐩𝐭𝐢𝐦, 𝐀𝐠𝐢𝐦𝐢 𝐞 𝐣𝐮𝐬𝐭𝐢𝐟𝐢𝐤𝐨𝐧 𝐛𝐮𝐤𝐮𝐫 𝐞𝐦𝐫𝐢𝐧 𝐞 𝐭𝐢𝐣. 𝐀𝐢 𝐜̧𝐞𝐥. 𝐂̧𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐝𝐫𝐢𝐭𝐚𝐫𝐞 𝐦𝐛𝐢 𝐈𝐬𝐡𝐦𝐢𝐧. 𝐂̧𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐟𝐚𝐪𝐞 𝐩𝐞̈𝐫 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐧𝐞̈ 𝐞 𝐚𝐫𝐬𝐢𝐦𝐢𝐭. 𝐂̧𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐚𝐫𝐤𝐢𝐯 𝐭𝐞̈ 𝐟𝐨𝐥𝐤𝐥𝐨𝐫𝐢𝐭. 𝐂̧𝐞𝐥 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐞𝐬𝐞̈𝐧 𝐞 𝐟𝐚𝐦𝐢𝐥𝐣𝐞𝐯𝐞. 𝐂̧𝐞𝐥 𝐤𝐮𝐣𝐭𝐢𝐦𝐢𝐧 𝐞 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐛𝐫𝐞𝐳𝐢 “𝐒𝐤𝐞̈𝐧𝐝𝐞𝐫𝐛𝐞𝐠𝐚𝐬”. 𝐂̧𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐡𝐚𝐩𝐞̈𝐬𝐢𝐫𝐞̈ 𝐩𝐞̈𝐫 𝐩𝐨𝐞𝐳𝐢𝐧𝐞̈. 𝐂̧𝐞𝐥 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐯𝐞𝐧𝐝 𝐩𝐞̈𝐫 𝐩𝐮𝐛𝐥𝐢𝐜̧𝐢𝐬𝐭𝐢𝐤𝐞̈𝐧. 𝐃𝐡𝐞, 𝐦𝐛𝐢 𝐭𝐞̈ 𝐠𝐣𝐢𝐭𝐡𝐚, 𝐜̧𝐞𝐥 𝐛𝐢𝐬𝐞𝐝𝐞̈𝐧 𝐦𝐞𝐬 𝐛𝐫𝐞𝐳𝐚𝐯𝐞.

Le të vazhdojë pena e Agim Likës, të ecë mbi bardhësinë e faqes, duke i dhënë kohës pak nga drita e shpirtit të tij. Shkrimtarët e formatuar, nuk e matin jetën me vitet, por me gjurmët e fjalës, që lënë pas në zemrën e lexuesit.

𝐁𝐮𝐣𝐚𝐫 𝐐𝐞𝐬𝐣𝐚

Durrës: 17 shtator 2026