Një 1 Shtator ndryshe, pas 43 vitesh në arsim
Ka disa data që nuk plaken kurrë.
Kalojnë vitet, ndryshojnë njerëzit, ndryshojnë shkollat, tekstet, kurrikulat, mënyrat e mësimdhënies, por disa data mbeten të ngulitura në kujtesë si gurë kilometrikë të jetës.
Për mua, njëra prej tyre është 1 Shtatori.
Sa herë afrohej kjo ditë, ndjeja një emocion të veçantë. Shkolla zgjohej nga heshtja e verës. Oborret mbusheshin me zëra fëmijësh, korridoret me hapa të shpejtë, klasat me aromën e librave të rinj. Mësuesit ktheheshin te puna e tyre, ndërsa nxënësit nisnin një tjetër udhëtim në botën e dijes.
Për 43 vite me radhë, 1 Shtatori më ka gjetur aty.
Në shkollë.
Në klasë.
Mes nxënësve.
Mes kolegëve.
Me emocionin e një fillimi të ri.
Por sot është një 1 Shtator ndryshe.
Për herë të parë pas 43 vitesh në arsim, kjo ditë më gjen në pension.
Dhe, çuditërisht, pensioni nuk më duket si një fund.
Më duket si një çast ku ndalem për pak, kthej kokën pas dhe shoh rrugën e gjatë që kam përshkuar.
NJË JETË MES FËMIJËVE
Kur mendoj për 43 vitet e arsimit, nuk më vijnë ndërmend vetëm vitet, orët e mësimit, regjistrat apo dokumentet.
Më vijnë ndërmend fytyrat e fëmijëve.
Sytë e tyre.
Pyetjet e tyre.
Gabimet e tyre.
Gëzimet e tyre.
Ëndrrat e tyre.
Sepse çdo nxënës është një histori më vete.
Dhe mësuesi, pa e kuptuar ndoshta, bëhet një pjesë e asaj historie.
Kam parë fëmijë të hyjnë në shkollë me hapa të vegjël dhe të dalin prej saj me hapa të sigurt drejt jetës.
I kam parë të rriten.
I kam parë të largohen.
Disa janë bërë profesionistë, disa prindër, disa kanë ndërtuar jetën larg vendlindjes.
Por, kur takohemi, shumë prej tyre më thërrasin ende:
“Mësues!”
Dhe atëherë kuptoj se vitet nuk kanë ikur kot.
25 VITE NË “IBRAHIM BASHA”
Një vend të veçantë në këtë kujtesë zënë 25 vitet e fundit në shkollën “Ibrahim Basha”.
Një çerek shekulli.
Një pjesë e madhe e jetës sime profesionale.
Aty lashë shumë nga vetja ime dhe mora me vete shumë kujtime.
Kolegët me të cilët ndava ditët e punës, vështirësitë dhe gëzimet.
Nxënësit që kaluan nëpër klasat e mia.
Prindërit me të cilët bashkëpunuam për të mirën e fëmijëve.
Dhe mbi të gjitha, ajo ndjesi që të jep shkolla kur e di se puna jote ka një qëllim më të madh se vetja.
Sot, në këtë 1 Shtator, përshëndetja ime e parë shkon pikërisht për ju, kolegët e mi të “Ibrahim Bashës”.
Ju uroj një vit të mbarë shkollor!
Paçit shëndet, durim, forcë dhe suksese në misionin tuaj.
Dhe ju, ish-nxënësit e mi, kudo që ndodheni, ju përshëndes me mall e dashuri.
Mos harroni se dikur ishit fëmijët që uleshit në bankat e shkollës.
Sot shumë prej jush jeni prindër.
Dhe ndoshta tani e kuptoni më mirë se çfarë do të thotë të shohësh një fëmijë të rritet.
ARSIMI QË NDRYSHOI
Në këto 43 vite kam parë edhe ndryshimet e mëdha që ka kaluar arsimi shqiptar.
Kanë ndryshuar kurrikulat.
Kanë ndryshuar tekstet.
Kanë ndryshuar metodat e mësimdhënies.
Teknologjia ka hyrë fuqishëm në klasë.
Dikur mësuesi kishte dërrasën, shkumësin dhe librin.
Sot ka kompjuterë, tabela interaktive, platforma digjitale dhe një botë informacioni që nxënësi e ka vetëm një klikim larg.
Ndryshimi është i domosdoshëm.
Por çdo ndryshim duhet të ketë një pyetje përpara:
A po e bëjmë shkollën më të mirë për fëmijën?
Sepse arsimi nuk mund të matet vetëm me programe të reja, tekste të reja apo teknologji të reja.
Në qendër duhet të mbetet nxënësi.
Dhe përballë tij, gjithmonë duhet të jetë një mësues që di jo vetëm të japë dije, por edhe të dëgjojë, të kuptojë dhe të frymëzojë.
Kjo është sfida e arsimit të sotëm.
Të ecim me kohën, pa humbur vlerat.
Të përdorim teknologjinë, pa harruar librin.
Të kërkojmë dije, pa harruar edukatën.
Të përgatitim profesionistë, pa harruar të formojmë njerëz.
LIBRAT QË LINDËN NGA KLASA
Ndoshta pikërisht për këtë arsye, një pjesë të përvojës sime e kam ruajtur edhe nëpërmjet librave.
Sepse një mësues nuk shkruan vetëm me penë.
Ai shkruan çdo ditë mbi jetën e nxënësve të tij.
Disa nga botimet e mia kanë lindur pikërisht nga kjo përvojë.
“Nxënësit e mi si zogj në fluturim” është një nga dëshmitë e kësaj lidhjeje të veçantë.
Nxënësi vjen te mësuesi si një zog i vogël.
Mësuesi i jep dije.
I mëson të hapë krahët.
Dhe pastaj vjen dita kur ai duhet të fluturojë vetë.
Ndoshta ky është edhe misioni më i bukur i mësuesit:
Të krijojë krahë dhe të mos ketë frikë nga fluturimi i nxënësit.
Në “Në sytë e fëmijëve” kam kërkuar të shoh botën përmes atyre syve të pastër që na mësojnë shumë më tepër nga sa mendojmë.
Fëmijët kanë një mënyrë të veçantë për ta parë jetën.
Ata pyesin kur ne heshtim.
Ata besojnë kur ne dyshojmë.
Ata ëndërrojnë edhe atëherë kur të rriturit u thonë se diçka është e pamundur.
Dhe mësuesi duhet të dijë t’i dëgjojë.
“Rrugëtim në tempullin e diturisë” është një tjetër pjesë e këtij udhëtimi.
Sepse shkolla, për mua, ka qenë gjithmonë një tempull i dijes.
Aty nuk mësohet vetëm një lëndë.
Aty ndërtohet njeriu.
Aty mësohet respekti, përgjegjësia, puna, dashuria për dijen dhe për shoqërinë.
Ndërsa “Atdheu si nëna” lidhet me një tjetër bindje timen: se arsimi nuk mund të jetë i shkëputur nga dashuria për atdheun.
Të duash atdheun do të thotë të respektosh gjuhën, historinë, kulturën dhe njerëzit e tij.
Dhe këtë dashuri duhet ta përcjellim te brezat.
Këto libra janë pjesë e imja.
Janë një tjetër mënyrë për të vazhduar mësimin.
SHTATORI IM I PARË NË PENSION
Sot, kur shkollat hapin dyert, unë nuk do të jem në një nga klasat e “Ibrahim Bashës”.
Nuk do të kem regjistrin në dorë.
Nuk do të dëgjoj zilen që lajmëron fillimin e orës.
Nuk do të pres nxënësit në derën e klasës.
Por besoj se një pjesë e imja do të jetë aty.
Do të jetë në korridor.
Në oborr.
Në një bankë.
Në një libër.
Në kujtesën e një ish-nxënësi.
Ndoshta ndonjë prej tyre, sot, kur të kalojë pranë shkollës, do të kujtojë një mësues që dikur i tha një fjalë, i dha një këshillë, e qortoi apo e inkurajoi.
Dhe nëse ndodh kështu, atëherë unë do të jem përsëri aty.
Sepse mësuesi mund të dalë në pension nga shkolla, por nuk del kurrë në pension nga zemrat e nxënësve të tij.
NJË URIM NGA ZEMRA
Në këtë 1 Shtator dua t’i uroj çdo mësuesi shqiptar:
Mos e humbni dashurinë për profesionin!
Edhe kur rruga bëhet e vështirë, kujtoni se në duart tuaja është e ardhmja e një brezi.
Dhe çdo nxënësi shqiptar:
Mësoni, lexoni, ëndërroni dhe mos kini frikë të kërkoni më shumë nga vetja!
Mbajeni librin pranë.
Mbajeni gjuhën shqipe të pastër.
Respektoni mësuesin.
Respektoni prindërit.
Dhe mbi të gjitha, bëhuni njerëz të mirë.
Sepse një shoqëri nuk ndërtohet vetëm nga profesionistë të zotë.
Ajo ndërtohet nga njerëz me dije dhe karakter.
Sot, në shtatorin tim të parë në pension, nuk dua të them “lamtumirë” arsimit.
Dua të them:
Faleminderit!
Faleminderit, 43 vitet e mia.
Faleminderit, mijëra nxënës që kaluat në jetën time.
Faleminderit, kolegë të mi.
Faleminderit, shkolla “Ibrahim Basha”, për 25 vitet që u bëtë pjesë e jetës sime.
Dhe faleminderit, 1 Shtator, që për kaq shumë vite më solle përsëri aty ku ndihesha më i dobishëm: pranë fëmijëve.
Sot ata nisin një tjetër vit shkollor.
Unë nis një tjetër kapitull.
Ata me libra në çanta.
Unë me kujtime në zemër.
Ata drejt së ardhmes.
Unë duke parë pas, me mirënjohje.
Por rruga vazhdon.
Sepse, për një mësues, dija nuk ka pension.
As dashuria për fëmijët.
As dashuria për shkollën.
As fjala e shkruar.
As ëndrra për një brez më të ditur, më të mirë e më njerëzor.
Gëzuar 1 Shtatorin!
Gëzuar vitin e ri shkollor, mësues dhe nxënës shqiptarë!
Dhe një përqafim i veçantë për kolegët dhe ish-nxënësit e mi të dashur të shkollës “Ibrahim Basha”.
Nga një mësues që sot është në pension,
por që në zemër do të mbetet gjithmonë
MËSUES.