Të nderuar kolegë, miq, dashamirës të natyrës dhe të librit,
Sot nuk promovojmë thjesht një botim të ri. Sot mirëpresim një zë që prej dekadash ka zgjedhur të mos heshtë përballë shkatërrimit të pyjeve dhe mjedisit. Libri “Klithmat e pyllit dhe mjedisit” i Dr. Selman Mëziut është fryt i një jete të tërë në shërbim të pyllit, i përvojës profesionale, i vëzhgimit shkencor, por mbi të gjitha i dashurisë së sinqertë për natyrën.
Titulli i këtij libri nuk është metaforë. Është një thirrje. Një alarm. Një klithmë që autori e dëgjon prej vitesh në pyjet shqiptare dhe që përpiqet ta përcjellë tek secili prej nesh. Në faqet e këtij libri gjejmë studime, analiza, meditime, kujtime dhe reflektime që kanë një qëllim të përbashkët: të zgjojnë ndërgjegjen tonë për atë që po humbasim.
Si inxhinier pyjesh, e ndjej këtë libër edhe si një dokument të rëndësishëm profesional. Ai trajton probleme konkrete të pylltarisë shqiptare, të biodiversitetit, të peizazhit, të menaxhimit të territorit dhe të mjedisit urban. Por njëkohësisht nuk mbetet i kufizuar në gjuhën teknike. Dr. Mëziu arrin ta kthejë dijen shkencore në një mesazh njerëzor, të kuptueshëm për çdo lexues.
Në një kohë kur shpesh flasim për zhvillim ekonomik, investime dhe infrastrukturë, ky libër na kujton një të vërtetë të thjeshtë: nuk mund të ketë zhvillim të qëndrueshëm pa natyrë të shëndetshme. Nuk mund të ketë mirëqenie pa pyje. Nuk mund të ketë të ardhme nëse humbasim themelet ekologjike mbi të cilat ndërtohet jeta.
Vlera e kësaj vepre qëndron edhe në guximin e autorit. Ai nuk zgjedh rrugën e heshtjes. Ai emërton problemet, denoncon dëmet, ngre pyetje dhe propozon zgjidhje. Edhe kur mendimet e tij mund të jenë të forta, ato burojnë nga përgjegjësia profesionale dhe qytetare ndaj një pasurie që nuk na përket vetëm neve, por edhe brezave që do të vijnë.
Më bëri përshtypje fakti që autori e konsideron këtë libër si një mjet ndërgjegjësimi për qytetarët dhe vendimmarrësit, duke shpresuar që zëri i specialistëve të dëgjohet dhe plagët e pyjeve të mos mbeten pa shërim. Është një mesazh që mbetet po aq aktual edhe sot.
Dëshiroj ta përgëzoj kolegun tonë, Dr. Selman Mëziu, jo vetëm për këtë botim, por për këmbënguljen e tij shumëvjeçare në mbrojtje të pyjeve shqiptare. Ky libër është një dëshmi se një specialist nuk mbaron misionin e tij me hartimin e projekteve apo studimeve. Ai vazhdon ta kryejë atë mision edhe me penë, duke edukuar, sensibilizuar dhe frymëzuar shoqërinë.
Nga leximi i librit “Klithmat e pyllit dhe mjedisit”, mesazhi i autorit, Dr. Selman Mëziu, mund të përmblidhet në disa pika kryesore:
* Pylli nuk është vetëm pasuri ekonomike, por një sistem jetësor. Autori e trajton atë si pasuri ekologjike, shoqërore dhe kombëtare, të lidhur drejtpërdrejt me mirëqenien e njeriut dhe të brezave të ardhshëm.
* “Klithma” e pyllit është një alarm për shoqërinë. Vetë titulli sintetizon shqetësimin e autorit për prerjet, zjarret, degradimin e ekosistemeve dhe keqmenaxhimin. Ai paralajmëron se pasojat e sotme do t’i trashëgohen brezave të ardhshëm. pdf
* Heshtja përballë shkatërrimit është pjesë e problemit. Një nga idetë që përsëritet fuqishëm është nevoja që pylltarët, shkencëtarët dhe intelektualët të flasin publikisht dhe të mos pajtohen me dëmtimin e natyrës. Kjo duket edhe nga tituj si “Të thyejmë heshtjen mbi shkatërrimin e mëtejshëm të pyjeve e mjedisit” dhe “Pylltarë, shkallmoni zgavrën e drunjtë të heshtjes”. pdf
* Pylltaria duhet t’u rikthehet profesionistëve dhe shkencës. Autori kërkon që menaxhimi i pyjeve të mbështetet te specialistët, njohuritë silvikulturore, studimi dhe planifikimi, jo te improvizimi apo vendimmarrja e shkëputur nga realiteti i terrenit. Këtë qasje e demonstron edhe në analizat konkrete, ku nga evidentimi i dëmit kalon te projekti, ripërtëritja dhe masat mbrojtëse.
* Zhvillimi nuk duhet të bëhet duke sakrifikuar natyrën. Autori është kritik ndaj ndërhyrjeve që, nën emrin e zhvillimit, cenojnë pyjet, peizazhet dhe zonat e mbrojtura. Kjo shfaqet qartë edhe në trajtimin “Hapja e Parqeve Kombëtare për zhvillim rrezikon humbjen e burimeve natyrore ekonomike të vendit”.
* Mjedisi nuk kufizohet vetëm te pylli. Libri e zgjeron vështrimin te peizazhi, gjelbërimi urban, lulishtaria, ndotja dhe raporti midis ndërtimeve njerëzore dhe natyrës. Pra, autori kërkon një kulturë mjedisore të shoqërisë, jo vetëm një politikë pyjore.* Pylltaria shqiptare ka edhe një histori njerëzore që duhet ruajtur. Një pjesë e rëndësishme e librit u kushtohet pylltarëve, pedagogëve dhe profesionistëve që kanë kontribuar ndër vite. Kështu libri bëhet edhe një lloj kujtesë profesionale e pylltarisë shqiptare, duke lidhur brezat e specialistëve.
Tolstoi ka thënë: “Një nga kushtet e para të lumturisë është që lidhja mes njeriut dhe natyrës të mos prishet.”
Në një fjali, mesazhin qendror të Selman Mëziut do ta përmblidhja kështu:
Pylli po na flet – madje po klith – dhe përgjegjësia jonë si profesionistë, qytetarë dhe vendimmarrës është ta dëgjojmë sot, përpara se nesër të jetë tepër vonë.
Jam i bindur se “Klithmat e pyllit dhe mjedisit” do të zërë vend në bibliotekën e çdo pylltari, studenti, studiuesi dhe çdo qytetari që beson se natyra nuk është një luks, por kushti themelor i jetës sonë.
I uroj autorit shëndet, jetë të gjatë dhe shumë vepra të tjera. Ndërsa ne të gjithë, le ta lexojmë këtë libër jo vetëm me sytë e specialistit, por edhe me ndërgjegjen e qytetarit. Sepse klithmat e pyllit, në fund të fundit, janë edhe klithmat e së ardhmes sonë.
Ju faleminderit.
