Nga Agim Lika
Ka ngjarje që kalojnë si një ditë e zakonshme dhe humbasin në rrjedhën e kohës. Ka të tjera që, edhe pse zgjasin vetëm disa orë, mbeten gjatë në kujtesën tonë. Ato nuk ruhen vetëm në fotografi apo në shënimet e një kalendari, por në zemër, sepse lidhen me njerëz, emocione dhe përvoja që marrin një kuptim të veçantë në jetën tonë. Promovimi i librit tim “Folklori i Krahinës së Ishmit” ishte pikërisht një nga ato ngjarje që lënë gjurmë. Nuk ishte thjesht prezantimi i një libri para lexuesve.
Ishte një takim i kujtesës me të tashmen, një bashkim njerëzish që ndajnë të njëjtin respekt për historinë, traditën dhe vlerat që na kanë formuar si komunitet. Sa herë botohet një libër që trajton trashëgiminë shpirtërore të një krahine, ai bëhet më shumë se një vepër e shkruar. Ai shndërrohet në një urë lidhëse mes brezave. Folklori nuk është vetëm këngë, rite, zakone apo tregime popullore. Ai është kujtesa kolektive e një populli, pasuria që nuk matet me para, por me identitet. Pikërisht për këtë arsye, promovimi i këtij libri kishte për mua një domethënie të veçantë. Gjatë aktivitetit, ndërsa shihja sallën e mbushur me miq, kolegë, studiues, ushtarakë në rezervë dhe dashamirës të librit, ndjeva se puna e bërë ndër vite kishte gjetur vlerësimin e saj më të bukur.
Çdo shtrëngim duarsh, çdo urim dhe çdo fjalë e ngrohtë ishte një shpërblim moral që nuk mund të krahasohet me asgjë tjetër. Një nga emocionet më të mëdha të asaj dite ishte prania e disa miqve të veçantë, të cilët kishin udhëtuar nga larg për të qenë pjesë e këtij promovimi. I pari ishte Kolonel (R) Hajrush Koni, bashkëautori im në librin “Ishmi në Regjistrimin Austro-Hungarez 1918”, i ardhur nga Vjena.
Miqësia jonë është ndërtuar ndër vite mbi respektin e ndërsjellë dhe mbi dëshirën e përbashkët për të sjellë në dritë vlera historike dhe kulturore që meritojnë të ruhen. Në këtë aktivitet ai kishte ardhur i shoqëruar edhe nga dy miq të tij të afërt, duke e bërë praninë e tij edhe më domethënëse. Po aq e veçantë ishte edhe prania e poetit Tomorr Dyrmishi, i cili kishte ardhur nga Novara e Italisë. Tomorri mori pjesë në aktivitet së bashku me bashkëshorten dhe dhëndrin e tij. Miqësia jonë lindi fillimisht në botën virtuale, por me kalimin e kohës u kthye në një miqësi të sinqertë njerëzore. Vitin e kaluar pata kënaqësinë ta vizitoja në Novara, ku ai, së bashku me piktorin Faik Skopeci, na pritën me zemërgjerësi dhe mikpritje të rrallë. Tomorri është gjithashtu pjesë e librit tim “Vendlindja, burim frymëzimi për autorët”, një vepër që pasqyron lidhjen e fortë të krijuesve me vendlindjen e tyre. Miku i tretë ishte poeti Çesk Lukani, shoku im i fëmijërisë dhe i shkollës së mesme ushtarake “Skënderbej”. Ka miqësi që lindin në rininë e hershme dhe i rezistojnë kohës.
Ato kalojnë sprova, largësi dhe dekada, por mbeten të paprekura. Prania e Çeskut më kujtoi vitet e rinisë, ëndrrat e përbashkëta dhe rrugëtimin e gjatë që secili prej nesh ka bërë në jetë. Ndoshta nuk është rastësi që këta miq kanë qenë ushtarakë. Jeta ushtarake i mëson njeriut vlerën e disiplinës, të sakrificës, të besnikërisë dhe të solidaritetit. Ajo krijon lidhje që shpesh zgjasin më shumë se vetë karriera ushtarake. Kur sheh shokë që udhëtojnë qindra kilometra vetëm për të qenë pranë në një moment të rëndësishëm, kupton se miqësia e vërtetë është një nga pasuritë më të mëdha që mund të ketë njeriu. Një rol të rëndësishëm në organizimin e aktivitetit patën edhe miqtë e mi, biznesmeni Luan Muka dhe ish-kolegu im Maliq Kulla.
Përkushtimi dhe mbështetja e tyre treguan se asnjë veprimtari nuk realizohet vetëm nga një njeri. Pas çdo suksesi qëndrojnë njerëz të përkushtuar, të cilët punojnë me zemër dhe pa kërkuar asgjë në këmbim. Po aq i rëndësishëm ishte edhe kontributi i Shoqatës së Ushtarakëve në Lirim dhe Rezervë, Dega Durrës, anëtarët e së cilës jo vetëm morën pjesë në aktivitet, por i dhanë atij një dimension të veçantë shoqëror dhe njerëzor. Ajo që më bëri më shumë përshtypje ishte atmosfera e ngrohtë që mbizotëroi gjatë gjithë aktivitetit. Nuk ishte një takim formal. Ishte një bashkëbisedim mes njerëzish që ndanin të njëjtat vlera dhe të njëjtin respekt për librin, kulturën dhe historinë. Në fytyrat e të pranishmëve lexohej interesi, ndërsa në bisedat e tyre ndiheshe dëshira për të ruajtur dhe transmetuar trashëgiminë tonë kulturore. Në fund të aktivitetit realizuam një fotografi të përbashkët me ushtarakët në lirim dhe në rezervë të Degës së Durrësit që ndodheshin në sallë. Ishte një moment simbolik.
Në atë fotografi nuk ishin thjesht disa njerëz të mbledhur së bashku. Ishin vite përvoje, kujtimesh, sakrificash dhe miqësish të ruajtura ndër kohë. Ngjarje të tilla na kujtojnë se vlera e një libri nuk matet vetëm me numrin e faqeve apo të kopjeve të botuara. Ajo matet edhe me aftësinë e tij për të bashkuar njerëzit, për të zgjuar kujtime dhe për të krijuar ura mirëkuptimi mes tyre. Një libër mund të jetë fryt i punës së një autori, por ai merr jetë të vërtetë vetëm kur bëhet pjesë e komunitetit dhe e kujtesës së përbashkët.
Sot, kur e kujtoj atë promovim, nuk më vijnë ndër mend vetëm fjalimet, fotografitë apo organizimi i aktivitetit. Më kujtohen njerëzit. Miqtë që erdhën nga larg, duartrokitjet e sinqerta, buzëqeshjet, përqafimet dhe ndjenja e bukur se nuk je vetëm në rrugëtimin tënd. Në fund të fundit, kjo është fuqia e vërtetë e kulturës dhe e librit: të afrojë njerëzit, të krijojë miqësi, të ruajë kujtesën dhe të forcojë ndjenjën e përkatësisë. Vitet do të kalojnë, libra të tjerë do të botohen dhe aktivitete të tjera do të organizohen, por emocionet e asaj dite do të mbeten të gjalla. Sepse ngjarjet e mëdha nuk maten me përmasën e tyre, por me gjurmët që lënë në zemrat e njerëzve
Një libër mund të jetë fryt i punës së një autori, por ai merr jetë të vërtetë vetëm kur bëhet pjesë e komunitetit dhe e kujtesës së përbashkët.
Sot, kur e kujtoj atë promovim, nuk më vijnë ndër mend vetëm fjalimet, fotografitë apo organizimi i aktivitetit. Më kujtohen njerëzit. Miqtë që erdhën nga larg, duartrokitjet e sinqerta, buzëqeshjet, përqafimet dhe ndjenja e bukur se nuk je vetëm në rrugëtimin tënd.
Në fund të fundit, kjo është fuqia e vërtetë e kulturës dhe e librit: të afrojë njerëzit, të krijojë miqësi, të ruajë kujtesën dhe të forcojë ndjenjën e përkatësisë. Vitet do të kalojnë, libra të tjerë do të botohen dhe aktivitete të tjera do të organizohen, por emocionet e asaj dite do të mbeten të gjalla. Sepse ngjarjet e mëdha nuk maten me përmasën e tyre, por me gjurmët që lënë në zemrat e njerëzve.
Tiranë, qershor 2026
