Libri i Rauf Mukajt s’është vetëm është një poemë e gjatë në vargje ,rreth mënyrës se është ndërtuar dhe funksionon jeta në tokë , por edhe një ese filozofike e mirëfilltë ekzistencialiste se si vazhdon të rezistojë në kufijtë e së pamunduresrreth përballë viruseve të shumtë të së keqes ,qe mbjellin herë pas here sundimtarët e saj të etur për pushtet dhe lavdi të pamerituar.
Shkruar në një stil përtej atij tradicional ,libri jep një pasqyrë të qartë rreth llojeve dhe karakteristikave që vazhdojnë të mbjellin ata në sisteme dhe epoka të ndryshme
Konçize në shprehje, por kaq e thellë në mendime, kjo poemë të trondit dhe të fut dalngadalë në brendinë dhe bërthamën e mistertë të së keqes ,duke përcjellë mesazhe thirrorre për kujtesën tonë të shuar ,dhe të mësuar kaq shumë me të keqen , sa t’a quaj normale ,një kohë absurde dhe anormale njëheresh.Në anën tjeter kjo poemë, të bën për vete edhe për forcën e vargut dhe ,erudicionin e autorit për kohën dhe rrjedhat e saj nëpër shekuj,
Ashtu si dhe në librat e pare, ku poeti dhe filozofi qëndrojnë pranë njeri tjetrit ,ky libër shquhet për forcën e tij refleksuese për tonet intelektuale dhe atdhetare.Siç pohon edhe vete autori në epilog,,ky libër këmbëngul për një reformim të thellë të institucioneve dhe koncepteve bazë të qeverisjes ,si dhe ndërtimin e raporteve të reja të marrëdhenieve të shtetit me qytetarët e tij ,,për ta kthyer demokracinë në motor zhvillimi dhe jo nje zbukurim dekorativ.të një shoqërie të sëmurë
Udhëheqësit dhe liderët e kombeve, kanë barrën e tyre të përgjegjësisë, ngaqë për shekuj me radhë, e kanë shndërruar veten në përbindësha dhe viruse shkatërrimtare të kombeve të tyre.duke përdhosur natyren ,demokracinë dhe dinjitetin njerëzor ,dhe shndërruar këtë planet ,në një platformë të betonte.
Poema hapet me zërin e alarmuar dhe të zhgënjyer të filozofit Diogjen ,i cili në kërkimet e tij të përjetshme për të gjetur njeriun ,shikon se si është prishur dhe deformuar ai dhe Edeni i ëndrrave të tij Ai ,tmerrohet kur sheh se si është shitur shpirti njerëzor ,si shkatërrohet femra dhe si përbindësha te zinj ushqehen me të sotmet dhe të ardhmen tona .Edhe pse me thekse tragjikë ,poezitë dhe heronjtë e tyre ,bashkohen të gjithë në një pohim
:Kemi ende besim ,se njerëzimi ,nuk e ka shitur gjithë shpirtin .Për autorin koha e viruseve ka nisur që me krijimin e botës ,,qyshkur Evën dhe Adamin varka e Noes i nxorri në breg ,lakuriq të pambrojtur dhe të mbuluar vetëm me një gjethe .
Duke evidentuar trupin e mitit ,autori hedh vështrimin e tij të vëmendshëm edhe nga lloji i viruseve dhe bartësit e tyre
Bashkëjetesa e tyre pranë njerëzve ,të fiseve mbetet për të fillimi i së keqes së madhe botërore,i grindjeve luftrave dhe vrasjeve makabre.:
Vitet kalonin ,por njerëzit nuk e kuptonin ende ,se kush ishte armiku
. Viruset mblidheshin natën dhe zgjidhnin viktimat e radhës ,
si në një lojë mizore
Gjersa një ditë gratë ,për të cilat autori ka një nderim dhe respekt hyjnor u ngritën ,për të vendosur rregullat dhe ligjet e munguara.
Në këtë libër ky është një nga kapitujt më interesante dhe më të bukur Edhe pse autori, nuk e vendos vitin dhe vëndin ,ky kapitull është një dedikim adhurues për epokën e materiakatit ,epokë ku harmonia ,rendi dhe drita ishin dominuese në botën tonë.
Si një njohës i mirë i historisë ,autori nderton në mënyrë graduale narrativën e ngritjes në kult të së keqes ,lidhjen e saj me kryetarët e fiseve dhe sundimtarët e ardhshëm ,mjetet dhe mënyrat që përdornin ata ,për t’u bërë të besueshëm për turmat e mëdha të të paditurve dhe të frikësuarve,qe dinin vetem të bënin temenara dhe të ulnin shpinat . Për gjykimin e autorit ,psikologjia e turmave i bën njerëzit të ecin pa e ditur ku shkojnë ,por edhe nga vijnë.
Eshtë një ecje e përjetshme thotë ai ,që vjen nga epokat primitive ,e deri tek ato moderne ,ku individët harrojnë trashëgiminë e origjinës dhe janë gati me çdo armë ,të vrasin njeri tjetrin.Adhurimi i prijësve i zhvesh ata nga çdo mjet kundërshtimi Duke u rrethuar nga një adhurim i tillë ,brenda sundimtarëve , ishte e natyrshme të ngjalleshin dëshirat për sundim dhe pushtet absolut:
Rracën e zezë , viruset e bardhë e shndërruan në skllave dhe gratë ishin të parat, që paguan çmimin e mizorisë së tyre.
Burrat dembelë dhe plot vese i shërbenin vrasësve të cdo ngjyre ,duke kërkuar vetëm të hanin dhe punonin Në këtë poemë intensiteti narrativ është kaq i lartë ,sa ne na krijohet ndjesia se po lundrojnë ,mbi dallgët dhe thellësitë e errëta ,të ngjarjeve ,të bëjmë.analiza dhe nxjerrim konkluzione të sakta rreth tyre.
Arriten në kohë moderne me shtete të konsoliduara dhe qytetetim të zhvilluar
,që dukej se do t’i sillte njerëzimit më të mirën
Por ja ,që nuk ndodhi kështu
Dalngadalë dhe pa u ndjerë ,larvat morën jetë dhe i shndërruan në viruse që filluan të kapnin gjithnjë e më shumë pushtet
Me instiktin e tyre të keq
Ata i hodhën aty ku fitohej më shumë
Në ushqim dhe në ndërtim
Dhe ky ishte deformimi i parë i jetes
gjithë libri është një vështrim i thelluar mbi llojet e ndryshme dhe të pafundme të viruseve në sektore dhe fusha të ndryshme të jetes Virusi në mëndjen tonë ,Viruset kundër lindjeve Virusi diplomat ,Viruset në media.Virusi në diplomaci në mjekësi ,në dhomat ligjvënëse ,në gjykata,në zgjedhje në zgjedhje ,në sport dhe aresim ,,në letersia etj Për sistemet jo demokratikë letersia dhe arti kanë të parët që e paguajnë shumë shtrenjtë tendencën e mos nënshtrimit ,ndaj sisteme të tillë nuk mund të rrijnë indiferentë ndaj tyre
Në fillim ata mundohen t’i sulmojnë ata me indiferencë ,më tej vijnë viruset e dhunës ,të kërcënimeve dhe ndërhyrjes
Duke folur për këtë të fundit , autori jep në mënyrë të sintetizuar dëmet e mëdha që ka pësuar kjo fushë nga këto ndërhyrje :
Për mua thotë ai ,nëse letersia dhe arti kanë lindur nga shpirtra të lirë
Politika ka lindur si virus përbindësh
Për të mos i lënë të ndikojnë njerëzimin
Por ti mbajnë popujt të shtypur dhe në errësirë
Atje ku artisti ,apo shkrimtari kanë vënë këmbën
Kanë celur lule ,ka lulëzuar jeta.Natyra në mënyrë të pavetëdijshme
Është artistja e dizenjimit të botës kompozitor ja e tingujve ku jetojmë
Artistët dhe poetët zëvendësuan Bien ua çonin njerëzve natyrën atje ku mungonte
Ndaj virusit përbindësh sajoi Cdo gjë ,për t’ë hequr nga skena e jetes
Në kapitullin Virusi në aresim shqetësimi i autorit duket se arrin kulmin viruset
Si merimanga të padukshme ,kanë ndërtuar rrjetën e paaftësisë dhe korrupsionit
Për t’a mbajtur dijen nën kontroll
Programet mësimore gatuhen nga duart të paditura
Aq sa dhe furrxhinjtë do të thoshin
Ky brumë nuk është i ardhur mirë
Fëmijëve në kopshte dhe klasa
I mbushet koha dhe mëndja
Me larva të mosdijes
Të lyera me ngjyra moderne.
Poetët dhe artistët.
Virusi përbindësh
Thirrjet e fuqishme të librit ,pa armë ,pa urrejtje ,pa luftë dhe pa viruse , duket se janë lejtmotivi qëndror i tij dhe të shoqërojnë gjatë gjithë proçesit të leximit.
Një tjeter vlerë qenësore e tij mbetet nënteksti dhe lidhjet e fuqishme të ngjarjeve mes të shkuares dhe të sotmes , Duke hyrë brenda këtij nënteksti s’do pse më vjen në mëndje postulati i famshëm që.Kombet që nuk dijnë të mësojnë nga pësimet ,janë të destinuar ti përsërisin serish këto gabime dhe të mbesin në vënd numëro.Duket se kur autori ka nisur të ideojë këtë vepër ka pasur parasysh shembullin e trishtë të vëndit të tij, ku kastat politike zëvendësojnë njeri tjetrën dhe rotacioni është thjeshtë një formalitet .
Si për t’i bërë më të fuqishëm shqetësimet dhe preokupimet e tij për fatet e kësaj bote të infektuar keqas nga këto viruse ,autori gjen dhjetra aresye për t’a shpërndarë amplifikuar në çdo kënd thirrjen dhe shqetësimet e tij njerëzore dhe intelektuale ,i kërkon ndihmë Zotit dhe mbarë opinionit të shëndoshë botëror.
O njerëz të mbarë botës
Mos i gënjeni nga emrat e mëdhenj
Dhe titujt që viruset
Ua shesin si flamur
Të gjithëve na del e na tepron
Vetëm një glob në stemë
Dhe aq mjafton
Ju flas si poet
Si vëlla i kujtdo në botë
Si prind .Dhe si për t’a bërë më konkrete thirrjen e tij autori vendos në fund si qershia mbi tortë krijimin
Poezia e grisur”Vlerat e këtij krijimi nuk qëndrojnë vetëm tek Subjekti i gjetur dhe interesant por më shumë tek mesazhet e saj të ndjerë se në çdo kohë libri është dhe mbetet mjeti më i fuqishëm në edukimin e brezave dhe në ecjen përpara të shoqërisë njerëzore .
Papritur sytë më ndalën tek një burrë plak
Rrumbullak me kokën e qethur
Me syze të lidhura me plastikë
Qe vraponte mes ujit të turbullta
Ai rendte pas ujit të turbullta
I nxirrte nga rrjedha e egër
sikur të shpëtonte jetën vetë
Uji dorëzohej përballë këmbënguljes së tij
Profesor të lumtur E mundet lumin e turbullt
Ai ngriti kokën buzeqeshi lehtë
dhe tha faleminderit bir
Por jo unë
Fuqia e librit.
Si përfundim mund të themi se libri Sistemi i ri i Rauf Mukës është edhe një ftesë e hapur për gjithë rininë e botës Për t’u ngritur në këmbë ,për të zhdukur gjithë viruset dhe bashkë me të gjithë luftrat dhe helmet që e keqja e përbotshme vazhdon të hedhë mbi sotmen dhe të nesërmen tonë .
