Nga Agron MEMA
Kohët e fundit ka dalë në qarkullim një libër plot enigma. Jo fililozofike, qëndrime shkencore . Duhet vëmendje dhe jo veetkënaqësi nga ekoratae partikake. Le të sjellim disa detaje nga libri studimor, që patjetër do marrë vlera për gjuhësinë shqipe dhe origjinën e saj. Është Inxh. Meto Çako që sjell me profesionit të tij edhe gjenealogjinë e gjuhësisë, asaj shqipe.
“Flamuri ynë, është vetëm yni. Thomi ne, por jo vetëm yni; është i krishterimit, ishqiptarve dhe i botës. E Mbrojti Skënderbeu Krishtërimin. Joni është se ne e ndërtuam dhe si shenjë dalluese nga flamujt e tjerë, i veçantë yni, kemi ngjyrën e kuqe dhe shqiponjën krahëzezë. Ky flamur është i Krishtërimit, sepse JEZUSI siguroi qefinin nëpërmjet Kryqit, që do të thotë: Thpata në krye të qefinit dheduhej të siguronte mbrojtje të luftëtarit, ndaj vendosi mbulimin me flamur. Le të themi tek linguistika; gjuha shqipe është në trungun indo-europian, por sandikim ka bota indiane? Studjues kanë shkruar , sipas mendimit të tyre, se shqiptarët kanë origjinë indine. Studjuesi Meto Çako thotë se këto teori janë si teoria e prejardhjes nga majmuni. Këtë e vërteton me argumentin se ka studjuar me kujdes gjuhën, njeriun, zhvillimin dhe imunitetin.
Mendimi i Metos: Nga studimet del se nuk jemi indjanë. Jemi ne të venglindjes. Më tej , në librin studimor Meto Çako shkon në thellim të gjykimit se , duke u bazuar në kohët dhe lindjet e gjuhëve, gjha lind në moment që lind njeriu, mbi bazën e zërav, sidomos zanoreve të cilat përcjellin komunikim. Sot, thot stjudjuse, gjuha shpreh zhvillim dhe ecën krahas tij. Me vështirësi në mes fazasah; primitive dhe moderne, por rrinë afër njëra-tjetrës. E kuptojmë modernen kur sot kemi gjuhë të njësuar, gjuhë që fillon me të madhe, por kuptojmë dhe primitiven që fillon me të vogël dhe më shumë mban humor deri sa në fund ka një pkë fjalia, apo shenjë tjetër pikësimi. Këto modele janë gjetur edhe tek veprime biologjike të njeriut një shprehen në fjalorin primitiv. I dië të gjithë dhe i përdorim të gjithë. Të gjitha studimet e Meto Çakos mbështetn mbi veprime biologjike, instikte dhe veprime. Duhet lezuar libri të kuptoni gjenealogjinë studjuese të Mezto Çakos.
Më shumë merret me simbolet. PSH: Dora dhe Bustet , thotë autori, diku në shkretëtirë nj monument i një dore të lartë dhe diku jepet një krahë i shkëputur me krahë të prera. Simbol? I Kujt? –thotë autori. Dhe vjen shpjegimi; dora simbolizon jetën, krahët e prera vdekjen. Stutjuesi, në librin e tij nuk ndalet me çuditshmërinë e tij edhe tek fenomeni i numërimit; ai i quan interesante numrat duke bërë edhe krahasimin me numra dhe fjalorë të përdorimit të përditshëm në gjuhët ballkanike. Dhe jep shembuj. Pas numrave, në libër vijën edhe shkronjat e alfabetit, përsëri në organikën funksionale të popujve për të ardhur tek organizimi i jetës njerëzore nëpërmjet planifikimit kalendarik, por pa u shkëputur nga vijimi superticioz i tij në jetën planetare. Duket sakte në libër se studjuesi Meto ka qëndruan me kujdes tek fenomenet e rëndësishme që ka marrë përsipër , si inxhinier, të studjojë dhe të trasmentojë. Libri ka studme, grafiqe, interesa të çuditshme që do të detyrojnë studjuesit gjuhësorë të ndalen. Pas djegjes së bibliotekave dhe dokumetave vjen si një libër me vlera të mëdha
