Llazar Syziu
Kosova është një nga rastet më të veçanta në historinë politike të Ballkanit: një shtet që e ka fituar pavarësinë juridike, por ende lufton për pavarësinë reale. Më 17 shkurt 2008, ajo u shpall shtet sovran dhe demokratik, duke mbyllur një kapitull të gjatë të shtypjes e konflikteve. Megjithatë, pas më shumë se një dekade, mbetet e diskutueshme nëse kjo pavarësi është e plotë, apo vetëm “në letër”. Ekonomikisht, Kosova vazhdon të jetë e varur. Industria e dobët, papunësia e lartë dhe mungesa e investimeve serioze e bëjnë vendin të mbështetet te diaspora, ndihmat e Bashkimit Evropian dhe organizatave ndërkombëtare. Remitancat që dërgojnë shqiptarët jashtë vendit mbulojnë një pjesë të madhe të ekonomisë, duke treguar se pavarësia financiare ende nuk është arritur.
Nga pikëpamja ushtarake, Kosova mbetet nën praninë e NATO-s përmes KFOR-it. Edhe pse Forca e Sigurisë së Kosovës po transformohet drejt një ushtrie të rregullt, kontrolli i sigurisë dhe kufijve strategjikë ende varet nga forcat ndërkombëtare. Kjo tregon se sovraniteti ushtarak është i mbikëqyrur dhe jo i plotë. Shoqërisht, vendi përballet me ndarje të thella. Ndarja më evidente është ajo etnike, ndërmjet shumicës shqiptare dhe komunitetit serb, veçanërisht në veri të vendit ku autoriteti i shtetit është i kufizuar. Përveç kësaj, ekzistojnë ndarje politike, gjeneratash dhe ekonomike brenda vetë shoqërisë shqiptare, të cilat shpesh pengojnë unitetin kombëtar dhe zhvillimin shoqëror.
Në përfundim, Kosova është një shtet i lindur nga vullneti i një populli për liri, por i rrethuar nga sfida reale që e kushtëzojnë pavarësinë e saj. Është e pavarur në flamur, në kushtetutë dhe në zemrën e qytetarëve të saj, por ecja drejt pavarësisë së plotë ekonomike, ushtarake dhe shoqërore vazhdon ende. E ardhmja e Kosovës varet nga aftësia për të ndërtuar institucione të forta, ekonomi të qëndrueshme dhe një shoqëri të bashkuar.
