Gezim Llojdia
1.
Ca vite më parë kur Arben Iliazi më kishte botuar shkrimin kushtuar Dritës dëgjojë rreth orë 7.30 një telefonatë të panjohur.
-Alo jam Drita Pelingu .Ju falenderoj për shkrimin.Numrin tuaj ma dha im vëlla Reshati…Reshat Kripa.
Të dy ata motër e vëlla tashmë e kanë lënë jetën tokësore…
…
Drita Pelingu(Kripa),lindi,erdhi në jetë nëpër kohë në saj të një talenti më vital ,që kaloi në një mjedis,që zhbirohet kompleks.Drita Pelingu (lindi në një kohë dhe mjedis që pasqyronin thelbin e një talenti të jashtëzakonshëm.Por që ajo e shpalosi me pasion dhe përkushtim. E lindur në Vlorë, qytetin ku deti tërheq dhe përshkon dallgët e tij të fuqishme.Ky ishte qyteti saj ku ajo pati mundësinë të shqiptonte dhe të shprehte qenien e saj.Dhe duke synuar të kuptojë dhe ta lexojë botën përrethpor edhe veten shpirtin dhe zemrën e saj.
2.
…Në të vërtetë lindi në një kohë dhe mjedis që ishin vetë pasqyrë e një talenti të jashtëzakonshëm. Një talent që do të depërtonte përmes gjithë përvojave dhe sfidave të jetës. Drita e gjeti zërin e saj si një krijuese që synonte të lexonte vetveten përmes artit.
3.
Lindi rreth 90 vjet më parë dhe u rrit në një familje të nderuar tregtare të Kripajve. Një familje e pasur me tradita dhe dashuri për atdhenë. U rrit në një familje të nderuar, tregtare e njohur për vlerat e saj atdhetarizmi dhe përkushtimin ndaj kulturës dhe dijes.
Familja Kripa i dha asaj një pasion të thellë për mësimin dhe përpjekjen për të ndihmuar dhe kontribuar në përhapjen e bukurisë së artit. Drita ishte një vajzë e veçantë, që e shihte botën përmes një këndvështrimi të ndryshëm, e cila nuk kishte frikë të ndiqte ëndrrat e saj. Në një kohë kur mundësitë për vajzat ishin të kufizuara. Ajo ishte e para që guxoi të ndiqte pasionin e saj për artin e dramës dhe të shkëlqente në këtë fushë të magjishme.
4.
…Ajo u shkollua në kryeqytet, më vonë u bë një figurë e shquar, duke përmbushur ëndrrën e saj për të qenë një grua e fuqishme dhe e guximshme, e cila me zërin e saj të pastër dhe të thellë, e shndërroi dramën në një art magjepsës. E para vajzë që u shkollua në këtë fushë, nën udhëheqjen e Mios. Madje nën udhëheqjen e Mios, ajo u formua si aktore dhe krijuese, dhe u bë një figurë e njohur e teatrit . Zëri i saj, që ishte pastër, i thellë dhe i fuqishëm.Thuhet se bëri që çdo person që dëgjonte artin e saj të përjetonte një ndjesi të veçantë, një magji që nuk mund të përshkruhet me fjalë.Ajo e trajtoi teatrin si një formë për të shprehur më të thellat e shpirtit njerëzor, duke sjellë në skenë jo vetëm dramën, por dhe thellësinë e emocioneve dhe ngjarjeve të jetës. Drita ishte një grua që tejkaloi kufizimet e kohës dhe arriti të bëhet një figurë e paçmuar e kulturës shqiptare.
5.
Drita Pelingu arriti të krijonte një ndikim të thellë dhe të paharrueshëm në botën e teatrit. Pas një jete të gjatë e të pasur, ajo u shua në moshën 87-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të pashlyeshme në kulturën shqiptare.
Për 87 vite, ajo i dha botës një trashëgimi të pasur.Dhe një trashëgimi që nuk do të harrohet. Vdekja e saj, ndodhi duke lënë pas një boshllëk të madh, por gjithashtu duke mbushur shpirtin e çdo njeriu që ka prekur artin e saj me një ndjenjë mirënjohjeje të pafund. Drita Pelingu (Kripa) është një simbol i guximit, i pasionit dhe i përkushtimit.Dhe aktorja do të mbetet përjetë një dritë sic kishte emrin, një dritë udhërrëfimi për ata që duan të ndjekin pasionin e tyre dhe të krijojnë në emër të kulturës dhe jetës.
6.
Drita Pelingu (Kripa) ka qenë një figurë që ka ndikuar drejtpërdrejt në formimin e një brezi të tërë aktorësh dhe krijuesish. Me një talent të pashtershëm dhe një shprehje të veçantë artistike, ajo ka lënë një trashëgimi të paçmuar në historinë e teatrit shqiptar. Ndërsa ishte e njohur për elegancën dhe pasionin e saj të thellë në skenë, ajo gjithashtu ishte një mësuese dhe një mentor për shumë të rinj që e shihnin si një shembull të guximit dhe sakrificës për artin.Përmes roleve të saj, Drita ka arritur të interpretojë personazhe të jashtëzakonshme që kanë lënë një kujtim të paharrueshëm në publik. Ajo nuk ishte vetëm një aktore; ishte një shpirti i ndjeshëm që i bënte personazhet të merrnin jetë në mënyrë të thellë dhe autentike. Gjatë karrierës së saj të gjatë, ajo ka kaluar përmes shumë periudhave dhe ngjarjeve historike që kanë ndikuar në kulturën dhe artin shqiptar. Kjo ka qenë një periudhë e vështirë për shumë artistë, por Drita Pelingu ka mbetur e pandryshuar në pasionin dhe dedikimin e saj për artin.
7.
Ajo ishte një grua që kuptonte se arti dhe kultura janë thelbësore për shoqërinë, duke pasur një ndikim të fortë në zhvillimin e teatrit dhe artit dramatik në Shqipëri. Pavarësisht sfidave të shumta që i janë paraqitur në jetë, ajo arriti të ngjitej lart, duke shpalosur gjithë forcën dhe delikatesën e shpirtit të saj të pasur artistik.Për Dritën, çdo përvojë në skenë ishte një mundësi për të reflektuar mbi natyrën e njeriut dhe për të shqyrtuar thellësisht emocionet dhe ndjenjat e tij. Pas çdo performancë, ajo nuk shkonte vetëm për të marrë duarrokitjet e publikut, por për të sjellë një mesazh të thellë, që lidhej me vlerat universale të jetës dhe dashurisë për atdhenë.
8.
Pas largimit të saj nga skena, Drita mbeti një figurë që do të kujtohet për pasionin dhe dashurinë e saj për jetën dhe artin. Ajo ishte një simbol i qëndrueshmërisë dhe i integritetit. Një grua që asnjëherë nuk hoqi dorë nga besimi i saj në fuqinë transformuese të artit. Vdekja e saj, megjithatë, nuk shënon fundin e ndikimit të saj. Trashëgimia e Dritës do të jetojë përherë në çdo rresht të dramave dhe në çdo kujtim të artistëve që kanë pasur fatin të punojnë me të dhe të mësojnë nga ajo.
9.
Drita Pelingu (Kripa) është një yll, që ka shndritur në qiellin e artit shqiptar .Ajo mbetet përjetësisht në shikimin e atyre që e kanë njohur, e kanë dashur dhe kanë përjetuar artin e saj. Ajo ka dhënë gjithçka për të mbajtur gjallë flamurin e kulturës shqiptare dhe të pasionit për artin, dhe kështu do të mbetet e paharrueshme, një emër që do të jetojë gjithmonë në historinë e teatrit dhe të kulturës shqiptare.
10.
…Me mbërritjen e vitit 1946, Drita Pelingu (Kripa) ishte tashmë një aktore e njohur në teatrin profesionist. Ndërkohë që ndodhej ende në shkollën pedagogjike, ajo vazhdonte studimet e saj, duke kryer një kurs trevjeçar për aktore dhe regjisor. Angazhimi i saj i palodhur për artin, shpejt e bëri të dukshme, ndërsa dërgonte në Radio-Tirana emisione që impononin një respekt të thellë për të. Zëri i saj i kristaltë dhe interpretimi i fuqishëm ishin të pamohueshëm.Ajo shpesh jepte jetë personazheve që mbetën të paharruara.
11.
Në repertorin e saj, Drita mbante gjithsej 120 role, që ishin një sintezë e përsosur e shpirtit dhe zemrës së saj, ngarkesa e të cilave e kishin kaluar në heshtje periudhën e regjimit të ashpër të kohës.Ajo ishte pjesë e një “brezi të harruar”, që ndodhi nën shtypjen e një sistemi që shpesh favorizonte mediokritetin dhe përjashtonte gjenitë. Drita, megjithatë, asnjëherë nuk e humbi pasionin dhe besimin e saj në art, duke vazhduar të luftonte me idealet e saj të qëndresës. Ajo ishte një zë që mbështeste lirinë dhe drejtësinë, duke shprehur një pathos artistik që e bënte të paharrueshme.Në këtë periudhë të vështirë, bashkëshorti i saj, Hysen Pelingu, një artist i madh i skenës, u bë një “ombrellë mbrojtëse” për Dritën dhe artin e saj. Ai qëndroi gjithmonë pranë saj, duke e mbrojtur nga zilitë dhe pasiguria që shpesh shpërthejnë në botën e artit, duke ndihmuar që ajo të ruante pastërtinë e saj artistike dhe të vazhdonte të shkëlqente. Hyseni e mbështeti pa kushte Dritën në këtë udhëtim të mundimshëm dhe të shtruar përpara së vërtetës së artit dhe talentit.
12.
Me më shumë se 100 role në teatër, Drita ka lënë pas një pasuri të pashlyeshme në artin shqiptar. Role të paharrueshme si Otello dhe Hamleti janë arkivuar përjetësisht në fondin e artë të teatrit shqiptar, dhe mbeten një shembull i pasionit dhe përkushtimit të saj të pashoq. Ajo ishte një aktore që jetoi dhe frymoi për artin, një grua që e përjetoi botën e personazheve të saj në çdo detaj, duke i dhënë jetë çdo karakteri me një sinqeritet dhe thellësi që kalonte çdo kufi të mundshëm të skenës.
13.
Në skenën e teatrit shqiptar, Drita Pelingu (Kripa) njihet për kompleksitetin e interpretimeve të saj, ku çdo personazh që ka luajtur ka pasur një dimension të thellë dhe një ngarkesë emocionale që shprehte plotësisht shpirtin e saj artistik. Vepra e saj mbetet një pasuri e paçmuar për teatrin shqiptar, dhe dramat që ajo ka interpretuar i japin dimensione të reja çdo herë që i rikthehemi.
“Mbreti Ilir,” “Otello,” “Hamleti,” “Intrigë dhe Dashuri,” “Letra e humbur,” “Djali plëngprishës,” “Halili dhe Hajria,” “Tartufi,” “Arturo Ui”janë disa nga dramat më të shquara ku Drita ka dhuruar interpretimet më të thella dhe më të fuqishme. Çdo rol ka qenë një shkollë e vërtetë për Dritën, që ka shfaqur një përvojë të pasur artistike dhe një aftësi të jashtëzakonshme për të depërtuar në shpirtin e personazheve që ka luajtur.
Një nga vlerësimet më të rëndësishme për punën e saj ka ardhur nga një nga artistët më të njohur të teatrit shqiptar, Naim Frashëri, i cili ishte bashkëkohës i Dritës në skenë.Ai, një nga aktorët më të shquar të kohës, e vlerësonte Dritën si një partnere të jashtëzakonshme në skenë. Thënia e tij, “Është kënaqësi të kesh partnere në skenë, Drita Pelingun”, është një dëshmi e madhe për talentin e saj dhe për ndikimin që ajo kishte tek kolegët e saj. Ky vlerësim, i dhënë nga një aktor i tillë brilant si Naim Frashëri, tregon qartë respektin dhe admirim e të gjithë atyre që kishin fatin të punonin me të.Drita, përmes çdo interpretimi, ka sjellë një ngarkesë të veçantë emocionuese, duke i dhënë jetë personazheve me një ndjeshmëri dhe thellësi që rrallëherë mund të arrihet. E veçanta e saj qëndronte jo vetëm në aftësinë për të përcjellë emocione të ndryshme, por edhe në mënyrën se si ajo mund të depërtonte në psikologjinë e personazheve dhe ta bëntë gjithçka të duket e natyrshme dhe autentike.
14.
Në botën e filmit,në titrat e tij gjendet emri i Drita Pelingut,që ka gjetur rishtazi një truall të ri,të ngrohur nga një zjarr i brendshëm,ku talenti ka mposhtur krejt ithtarët e pushtetit të kuq,që nëpër buzë,kanë dashur,s’kanë dashur kanë mërmëritur:”Luan bukur”.
Personazhet e saj: ”Nëna” .”Budja” .”Halla”, Mësuesja’ ,”Mukadezi”.
Nga ana regjisoriale ka realizuar :”Kënga e Mjellmës”,”Hijet”,”Shumë zhurmë për asgjë”,’Kush e solli Doruntinën “,Korrupsion në pallatin e drejtësisë”.Ka vënë në skenë,në teatrot e Shkupit,Vlorës etj. Drita Pelingu ka punuar për 20 vjet si pedagoge në Akademinë e Arteve. Bashkëpunëtorët e saj në teatër Mio, Stillu, Mima,Qesari.
15.
…Kjo është Drita Pelingu (Kripa), aktorja e madhe dhe e dashur nga të gjithë artdashësit shqiptarë.Një emër që ka mbetur i ngulitur në memorien kolektive të kombit. Ajo dispononte një hapësirë të jashtëzakonshme artistike.Një frymëmarrje të pashtershme dhe një rezonancë të fuqishme që ishte e paqartë për t’u kapur nga regjimi i kohës.
Pavarësisht që nuk mori titullin “Artiste e Popullit” një titull që, për arsye dhe vështirësive të sistemit ajo mbeti jashtë shikimit zyrtar, Drita Pelingu mbeti një ikonë e vërtetë e artit shqiptar. Shikuar nga ky këndvështrim, mund të thuhet se ajo është e vërtetë “artiste e të gjithë shqiptarëve”, një nderim që kalon çdo titull zyrtar, pasi ajo ka pushtuar me rolet dhe interpretimet e saj zemrat e artdashësve dhe ka bërë një ndikim të pashlyeshëm në kulturën shqiptare.
16.
Drita Pelingu (Kripa) është një nga emrat që përjetësisht do të mbetet i ngulitur në historinë e teatrit dhe kulturës shqiptare. Ajo ishte një aktore e jashtëzakonshme.Por edhe një grua që mbante brenda saj gjithë emocionin dhe energjinë e një kombi të tërë. Me talentin e saj të pashtershëm dhe me pasionin që fliste përmes çdo role. Drita arriti të pushtonte jo vetëm skenën, por edhe zemrat e shqiptarëve. Ajo kishte një kapacitet të jashtëzakonshëm për të shpalosur personazhe komplekse, për të depërtuar thellë në shpirtin e tyre dhe për të ndihmuar audiencën të përjetonte çdo emocion me të njëjtën intensitet që ajo e ndjente. Ajo mundi të sjellë në jetë çdo personazh që luajti, duke i dhënë jetë dhe duke i bërë ato të jetojnë dhe të flasin në zemrat e të gjithëve.Megjithëse regjimi i asaj kohe e mbajti larg nga lavdia zyrtare dhe nuk e shpalli as “Artiste të Popullit”.Drita Pelingu mbetet një emër i shenjtë në historinë e artit dhe teatrit shqiptar.
Drita Pelingu është qytetare nderi e Vlorës, qyteti që e pa të lindur dhe që e ndoqi me krenari çdo hap të karrierës së saj. Vlerësimi i saj si qytetare nderi është një mirënjohje e thellë për gjithçka ajo ka dhuruar për artin dhe kulturën e Vlorës dhe të Shqipërisë në përgjithësi. Ajo ishte një nga ato figura që e sfidoi realitetin dhe sistemin, duke mbajtur në shpirtin e saj një ngarkesë të pashoqe të artit të vërtetë dhe të pavarur. Në një kohë kur shumë artistë dhe krijues kaluan në heshtje, Drita nuk u bë pjesë e heshtjes. Ajo zgjodhi të flasë përmes artit të saj, përmes zërit të saj kristal dhe përmes çdo roli që luajti. Po kështu, ajo bëri që arti të jetojë dhe të ngjallë shpresën .Një aspekt që nuk mund të kalohet pa përmendur është se Drita Pelingu, përkundër faktit se jeta e aktorit është e shkurtër, arti i saj do të mbetet gjithmonë. Jeta e saj në skenë mund të ketë mbaruar, por puna e saj ka lënë një trashëgimi të thellë dhe të pazëvendësueshme. Drita është bërë pjesë e panteonit të kulturës dhe artit shqiptar. Ajo do të mbetet gjithmonë e gjallë në kujtesën kolektive, në çdo rol që luajti, dhe në çdo emocion që ajo dha përmes veprës së saj.
17.
120 personazhe të paharruara janë arkivuar në fondin e artë të teatrit shqiptar, secili prej tyre një pasuri e shenjës së saj. Ajo ka luajtur me mjeshtëri në çdo personazh që ka pasur përpara, duke i sjellë atyre një jetë të veçantë dhe një dimension të thellë shpirtëror. Drita ishte një grua që nuk ishte e gatshme të pranonte asgjë që nuk ishte e denjë për shpirtin e saj artistik. Ajo u shpreh me forcë dhe integritet, duke krijuar personazhe që do të mbeten të pa harruar, që do të vazhdojnë të jetojnë nëpërmjet kujtesës dhe përvojës të artdashësve shqiptarë. Arti i Dritës ka një thellësi që do të mbetet përjetësisht në skenën shqiptare, dhe ndikimi i saj do të vazhdojë të jetë i pashuar. Ajo ka bërë shumë për kulturën kombëtare dhe për shfaqjen e teatrit shqiptar por përpjekjet e saj shpesh janë vlerësuar më pak sesa meritojnë.
18.
…Drita Pelingu (Kripa) është një emër që do të jetë gjithmonë sinonim i artit të vërtetë, të pashuar, dhe të pafundëm. Ajo ka krijuar një pasuri të paçmuar që do të vazhdojë të mbijetojë, të frymëzojë dhe të ngjallë pasionin e artdashësve për shumë vite të tjera.
