Pilo Zyba
– tregim –
Kallamata e asaj kohe, e para 30 vjetëve, kishte një dritë të veçantë. Jo vetëm nga dielli që përkëdhelte detin çdo mëngjes, por nga njerëzit që mbërrinin aty me histori të papërfunduara, me kujtime në xhep dhe me shpresa që ende nuk ishin dorëzuar.
Kisha hapur një lokal të vogël. Nuk ishte ndonjë mrekulli arkitekture, por kishte shpirt. Dhe në mbrëmje, kur dritat zbeheshin pak e muzika fillonte të merrte frymë, ai bëhej një botë më vete.
Nuk e dija që Ladi ishte aty. Fjala përhapet shpejt mes shqiptarëve, si era që nuk pyet për kufij. Dhe një ditë, e pashë tek dera e lokalit.
U pamë për një çast dhe koha u thye më dysh.
— A të kujtohet? — më tha pa e thënë me zë.
Dhe na u kthyen të gjitha. Tirana e viteve ’80. Rrugët që i matnim me hapa, lokalet që i kishim pagëzuar me emrat tanë, birrat e gjata dhe librat që i bënim me një përkushtim që sot duket si luks.
Gjashtë muaj në hotel shtetëror, me një mision serioz në letër — por me një jetë të vogël të artë në realitet. Kërkonim të gjitha gazetat dhe arshivat, për të bërë një libër për “Kombinatin Kimiko-Metalurgjik” të Laçit. Ditët rridhnin, djetat rridhnin, rrogat rridhnin, dhe ne rridhnim bashkë me to.
Por Kallamata kishte ritmin e vet.
Çdo mbrëmje, fiks në orën tetë, para lokalit më ndalonte një mikrobus. Dhe prej tij zbrisnin tetë vajza — si një shfaqje që nuk kishte nevojë për reklamë. Ato hanin darkë, dhe më pas shkonin në lokalit e natës, për striptiz dhe shërbime të tjera. Në këtë orar, por dhe shumë më përpara, lokali mbushej plot, me të gjitha moshat. Vajzat ishin perla të vërteta nga bukuria, nga qëndrimi dhe ecja. Njëra prej tyre, një ukrahinase me flokë të gjata, në gjyrën e grurit të pjekur..Kur tundte kokën, dukej sikur dallgëzonte deti i tërë në bregdetin e kallamatës.
Fundi i saj i shkurtër, tërhiqte vëmëndjen, dukej sikur ishte në pasarelë, jo vetëm ajo, por i gjithë grupi i tyre.
Lokali mbushej plot, jo për ushqimin, as për pijen, por për atmosferën.
Dy papagallët e mi, që kishin mësuar të përsërisnin porositë, e bënin situatën edhe më absurde. Njëri thërriste “birrë!”, tjetri “dyfish!”, dhe turma qeshte si në stadium.
Një mbrëmje, Ladi më tha, duke parë gjithë atë rrëmujë:
— Pilo, bëje me bileta hyrjen… do i shesësh që një ditë përpara.
E ngritëm gotën dhe qeshëm. Nuk e dinim nëse po bënim biznes apo teatër.
Por kulmi nuk ishte aty. Kulmi ishte “Rosaku qafë rjepur”. Kështu e quante Ladi motorin e tij. Një lloj vespe e vogël, e kuqe dikur, por që koha e kishte trajtuar si një histori të lodhur. Diku e gërryer, diku e çngjyrosur… por gjallë.
— E kam ringjallur vetë, — thoshte me krenari.
Dhe një natë, pas një darke të gjatë më thotë:
— Ore Pilo… nuk i hipim dhe shkojmë për një gotë te kompleksi?
Kompleksi ishte një qëndër e madhe hoteles, që ngjante përrallore mbrëmjeve nën dritën e hënën. Bregut të detit në Kallamatë nga porti deri te kompleksi është një vijë e trejtësi e pikturuar me dorë…Anash pemë dhe drita, si dhe hëna, që bën të lexosh dhe grimcat e rërës. Nuk kishte nevojë për më shumë. I hipëm Rosakut dhe u nisëm.
Rruga bregdetare ishte e drejtë, si një premtim që nuk mbaronte. Hëna ndriçonte më shumë se dritat e rrugës. Deti dukej sikur na dëgjonte.
Dhe papritur…motorri filloi të ulërinte. Jo zhurmë. Ulërimë.
— Çfarë ka? — i thashë.
— I është çarë marmita…
— Çfarë është marmita? Unë jam tullë, nga teknologjia e automjeteve.
— Skapamentua! Dhe i dha gaz.
Tani nuk ishte më motor. Ishte një bishë metalike që shpallte ardhjen tonë në gjithë Kallamatën. Njerëzit kthenin kokën. Disa qeshnin. Disa bëheshin seriozë.
Dhe pa e kuptuar… u gjendëm përballë bllokut të policisë.
Tre policë. Pastaj katër. Të gjithë me një pamje që nuk të linte shumë hapësirë për negociata.
-Ku shkoni me këtë vrull?
-Për një gotë, — tha Ladi, i qetë.
– I kujt është motori?
-Imi.
– Dokumentat?
Dhe aty…ndodhi katastrofa. Ladi shpërtheu në të qeshur. Jo një e qeshur normale. Një e qeshur që të merr frymën.
Unë, nga mbrapa, fillova të qesh edhe unë. Pa e ditur pse. Thjesht… sepse ai qeshte.
Në një moment, rashë nga motori.
Policët na shikonin si të kishim ardhur nga një planet tjetër.
— Nga jeni?
— Nga Shqipëria…
— Dokumentat e motorrit!
Ladi… qeshte akoma më fort.
Shefi u acarua:
— Pse qeshni?!
Dhe më në fund, mes të qeshurave, Ladi tha:
— Po na kërkoni dokumentat e motorrit…
-Normale, tha shefi.Çdo mjet i lëvizshëm, ka dokumenta. Dhe është i kaluar në kualidim dhe sigurim teknin.
-Po, e ndërpreu Ladi. Por ju po më pyesni për motorrin, dhe qeshi përsëri. Si të ketë dokumenta motorri, në një kohë që, unë vetë jam pa dokumenta…dhe shpërtheu përsëri në të qeshura bashkë me mua…në fakt e kishmim shkelur pak, që te lokali kur po hanim darkë, kishim hedhur nja dy gota.
Mbretëroi heshtje. Një heshtje që zgjati sa një jetë. Pastaj njëri nga policët tha:
— Lëri të ikin… ose janë të pirë, ose janë të çmendur.
Na hapën rrugën. Ladi i dha gaz. “Rosaku qafë rjepur” ulëriu përsëri… këtë herë sikur po qeshte edhe ai me ne. Dhe zëri i tij u tret në det.
Edhe sot, kur e kujtoj, mendoj: jo çdo gjë që është e rrënuar është pa vlerë. Disa gjëra…janë thjesht shumë të gjalla për t’u marrë seriozisht.
